Ticari Kredi: Aylık Faiz Ödemeli Anapara Ertelemesi

İlk aşamada borç bakiyesi anaparaya eşittir. Örneğin anapara 100.000 TL ve birleşik aylık oran yüzde 2 ise, her ay 2.000 TL faiz ve kullanıcı yükü ödenir. Bu ödemenin içinde anapara bulunmadığından borç 100.000 TL kalır. Üç ay böyle geçerse 6.000 TL ödenmiş olur; sonraki aşamanın başladığı gün hâlâ 100.000 TL anapara vardır. İlk aşama, taksitleri daha düşük gösteren bir borç silme işlemi değildir.

İkinci aşamada aynı anapara, seçtiğiniz anapara ödemeli dönem sayısı için sabit taksit yaklaşımıyla hesaplanır. Ödemenin faiz kısmı kalan borç üzerinden bulunur; kalan kısım anaparayı azaltır. Her ay kapanış bakiyesi bir sonraki ayın açılış bakiyesi olur. Son gerçek ödeme, kalan anapara ve o dönemin faiziyle borcu sıfırlar. Kuruş yuvarlamaları nedeniyle bu ödeme, ana sonuçta gördüğünüz sabit taksitten biraz farklı olabilir.

İlk aşamaya sıfır ay yazarsanız doğrudan ikinci aşama başlar. Bu durumda ilk aşamanın toplam ödemesi sıfırdır ve tabloda bu aşamaya ait satır yoktur. “Başlangıç borcunun aylık faiz ve yükü” satırı ise anaparanın bir aylık faiz referansını gösterir. Bu tutar tablo dışında ayrıca alınmış bir ödeme değildir; toplam geri ödemeye ikinci kez eklenmez.

Kullanılan anapara, başlangıçta tek seferde kullandığınızı varsaydığınız kredi tutarıdır. Peşin gideri bu alana eklemeyin. Anapara sıfırdan büyük, en çok 2 trilyon TL olabilir ve lira ile kuruş şeklinde girilir. Bu üst sınır hesaplama için seçilmiş teknik bir aralıktır; bir işletmeye verilebilecek kredi tutarını veya bankacılık mevzuatındaki sınırı göstermez.

“Yalnız faiz ödenen aylar” ilk aşamanın uzunluğudur. Bu alan 0–60 arasında tam ay kabul eder. “Anapara ödemeli planlanan dönem” ise ilk aşamadan sonraki süreyi anlatır; 1–600 arasında tam ay olabilir. İki aşamanın planlanan toplamı 600 ayı geçemez. Örneğin ilk aşama 12 ay ve ikinci aşama 24 ay ise toplam 36 aydır. İkinci alana toplam 36 ay yazmak, toplamı yanlışlıkla 48 aya çıkarır.

Peşin gider, başlangıçta ayrıca cebinizden ödeyeceğinizi varsaydığınız toplam tutardır. Araç bu tutarı finanse etmez ve dönem faizi yürütmez. Giderin anaparadan büyük olması teknik olarak engellenmez; buna rağmen sonuç bir “elinize kalan net para” hesabına dönüştürülmez. Böyle bir giriş özellikle masrafın anlamını ve birimini yeniden gözden geçirmek için sebep olabilir. Temel nakit toplamında gider yalnız bir kez bulunur.

Faiz alanına aylık yüzdeyi yazın: yüzde 2 için 2. Yıllık bir oranı bu alana yazmak aynı anlama gelmez. Araç yıllık oranın nominal mi, bileşik mi veya başka bir sözleşme tanımına mı dayandığını tahmin ederek dönüşüm yapmaz. Her iki aşamada da aynı aylık oran kullanılır; dönemler arasındaki gün sayıları, ayların uzunluğu ve resmî tatiller hesaba katılmaz.

