Refinansman Hesaplama: Taksit Azalması mı, Gerçek Toplam Tasarruf mu?

İki ayrı soruyu aynı anda sorun

Mevcut krediyi yeni bir krediyle kapatmayı değerlendirirken ilk bakılan sayı genellikle aylık taksittir. Daha düşük taksit bütçeyi rahatlatabilir; ancak toplamda daha az ödeme yapacağınızı tek başına göstermez. “Her ay ne kadar ödeyeceğim?” ile “Bütün plan sonunda ne kadar ödemiş olacağım?” ayrı sorulardır. Bu hesaplayıcı ikisini yan yana gösterir. Başlangıçtaki geçiş giderini ve vadelerin farklı bitmesini de hesaba katar. Sonuç kullanıcı oranlarıyla oluşturulmuş nominal karşılaştırmadır; banka onayı veya kişiye özel borçlanma önerisi değildir.

Burada mevcut planın kalan kısmıyla yeni plan karşılaştırılır. Eski krediyi aldığınızdan bu yana ödediğiniz bütün taksitler yeniden hesaplanıp yeni seçeneğe yüklenmez. Karar anından sonraki nakit akışları aynı başlangıç noktasına yerleştirilir. Böylece geçmişte zaten yapılmış ödemeleri tekrar gider sayma hatası önlenir. Bunun için en önemli giriş, ilk kredi tutarı değil, karşılaştırma anındaki kapama anaparasıdır. İşlemiş faiz ve diğer kapanış kalemleri bu anaparayla karıştırılmamalıdır.

Formu hangi bilgilerle doldurmalısınız?

Önce bugünkü kapama anaparasını, mevcut kalan ay sayısını ve mevcut aylık faiz oranını yazın. Ardından yeni kredinin ay sayısını ve aylık oranını girin. Faiz üzerine uygulanmasını senaryoda doğruladığınız ek yük varsa iki plan için ayrı alan bulunur. Bu alanlardaki sayılar canlı mevzuat verisi değildir. Örneğin toplam faiz yükü yüzde 20 girildiğinde, model hesapladığı faiz kısmına yüzde 20 ek yük uygular; kredi anaparasının yüzde 20'sini gider yapmaz.

Son alan toplam geçiş gideridir. Bu tutara hangi kalemlerin gireceğini gerçek belgelerden belirlemelisiniz. Hesaplayıcı erken kapama tazminatını, yeni tahsis ücretini, sigorta iadesini veya ekspertiz tutarını kendiliğinden bulmaz. Ayrıca giderin peşin mi ödeneceğini, yoksa yeni krediye mi ekleneceğini seçersiniz. İki seçenek aynı matematiksel sonuca sahip değildir; gider borca eklendiğinde onun üzerinde de yeni planın faiz etkisi oluşur.

Eşit taksit modeli nasıl çalışıyor?

Kalan anapara P, aylık ondalık etkili oran r, kalan ay n ise taksit P × r / [1 − (1+r)⁻ⁿ] bağıntısıyla bulunur. Oran sıfırsa taksit doğrudan P/n olur. Uygulama her ayın faizini kalan bakiye üzerinden hesaplar, taksitten çıkararak anapara azalmasını bulur ve yeni bakiyeyi sonraki aya taşır. Taksitler kuruşa yuvarlanır; son taksit bakiyeyi kapatacak şekilde küçük bir düzeltme içerebilir. Bu nedenle ilk taksidi ay sayısıyla çarpmak toplamla birkaç kuruş farklı çıkabilir.

Mevcut krediniz değişken faizli, ara ödemeli, balon taksitli veya düzensiz tarihliyse bu eşit taksit modeli onu tam temsil etmeyebilir. Böyle bir planı yalnızca ortalama faiz ve ortalama taksitle dönüştürmek beklenmedik farklar yaratır. Bu sayfa sabit aylık oranlı düzenli planları karşılaştırır. Gerçek ödeme planınız bu yapıya uymuyorsa nakit akışlarının ayrıntılı şekilde ayrı kurulması gerekir. Formdaki varsayımı gerçek sözleşme gibi kabul etmeyin.

Aynı vadede faiz düşüşü örneği

Bugünkü kapama anaparası 100.000 TL, mevcut kalan süre 24 ay ve aylık örnek faiz yüzde 3 olsun. Yeni kredide aynı 24 ay için aylık oran yüzde 2, peşin geçiş gideri 2.000 TL olsun. Her iki faiz yükü alanını sıfır bırakıyoruz. Bu koşullarda mevcut ilk taksit 5.904,74 TL, yeni ilk taksit 5.287,11 TL bulunur. İlk aylardaki ödeme farkı 617,63 TL'dir. Bu fark aylık bütçe rahatlamasını gösterir; henüz toplam kazanç değildir.

