İhtiyaç kredisi hesabına bazen bankaya borçlanılacak tutardan değil, elinize geçmesini istediğiniz net paradan başlamak istersiniz. Başlangıçta krediden bir gider kesileceğini varsaydığınızda bu iki tutar farklı olur. Bu araç net nakdi ve kesilecek gideri ayrı alır; ikisini toplayarak ödeme planının anaparasını kurar. Ardından kullanıcı tarafından girilen aylık faiz, vade ve faize ek yük ile bir senaryo hesaplar. Sonuç bir banka teklifi veya kredi onayı değildir. Amaç, başlangıçtaki para hareketini ve sonraki dönemlerin borç kapanışını aynı tablo içinde görünür kılmaktır.
Önce elinize geçecek net parayı belirleyin
Net nakit alanı, başlangıçta kullanabileceğiniz tutarı anlatır. Hazır 100.000 TL örneğinde kullanıcı, gider kesildikten sonra bu miktarın kalmasını ister. Kredi anaparası alanı yerine net nakdin sorulmasının nedeni budur. Bankanın teklifinde yazan borçlanma tutarını net nakit diye girerseniz farklı bir senaryo kurmuş olursunuz. Krediyle satın alınacak bir ürünün fiyatı, aylık gelir veya bütün taksitlerin toplamı da bu kutunun karşılığı değildir. Önce hangi tutarın elinizde kalmasını istediğinizi ayırın; diğer alanlar bu başlangıç kabulü üzerinden hesaplanır.
Başta kesilecek gider anaparaya nasıl girer?
Gider alanı, kredi açılışında anaparadan kesileceğini varsaydığınız toplam tutardır. Araç bunun hangi ücret, sigorta veya başka kalem olduğunu seçmez; hukuken alınabileceğine de karar vermez. Net nakit 100.000 TL ve gider 1.000 TL ise planın anaparası 101.000 TL olur. Başlangıçta bu anaparadan 1.000 TL ayrıldığında net 100.000 TL kalır. Bu, gideri finanse eden açık bir matematiksel kabuldür. Gerçek bir teklifte giderin ayrıca cepten ödenmesi veya başka tarihte tahsil edilmesi durumunda aynı başlangıç modeli kullanılmamalıdır.
Giderin anaparaya eklenmesi, geri ödeme boyunca o kısmın da borcun içinde bulunması demektir. Bu nedenle tutarı yalnız sonradan toplam maliyete ekleyen bir hesapla aynı sonuç beklenmez. Başlangıçta finanse edilen her kuruş ödeme planına girer. Gider alanındaki sıfır, işlemin ücretsiz veya vergiden muaf olduğuna ilişkin bir karar değildir; yalnız kullanıcının bu senaryoya başlangıç kesintisi eklemediğini gösterir. Kayıtlarınızda birden fazla kesinti varsa, bu modelin tek toplam gider alanına hangilerini dahil ettiğinizi ayrıca belirleyin.
Aynı gideri toplam geri ödemeye tekrar eklemeyin
Plan anaparası net nakit ile giderin toplamıdır. Taksitler bu anaparanın tamamını ve dönemler boyunca oluşan faiz yükünü geri öder. Bu yüzden bulunan taksit toplamına başlangıç giderini ikinci kez eklemek aynı kalemi iki kere sayar. Araçta net nakde göre maliyet, toplam geri ödemeden elinize geçen net nakdin çıkarılmasıdır. Bu fark, finanse edilen gider ile plandaki faiz ve kullanıcı yükü toplamına eşittir. Hem başlangıç para hareketi hem maliyet kimliği kuruş olarak korunur; yaklaşık kısa tutarlar bu eşitliklerin yerine konmaz.
Aylık oran ile yıllık oranı karıştırmayın
Faiz alanı aylık yüzde ister. Yüzde üç için 3 yazılır; 0,03 yazmak yüzde 0,03 anlamına gelir. Yıllık bir oran bu kutuda kendiliğinden aylığa çevrilmez. Oranın kaynağı ve dönemi kullanıcı tarafından belirlenir. Bütün aylar için aynı oran kullanılır ve ilk ödeme bir dönem sonra varsayılır. Takvim günlerine göre farklılaşan ilk dönem, değişken faiz veya gün sayısı yöntemi bu planda bulunmaz. Teklifinizde farklı dönemler veya oran değişimi varsa tabloyu birebir sözleşme kopyası gibi okumayın.
Faize kullanıcı yükü alanı ne yapar?
Bu alan dönem faizinin üzerine uygulanacağını varsaydığınız yüzdeyi temsil eder. Hesapta kullanılan aylık ondalık oran, aylık faiz yüzdesinin yüze bölünmesi ve bir artı kullanıcı yükünün yüze bölünmesiyle çarpılmasıdır. Örneğin aylık yüzde 1 ve kullanıcı yükü yüzde 30 seçildiğinde birleşik oran 0,013 olur. Araç bir vergi adı, güncel vergi oranı veya uygulanabilirlik seçmez. Ayrı bir sabit gideri bu yüzde alanına yazmak farklı bir işlem kurar. Yük, başlangıç giderine değil dönem açılış borcundan hesaplanan faiz modeline dahil edilir.