Faize eklenen kullanıcı yükü, faiz tutarının üzerine uygulanan varsayımsal yüzdedir. Birleşik oran r = aylık yüzde / 100 × (1 + kullanıcı yükü / 100) biçimindedir. Aylık yüzde 1 faiz ile faize yüzde 20 yük girildiğinde r = 0,012 olur. Bu, anaparanın her ay yüzde 20 artırılması anlamına gelmez. Peşin gider de bu yüzdeye dahil değildir.

Hazır sıfır değeri, BSMV veya KKDF muafiyeti hakkında karar değildir. Gerçek işlemin vergi türü, matrahı ve uygulanacak oranı ayrı bir konudur. Tek varsayımsal yük alanı, birden çok verginin hangi matraha ve hangi sırayla uygulanacağını çözümleyen vergi motoru değildir. Oran ve yük alanları yüzde 0–100 arasında, en çok altı ondalıkla kabul edilir; daha küçük ek basamaklar sessizce yuvarlanarak kullanılmaz.

İkinci aşamanın teorik taksidi, dönem sonunda eşit ödemeli anüite ilişkisinden bulunur. Anapara P, birleşik aylık oran r ve anapara ödemeli süre n ise, r pozitifken taksit P × r / [1 − (1 + r)^−n] olur. Oran sıfırsa teorik taksit P / n değeridir. İlk aşamanın ayları bu n sayısına dahil değildir; anapara, ilk aşamada faiz ödendiği için büyütülmez.

Teorik taksit en yakın kuruşa, tam yarım kuruşta yukarı alınır. Her dönem hesaplanan birleşik faiz tutarı da ayrıca aynı biçimde kuruşa çevrilir. Ardından ödemeden faiz çıkarılarak anapara payı bulunur. İlk aşamada bu işlem yalnız faizin ödenmesiyle biter; anapara payı sıfırdır. İkinci aşamada ise pozitif anapara ödemesi gerekir. Kuruşa yuvarlanan sabit taksit sıfırsa veya dönem faizini aşmıyorsa hesap açık bir hata verir.

Son planlanan dönemde kalan borç ve dönem faizi birlikte ödenir. Kuruş ölçeğinde çok küçük tutarlar, planlanan süre dolmadan kapanabilir. Örneğin 0,01 TL anapara iki faizsiz takside bölünürse, ilk 0,01 TL ödeme borcu kapatır. İkinci bir hayalî ödeme eklenmez. Başlangıçta iki ay yalnız faiz aşaması varsa bunların sıfır ödemeli satırları korunur; ardından tek gerçek anapara ödemesi gelir. Planlanan toplam süre dört, gerçek toplam dönem üç ay olur.

Toplam geri ödeme, iki aşamadaki bütün dönem ödemelerinin toplamıdır. İçinde kullanılan anapara ile toplam faiz ve kullanıcı yükü vardır. Peşin gider ise bu dönemsellikte bir taksit değildir. “Toplam nakit çıkışı” satırında peşin gider geri ödemeye bir kez eklenir. Anaparayı tekrar eklemek, borçla alınan kaynağı geri öderken aynı tutarı ikinci defa saymak olur.

Anapara üzerindeki toplam fark = peşin gider + toplam faiz ve kullanıcı yüküdür. Aynı tutar, toplam nakit çıkışından kullanılan anapara çıkarılarak da bulunur. Bu iki eşitlik sonucu okumayı kolaylaştırır. Ancak bu farkın anaparaya bölünmesi resmî yıllık maliyet oranı vermez; ödemelerin zamanları farklıdır. Araç APR üretmez ve toplam farkı vergi indirimi veya muhasebe gideri olarak sınıflandırmaz.

Büyük toplamlar güvenli sayısal gösterim aralığını aşarsa, tutar tam lira ve kuruş metniyle sunulur. Hesap kesin kuruşlar üzerinden sürer. Bu özellik büyük bir senaryonun finansal olarak makul veya bir bankada uygulanabilir olduğu anlamına gelmez; yalnız tutarların gösterim sırasında yaklaşık sayıya dönüşmesini önler.