Mevcut kalan planın toplamı 141.713,82 TL olur. Yeni taksitlerin toplamına 2.000 TL peşin gider eklendiğinde 128.890,63 TL elde edilir. Nominal toplam fark 12.823,19 TL'dir. Bu senaryoda pozitif sonuç, yeni seçeneğin bütün nominal ödemelerinin daha düşük olduğunu gösterir. Rakamlar belirli matematik girdilerinin sonucudur; bankalardan alınmış teklifler değildir. Gerçek bir karar için aynı kalemlerin doğru ve eksiksiz toplandığını doğrulamanız gerekir.

Peşin giderin etkisini ay ay görün

Karşılaştırma tablosu başlangıçtaki 2.000 TL gider nedeniyle eksi 2.000 TL'den hareket eder. İlk ay 617,63 TL avantajla birikimli fark eksi 1.382,37 TL olur. İkinci ay eksi 764,74 TL, üçüncü ay eksi 147,11 TL görülür. Dördüncü ay fark 470,52 TL ile pozitife geçer. Bu örnekte sonraki aylarda yeniden negatife dönmediği için kalıcı nominal başabaş ayı dört olarak gösterilir.

Bu tablo, “gider / aylık fark” hesabının mantığını da görünür hale getirir. Taksit farklarının aynı olduğu basit örnekte yaklaşık bir başabaş zamanı bulunabilir. Fakat vadeler farklı olduğunda farklar bütün süre boyunca sabit kalmaz. Bu yüzden uygulama sadece ilk ay farkına bölüp tek sayı vermek yerine ayların tamamını inceler. Bir plan bittikten sonraki ödemeler başabaş değerlendirmesini değiştirebilir.

Aynı gider yeni krediye eklenirse

Peşin ödeme yerine 2.000 TL gideri yeni krediye eklediğinizde yeni başlangıç anaparası 102.000 TL olur. Elinizden başlangıçta ayrıca 2.000 TL çıkmadığı varsayılır. Yeni ilk taksit yaklaşık 5.392,85 TL'ye, yeni planın toplamı 129.428,45 TL'ye yükselir. Mevcut planla nominal toplam fark 12.285,37 TL olur. Peşin senaryoya göre toplam avantaj azalır; çünkü geçiş gideri de finanse edilmiştir.

Burada gider iki kez sayılmaz. Önce anaparaya 2.000 TL ekleyip sonra toplam ödemeye tekrar 2.000 TL yazmak hatalı olurdu. Formdaki ödeme biçimi seçimi bu ayrımı yapar. Finanse edilen örnekte ilk ayın birikimli farkı pozitif olabilir; bu durum finanse etmenin peşin ödemeden daha düşük toplam maliyetli olduğunu göstermez. Başlangıç nakit rahatlığıyla toplam ödeme arasında farklı bir dağılım oluşmuştur.

Daha uzun vade her zaman avantaj sağlamaz

Aynı mevcut krediye karşı yeni süreyi 36 aya uzatalım; yeni oran yüzde 2, geçiş gideri yine peşin 2.000 TL olsun. Yeni ilk taksit 3.923,29 TL'ye düşer. Mevcut 5.904,74 TL takside göre belirgin bir aylık rahatlama vardır. Ancak yeni plan gider dahil 143.238,14 TL toplam ödeme üretir. Mevcut planın 141.713,82 TL toplamından 1.524,32 TL daha pahalıdır. Ana sonuç bu nedenle eksi 1.524,32 TL gösterir.

Faiz oranı düşmesine rağmen toplamın artmasının nedeni daha uzun süre borç taşınmasıdır. Bu örnek yalnızca düşük oranı veya düşük taksidi seçerek karar vermenin neden eksik olduğunu açıklar. Kullanıcı, aylık bütçe ihtiyacı nedeniyle farklı bir vade değerlendirebilir; fakat bunu toplam tasarrufla aynı şey olarak adlandırmamalıdır. Araç size tek bir “kesin doğru tercih” etiketi vermek yerine bu ölçüleri ayrı gösterir.

Geçici başabaş ile kalıcı başabaş

Otuz altı aylık örnekte ilk dönemlerde birikimli fark pozitife geçer. Mevcut plan 24'üncü ayda bittiğinde yeni kredi daha on iki ay devam eder. Bundan sonra mevcut ödeme sütunu sıfır, yeni ödeme sütunu pozitif olur; önceki aylarda biriken fark azalmaya başlar. Son ayda toplam fark negatife döner. Yalnızca ilk pozitife geçişi “masraf çıktı, artık kazançtasınız” diye sunmak bu durumu gizlerdi. Uygulama bu nedenle daha sıkı bir tanım kullanır.