Teorik eşit taksit nasıl kuruluyor?
Anapara P, aylık birleşik ondalık oran r ve dönem sayısı n olsun. Pozitif oranda teorik eşit taksit P × r × (1+r)ⁿ / [(1+r)ⁿ − 1] ile bulunur. Oran sıfırsa ayrı dal kullanılır ve taksit P/n olur; sıfır paydalı formül çalıştırılmaz. Buradaki dönemler eşit aralıklıdır ve ödeme dönem sonunda yapılır. Hesap, kabul edilmiş ondalık girdileri kesir halinde kullanır. Üstel ifade de kesirle kurulduğu için çok küçük bir oranın birden çıkarma sırasında yaklaşık sıfıra dönüşmesi önlenir. Bu teorik tutar ile kuruş ödeme planı ayrı bilgiler olarak saklanır.
Kuruş planında hangi işlemler yuvarlanır?
Teorik eşit taksit önce en yakın kuruşa hazırlanır; tam yarım kuruş yukarı çıkar. Her dönemin faiz ve kullanıcı yükü, o dönemin açılış borcu ile birleşik oranın çarpımından bulunur ve ayrıca aynı yöntemle kuruşa alınır. Ödeme içindeki anapara, ödemeden bu dönem faizinin çıkarılmasıdır. Kapanış borcu da açılış borcundan ödenen anaparanın çıkarılmasıyla elde edilir. Borç ve ödemeler bundan sonra tam kuruş olarak yürür. Bu açık hesap sözleşmesi, gerçek bankaların bütün yuvarlama tercihlerini veya yasal tahsilat yöntemlerini doğruladığı anlamına gelmez.
Son ödeme neden sabit taksitten farklı olabilir?
Her dönem faizinin ve başlangıçtaki sabit taksidin ayrı kuruşa alınması küçük farklar biriktirebilir. Son dönemde sabit tutarı zorla tahsil etmek yerine o tarihte kalan anapara ile dönem faizi toplanır. Son gerçek ödeme bu toplamdır ve kapanış borcu tam sıfır olur. Böylece geride açıklanmamış birkaç kuruş bırakılmaz veya negatif borç oluşturulmaz. Son ödeme eksi sabit taksit satırı farkın yönünü gösterir. Bu fark bir ceza, erken ödeme bedeli veya yeni ücret değildir; yalnız bu senaryonun kuruş planındaki kapanış düzeltmesidir.
Çok küçük tutarlarda erken bitiş
Sabit taksidin kuruşa alınması bazı küçük borçları planlanan süreden önce bitirebilir. Örneğin bir kuruş anapara, sıfır oran ve iki ay seçildiğinde teorik ödeme yarım kuruştur; sabit görünüm bir kuruş olur. İlk ödeme bütün borcu kapatır. Araç kalan ay için hayali bir kuruş borç veya gereksiz taksit üretmez; gerçek ödeme sayısını bir olarak gösterir. Bu, kullanıcının sözleşmedeki erken ödeme hakkının veya indirim koşullarının hesaplandığı anlamına gelmez. Yalnız modelin yuvarlama sonucunda borcun artık bulunmadığını açıkça belirtir.
Hangi durumda plan kurulmaz?
Çok küçük anapara ve uzun vadede teorik taksit kuruşa çevrildiğinde sıfır olabilir. Böyle bir sabit ödeme borcu azaltamayacağı için hesap durur. Benzer biçimde kuruş sabit taksidi dönem faizini aşmıyorsa pozitif anapara ödemesi sağlanamaz; araç borcu sessizce büyüten bir tablo oluşturmaz. Tutarı, oranı veya vadeyi değiştiren yeni bir senaryo gerekir. Bu hata, bir bankanın kredi talebini reddettiği veya kişiye kredi verilemeyeceği anlamına gelmez. Teknik modelin açık pozitif amortisman şartı sağlanmamıştır.
Hazır örneği tabloyla birlikte okuyun
Başlangıçta net nakit 100.000 TL, gider 1.000 TL, aylık oran yüzde 3, vade 12 ay ve kullanıcı yükü sıfırdır. Plan anaparası 101.000 TL olur. Kuruş modelindeki sabit dönem taksiti 10.146,67 TL, son gerçek ödeme de 10.146,67 TL ve toplam geri ödeme 121.760,04 TL'dir. Net nakde göre maliyet 21.760,04 TL olur; bunun 1.000 TL'si başlangıçta finanse edilen gider, 20.760,04 TL'si dönem faizleri toplamıdır. Bu sayılar örnek girdilerle kurulmuştur; faiz veya gider için güncel piyasa koşulu iddiası taşımaz.