Anapara 100.000 TL, aylık faiz yüzde 2, yalnız faiz aşaması 3 ay, anapara ödemeli dönem 6 ay, kullanıcı yükü yüzde 0 ve ayrı peşin gider 1.000 TL olsun. Ana sonuç 17.852,58 TL sabit taksittir. İlk üç ayın her birinde 2.000 TL ödenir ve borç değişmez. Son ödeme 17.852,60 TL ile kapanır. Aşağıdaki bütün tutarlar bu örneğin sonucudur; gerçek teklif oranı olarak kullanılamaz.

Anapara 40.000 TL, aylık faiz yüzde 1, ilk aşama 0 ay, anapara ödemeli dönem 3 ay, kullanıcı yükü yüzde 20 ve peşin gider 300 TL olsun. Birleşik aylık oran yüzde 1,2; ana sonuç 13.654,61 TL olur. Başlangıç borcunun aylık faiz ve yükü 480 TL’dir. İlk aşama bulunmadığından bu referans tutar ayrıca alınmaz; yalnız ilk normal taksidin faiz payında yer alır.

Anapara 100 TL, aylık faiz yüzde 0, yalnız faiz aşaması 2 ay, anapara ödemeli dönem 3 ay, kullanıcı yükü yüzde 25 ve peşin gider 2 TL olsun. Faiz sıfır olduğundan bu faize uygulanan yüzde 25 yük de sıfırdır. Ana sonuç 33,33 TL olur. İlk iki ayın sıfır ödemesi tabloda kalır; son üç ödeme 100 TL anaparayı kapatır. Peşin giderin tek eklenmesiyle nakit toplamı 102 TL’dir.

Anapara, oran, ikinci aşamanın süresi ve gider aynı kaldığında ilk aşamaya eklenen her ay, başlangıç anaparasının bir aylık yuvarlanmış faiz ve yükünü toplam ödemeye ekler. İkinci aşamanın taksit planı değişmez; çünkü bu aşamaya giren borç hâlâ aynı anaparadır. Toplam süre uzar; ilk aşamanın kuruşa yuvarlanmış aylık ödemesi pozitifse toplam finansman farkı artar. Bu karşılaştırma, anaparanın ödenmeye başlanmasını ertelemenin bedelini açık görmenizi sağlar.

İkinci aşamanın ay sayısını da değiştirirseniz artık iki varsayım birden değişmiş olur. Daha uzun anapara ödeme süresinde taksit azalabilirken toplam faiz artabilir. Bu nedenle iki senaryoyu karşılaştırırken yalnız ana taksit tutarına bakmayın. İlk aşama ödemelerini, planlanan toplam süreyi, son ödeme düzeltmesini ve ayrı peşin gideri birlikte okuyun. Bu araç işletmenin gelir tahminini veya ödemeleri karşılayabilme gücünü değerlendirmez.

OpenStax’ın kredi amortismanı bölümü, eşit dönem sonu ödemeli anüite matematiğinin dayanağıdır. Halkbank’ın incelenen belirli ürün açıklamasında ise anapara ertelemesi sırasında faizin ayrıca tahsil edilmesi ayrımı görülür. Bu araç o ürünün müşteri şartlarını, sınırlarını veya teklifini kullanmaz; yalnız açıkça aylık faiz ödenen özgün bir senaryo kurar.

TCMB’nin ticari müşteri ücretlerine ilişkin Tebliğ ve uygulama talimatı, faiz, ücret ve vergi ayrımının önemini gösterir. Burada giderin hukukî türü, geçerli tarife ve bütün istisnalar belirlenmez. “Ticari kredi” adı da tek başına bir vergi sınıflandırması değildir. Kaynakların incelenme tarihi 16 Ekim 2026’dır; bu tarih, girdiğiniz senaryonun güncel banka teklifi veya tüm mevzuatı kapsayan inceleme olduğu anlamına gelmez.