Hepsiburada'da bir ürünü satarken komisyon yüzdesini bilmek, elinize kalacak tutarı tek başına bulmaya yetmez. Yüzdenin uygulanacağı matrah, komisyonun KDV durumu, ürün alış bedeli ve satışa bağlı giderler de gerekir. Üstelik bir giderin platform ödemesinden kesilmesiyle onu ayrı bir faturayla ödemeniz farklı ödeme satırları oluşturur. Bu hesaplayıcı, bu bilgileri tek bir tamamlanmış satış için karşılaştırmanıza yardımcı olur.
Araç satıcı hesabınıza bağlanmaz. Kategori oranınızı, kampanya koşullarınızı veya güncel kargo tarifesini otomatik seçmez. Forma yazılan oranlar ve fiyatlar senaryo girdileridir. Ana sonuç girilen kalemler üzerinden faaliyet katkısıdır; şirketinizin nihai net kârı değildir. Platformdan ödeme senaryosu ve ürün alışıyla dış giderler sonrası nakit ayrıca gösterilir. Bu üç sayıya aynı adı vermemek, hesaplamanın en önemli başlangıç kontrolüdür.
Önce aynı satışın belgelerini bir araya getirin
Liste satış bedelini, satıcının karşıladığı indirimi, satışın KDV oranını ve komisyon koşulunu belirleyin. Komisyon yüzdesini tek başına not etmek yerine hangi tutara uygulandığını ve orana KDV'nin dahil olup olmadığını da kaydedin. Ürün alışını, bu ürüne ayrılan kargoyu, hizmet veya işlem bedellerini ve reklam giderini aynı satış kapsamına getirin.
Bir aylık reklam faturasının tamamını tek ürüne yüklemekle o ürüne ayrılan payı kullanmak farklı hesaplar kurar. Aynı şekilde iki ürünü taşıyan paketin kargosunu her ürüne tam tutarıyla yazmak gideri iki kez sayar. Araç bu dağıtımları kendisi belirlemez. Karşılaştıracağınız ürünlerde aynı dağıtım yaklaşımını kullanmanız ve yöntemi kısa bir notla saklamanız gerekir.
Liste fiyatı ve indirimli satış ayrı tutarlardır
Satış alanı KDV dahil liste bedelini alır. Satıcı kaynaklı yüzde indirim önce bu bedelden düşülür. Örneğin liste bedeli 1.200 TL, indirim yüzde 10 ise indirim tutarı 120 TL, satış senaryosunun KDV dahil bedeli 1.080 TL olur. Örnek satış KDV oranı yüzde 20 olduğunda bunun 900 TL'si KDV hariç satış, 180 TL'si satış KDV'sidir.
İndirim alanı satıcının karşıladığı fiyat azalmasını temsil eder. Hepsiburada'nın finanse ettiği bir kampanya tutarını kendiliğinden buraya taşımayın. Resmî sipariş alan açıklamalarında platform ve satıcı indirimleri ayrı bilgiler olarak bulunur. Gerçek satış belgesiyle destek veya mahsup kalemlerini inceleyerek hangi tutarı modele aktardığınızı belirleyin. Araç bu farklı kampanya akışlarını otomatik çözmez.
Komisyon için indirimli veya liste fiyatını seçme
İndirimli satış seçeneği komisyon hesabını indirimden sonraki fiyatla ilişkilendirir. Liste satış seçeneği ise indirimi satış gelirinden düşürürken komisyon matrahını ilk liste fiyatından kurar. Her iki seçenekte matrahın KDV dahil mı, KDV hariç mi olacağını ayrıca seçersiniz. Böylece satışın vergi ayrımıyla komisyonun tabanı birbirine karışmaz.
Hepsiburada'nın Nisan 2024 komisyon belgesinde listeleme fiyatı ve komisyona ayrıca KDV uygulanması açıklanır. Bu tarihsel belge, her satıcının 2026 sözleşmesini veya bütün kampanyaların matrahını doğrulamaz. Seçiminizi ilgili işlemdeki sözleşme ve komisyon belgesiyle eşleştirin. Daha düşük kesinti verdiği için başka tabanı seçmek, gerçek koşullarınızı hesaplamış olduğunuz anlamına gelmez.