Kalıcı nominal başabaş, o aydan sonraki bütün aylarda birikimli farkın da negatif kalmadığı ilk ödeme ayıdır. Örnekte böyle bir ay bulunmadığından “Bu planda ulaşılmıyor” yazılır. Bu ifade aylık rahatlama olmadığı anlamına gelmez; bütün plan boyunca korunmuş bir nominal toplam avantaj bulunmadığını anlatır. Ayrıca bu ölçü, aradaki farkların getiri elde ettiği bir yatırım hesabı değildir. Tabloda yalnızca nominal ödeme farkları toplanır.

Faiz üzerine yük alanını doğru okuyun

Örnek olarak aylık faiz yüzde 2 ve faiz üzerine yük yüzde 10 girilirse model aylık etkili bileşeni yüzde 2,2 kabul eder. Hesap 2 × 1,10 şeklindedir; 2 + 10 = yüzde 12 değildir. Bu alan gerçek ürünün vergi veya kesinti kurallarını belirlemez. Ürüne uygulanacak bileşenleri doğrulayıp bu basit çarpanla temsil edilebildiğinden emin olmanız gerekir. Farklı matrahlar veya farklı tarihlerde giderler varsa tek yük yüzdesi bunları doğru temsil etmeyebilir.

İki plan için alanın ayrı olmasının nedeni koşulların aynı olmak zorunda olmamasıdır. Ancak bir teklif zaten vergi dahil taksit üzerinden açıklanmışsa, faizi de o taksitten geri türetip üzerine aynı yükü tekrar eklemek iki kez sayım yaratabilir. Girdi kaynağının neyi içerdiğini not edin. Karşılaştırma ancak iki tarafın tutarları aynı kapsamı temsil ettiğinde anlamlıdır; etiketleri farklı iki oranı doğrudan yan yana koymak yetmez.

Gerçek geçiş maliyetlerini toplamak

Gider alanı pozitif veya sıfır toplam çıkışı kabul eder. Erken kapama bedeli, yeni dosya gideri veya başka doğrulanmış geçiş kalemlerini burada temsil edebilirsiniz. İadeler varsa ayrı bir hesapla net geçiş etkisini belirlemek gerekir; bu sürüm eksi toplam geçiş gideri modellemez. Ayrıca kapama anaparası dışında işlemiş faiz bulunuyorsa onun hangi tarafta karşılanacağını dikkatle ayırın. Bankanın verdiği tek “kapama tutarı” başlığının anapara, faiz ve masraf ayrımını belge üzerinden incelemek yararlıdır.

Nominal avantajın sınırı

Tablodaki bütün aylık farklar doğrudan toplanır. Bugünkü paranın gelecek paradan farklı değerlendirildiği ayrı bir iskonto oranı bu araçta kullanılmaz. Enflasyon veya farkı yatırıma yönlendirmenin olası getirisi de eklenmez. Dolayısıyla sonuç “nominal toplam avantaj” olarak adlandırılır. Aynı nominal toplamı farklı tarihlerde ödemek, kişisel bütçe veya ekonomik değer bakımından farklı sonuçlara sahip olabilir. Bu ek değerlendirmeler için ayrı ve açık varsayımlar gerekir.

Karşılaştırmayı kaydederken

Sadece ana sonucu değil, kapama anaparasını, iki vadeyi, oranları, yükleri ve giderin ödeme biçimini de saklayın. Bir ay sonra kalan anapara veya teklif değiştiğinde eski sonucun yeni duruma ait olduğunu sanmayın. Bu uygulamadaki JSON veya CSV dışa aktarma kullanıcı isteğiyle girdileri de içerir; kişisel belgeleri gereksiz paylaşmayın. Son kararı vermeden önce gerçek ödeme planlarını ve kapama yazısını alın. Bu hesap, o belgelerin anlaşılmasını kolaylaştıran şeffaf bir senaryo karşılaştırmasıdır.

Masraf değişince avantajı yeniden kontrol edin

Başlangıç masrafının peşin ödendiği ana örnekte yeni kredinin anaparası değişmez. Bu nedenle masrafı 2.000 TL yerine 3.000 TL yazarsanız eski ve yeni taksit planları aynı kalır; hesaplanan toplam avantaj tam 1.000 TL azalır. Örnekteki 12.823,19 TL fark, 11.823,19 TL olur. Masrafın hangi teklif kalemine ait olduğunu bilmediğinizde, önce küçük ve büyük tutarlı iki senaryo kurmak kararın bu girdiye ne kadar duyarlı olduğunu gösterir.

Masraf kredinin içine eklendiğinde bu basit çıkarma geçerli olmaz. İlave tutar yeni anaparaya katılır ve seçilen oranla taksitlere dağılır. Dolayısıyla hem başlangıç borcu hem toplam finansman yükü değişir. Peşin ödeme ile borca ekleme seçeneklerini değiştirirken yalnızca sonuç başlığına değil, yeni anaparaya, taksit tutarına ve toplam ödemeye birlikte bakın. Böylece aynı gideri yanlışlıkla iki kez sayma veya hiç saymama hatasını yakalayabilirsiniz.