Kullanıcı yükü ve son ödeme farkı birlikte
Net 1.000 TL, başta 10 TL kesinti, aylık yüzde 1, üç ay ve yüzde 30 kullanıcı yükü örneğinde anapara 1.010 TL olur. Birleşik aylık ondalık oran 13/1000'dir. Sabit taksit 345,46 TL, son ödeme 345,45 TL ve toplam geri ödeme 1.036,37 TL çıkar. Net nakde göre maliyet 36,37 TL'dir; 10 TL başlangıç gideri ile 26,37 TL dönem faiz ve yük toplamından oluşur. Buradaki son ödeme farkı eksi bir kuruştur. Kullanıcı yükü için seçilen yüzde yalnız örnektir; belirli bir verginin güncel veya bu işleme uygulanabilir oranı olarak sunulmaz.
Plan tablosunun beş sütunu
Ay sütunu ödeme sırasını verir; gerçek takvim tarihi üretmez. Ödeme sütunu o dönemde ödenen toplamı, faiz ve yük sütunu birleşik dönem tutarını gösterir. Anapara sütunu ödemeden faiz çıkarıldıktan sonra borcu azaltan kısımdır. Kalan borç sütunu ödeme sonrası bakiyedir. Her satırda ödeme eşittir faiz ve yük artı anapara; önceki bakiye eksi anapara da yeni bakiyedir. Bütün anapara sütunu toplandığında başlangıç borcu geri elde edilir. Toplam ödeme ise anapara ile bütün dönem faizlerinin toplamına eşittir.
Faiz sıfır olsa da maliyet sıfır olmayabilir
Aylık faiz sıfır seçildiğinde kullanıcı yükünün çarpılacağı faiz de sıfırdır. Buna rağmen başta kesilecek gider pozitifse net nakde göre maliyet o gider kadar olur. Çünkü borç olarak geri verilen anapara, elinize geçen net nakitten daha büyüktür. Örneğin net 100 TL ve gider 5 TL için anapara 105 TL'dir. Üç aylık sıfır oranlı planda ödeme 35 TL, toplam 105 TL ve net nakde göre maliyet 5 TL olur. Bu ayrım, sıfır faiz ifadesiyle bütün finansman maliyetinin sıfır olmasını birbirinden ayırır.
Girdi sınırları ve kesin ondalık kontrolü
Net nakit ve gider alanları sıfır ile bir trilyon TL arasındadır; net nakit ayrıca pozitif olmalıdır. Birlikte finanse edilen anapara en çok iki trilyon TL olabilir. Para girişleri kabul edilmiş normalize değerde kesin kuruş ister; kuruş altı bir rakamı sessizce yuvarlayarak devam edilmez. Faiz ve kullanıcı yükü sıfır ile yüzde yüz arasında, en çok altı ondalık; vade bir ile altı yüz arasında tam aydır. Bu aralıklar yazılımın teknik çalışma sınırlarıdır. İhtiyaç kredisine uygulanacak güncel mevzuat sınırı, kullanılabilir vade veya kişiye tanınmış limit olarak yorumlanmaz.
Büyük toplamların görünümü
Bütün ödeme kimlikleri tam sayı kuruş dizileriyle tutulur. Bir para toplamı güvenli sayısal kuruş aralığını aştığında yaklaşık bir sayıya dönüştürülmez; Türkçe para metniyle gösterilir. Bu tercih özellikle uzun planların toplamını okurken kuruş kaybını önler. Tablodaki tutarların metin veya sayı olarak taşınması borç matematiğini değiştirmez. Kesinlik kabul edilmiş normalize girdiler ve belirtilen yuvarlama sırası içindir. Başlangıçta sayıya dönüşümde kaybolmuş ilave basamaklar veya gerçek bir ücretin belirsizliği sonradan geri getirilemez.
Kapsam ve kaynak ayrımı
[Ticaret Bakanlığının tüketici kredisi bilgilendirmesi](https://tuketici.ticaret.gov.tr/yayinlar/tuketici-bilgi-rehberi/tuketici-kredisi-sozlesmeleri-hakkinda-bilgilendirme) gerçek sözleşme, ücret ve erken ödeme konularının ayrıca ele alındığı bağlam için okunmuştur. Bu sayfa onların tamamını denetleyen bir hukuk aracı değildir. [OpenStax'ın kredi amortismanı bölümü](https://openstax.org/books/principles-finance/pages/8-3-loan-amortization) sabit oranlı anüite ve ödeme içindeki faiz/anapara ayrımı için incelenmiştir. Buradaki örnekler ve kuruş kapanış yöntemi ayrıca kurulmuştur. Güncel vergi, ücret tavanı, yıllık maliyet oranı, kredi onayı ve kişisel ödeme gücü üretilmez.
Sonucu kaydetmeden önce
Karşılaştırdığınız iki senaryoda net nakdin, giderin ve oran döneminin aynı anlamda kullanıldığını kontrol edin. Sonra yalnız sabit takside değil, son ödemeye, gerçek ödeme sayısına ve net nakde göre maliyete bakın. Paylaşma ve siteye ekleme seçenekleri aracın temiz adresini kullanır; sizin tutarlarınızı ve sonucunuzu adrese eklemez. Ekran görüntüsü alma seçeneğinde görünür girdiler ile sonuç yer alabileceğinden görseli göndermeden önce içeriğini inceleyin. Kaydettiğiniz tablonun örnek varsayımlarını da not etmek, sonradan başka bir teklifin koşullarıyla karıştırılmasını önler.