Elle girilen matrah hangi durumda işe yarar?
Belgenizde komisyonun belirli bir tutara uygulandığı açıkça görülüyor, fakat bu tutarı yalnız liste veya indirimli fiyat seçimiyle temsil edemiyorsanız elle girilen matrahı kullanabilirsiniz. Örneğin komisyon matrahı 1.100 TL olarak doğrulanmışsa bu alana 1.100 yazılır. Araç bu tutarı komisyon oranıyla çarpar; matrahtan bir kez daha satış KDV'si ayırmaz.
Bu nedenle elle girilen tutarın anlamını önceden belirlemelisiniz. Alan, bilinmeyen matrahı tahmin eden bir özellik değildir. Elle giriş seçiliyken KDV dahil veya hariç satış tabanı seçimi hesabı değiştirmez. Ancak komisyon oranına KDV dahil olma seçimi hâlâ önemlidir: matrahı belirlemekle bulunan komisyon tutarının vergi niteliğini belirlemek iki ayrı adımdır.
Komisyon oranına KDV dahil mi?
Komisyon matrahı 1.200 TL, oran yüzde 15 ve komisyon KDV'si için örnek oran yüzde 20 olsun. Orana KDV dahil değilse önce 1.200 × 0,15 = 180 TL komisyon bulunur. Bunun 36 TL KDV'si eklenince toplam komisyon kesintisi 216 TL olur. Satış bedelinin içindeki KDV, komisyon hizmetinin KDV'sinden farklı bir kalemdir.
Aynı yüzde 15, KDV dahil toplam komisyonu ifade ediyorsa 180 TL toplamdan vergi ayrılır: KDV hariç komisyon 150 TL, KDV 30 TL olur. Bu durumda girilen diğer bilgiler aynıyken katkı ve ödeme değişir. Alanın amacı aynı yüzdeyi iki kez vergilemek değildir. Sözleşmede “artı KDV” yazılı olmasıyla “KDV dahil” yazılı olması farklı matematik kurar.
Alış ve giderleri vergi kapsamıyla eşleştirin
Ürün alışı, kargo, hizmet ve reklam alanları KDV dahil tutar ister. Her kalemin KDV oranı ayrıdır; satışın oranını bütün giderlere otomatik uygulamayın. Brüt 600 TL alış ve örnek yüzde 20 için KDV hariç alış 500 TL'dir. Brüt 60 TL kargo aynı örnek oranla 50 TL gider ve 10 TL KDV olarak ayrılır.
Hizmet alanında bu ürüne paylaştırdığınız ilgili işlem ve hizmet bedellerini kullanın. Hepsiburada'nın Ekim 2023 duyurusunda farklı bedeller teslimat numarasıyla ilişkilendirilmiştir. Bu, ürün başına dağıtımın dikkat gerektirdiğini gösterir; duyurudaki eski tutarları güncel ücret kabul etmeyin. Aynı alanda topladığınız giderler farklı vergi oranlarına sahipse bunları tek bir oranla temsil etmek doğru vergi ayrımı sağlamayabilir.
Giderin ödeme kanalı ekonomik gideri değiştirmez
Her kargo, hizmet ve reklam kalemi için platformdan kesiliyor veya dışarıdan ödeniyor seçimi yapılır. İki durumda da girilen KDV hariç gider faaliyet katkısından düşer. Değişen şey, giderin platform ödeme satırında mı, daha sonraki dış ödeme adımında mı yer aldığıdır. Bir gideri dışarıdan ödediğinizi seçmek onu ücretsiz yapmaz.
Örneğin 60 TL kargoyu platformdan kesilenler arasından dış ödeme tarafına taşıdığınızda platformdan ödeme senaryosu 60 TL artar. Dış gider de 60 TL artar. Ürün alışı ve bütün dış ödemeler düşüldükten sonraki nakit aynı kalır. Diğer girdiler sabitse faaliyet katkısı da değişmez. Bu karşılaştırma, ödeme kanalı seçiminin doğru uygulandığını kontrol etmenin pratik yoludur.
Birinci örnek: katkı 240 TL, ödeme 878 TL
Liste ve indirimli satış 1.200 TL olsun; satıcı indirimi bulunmasın. Örnek satış KDV'si yüzde 20, komisyon matrahı KDV dahil indirimli satış, komisyon oranı yüzde 15 ve komisyona ayrıca örnek yüzde 20 KDV olsun. Brüt alış 600 TL, kargo 60 TL, hizmet 12 TL ve reklam 24 TL; bunların örnek KDV oranları yüzde 20 olsun.
KDV hariç satış 1.000 TL'dir. KDV hariç giderler alış için 500, komisyon için 180, kargo için 50, hizmet için 10 ve reklam için 20 TL olur. Faaliyet katkısı 1.000 − 500 − 180 − 50 − 10 − 20 = 240 TL çıkar. Örnek yüzde 1 stopajla 10 TL ayrılır. Bütün giderler platformdan kesilirse ödeme 878 TL, alış da düşüldüğünde nakit 278 TL olur.
İkinci örnek: indirim var, komisyon liste fiyatından
Aynı örnekte satıcı indirimi yüzde 10 olsun; komisyon için liste satış ve KDV dahil taban seçilsin. Satış 1.080 TL'ye, KDV hariç gelir 900 TL'ye iner. Komisyon matrahı ise 1.200 TL kalır. Yüzde 15 ve ayrıca örnek yüzde 20 KDV ile komisyon yine 180 TL net, 216 TL brüttür.
Diğer giderlerin net toplamı 580 TL olduğundan katkı 900 − 180 − 580 = 140 TL olur. Örnek stopaj 900 × yüzde 1 = 9 TL'dir. Platform ödeme senaryosu 1.080 − 216 − 60 − 12 − 24 − 9 = 759 TL, alış sonrası nakit 159 TL çıkar. İndirimli matrah seçilseydi aynı girdilerde katkı 158 TL olurdu; farkı oluşturan seçim komisyon tabanıdır.
Üçüncü örnek: elle matrah ve dış giderler
Satış 1.200 TL, satış KDV'si için örnek oran yüzde 20 ve satıcı indirimi sıfır olsun. Elle komisyon matrahı 1.100 TL, komisyon oranı yüzde 10, komisyona ayrıca örnek yüzde 20 KDV girilsin. KDV hariç komisyon 110 TL, KDV 22 TL, toplam komisyon 132 TL olur. Alış ve diğer giderler ilk örnekteki tutarlarla kalsın.
Kargo ve reklam dışarıdan ödensin; yalnız 12 TL hizmet platformdan kesilsin. Faaliyet katkısı 1.000 − 500 − 110 − 50 − 10 − 20 = 310 TL olur. Örnek 10 TL stopajla platform ödemesi 1.200 − 132 − 12 − 10 = 1.046 TL çıkar. Dış giderler 60 + 24 = 84 TL'dir. Alış ve dış giderler sonrası nakit 1.046 − 600 − 84 = 362 TL olur.
| Sonuç veya seçim | Birinci örnek | İkinci örnek | Üçüncü örnek |
|---|---|---|---|
| KDV dahil satış | 1.200 TL | 1.080 TL | 1.200 TL |
| Komisyon matrahı | 1.200 TL | 1.200 TL | 1.100 TL |
| Faaliyet katkısı | 240 TL | 140 TL | 310 TL |
| Platformdan ödeme | 878 TL | 759 TL | 1.046 TL |
| Dış giderler | 0 TL | 0 TL | 84 TL |
| Alış ve dış giderler sonrası nakit | 278 TL | 159 TL | 362 TL |
Stopajın matrahını ödeme sonrası tutarla karıştırmayın
Bu modelde stopaj senaryosu KDV hariç satış tutarından hesaplanır. Komisyon ve diğer giderleri satıştan düşürüp kalan ödeme üzerinden yeniden stopaj almak başka bir hesap kurar. GİB'in e-ticaret tevkifat açıklaması, bu giderlerin ödeme sırasında mahsup edilmesinin tevkifat matrahını azaltmadığını belirtir. Stopaj, faaliyet katkısından ikinci kez gider olarak düşülmez.
Buradaki oran yine kullanıcı girdisidir. Araç tevkifat yükümlülüğünüzü, istisnanızı veya mahsup hakkınızı belirlemez. Platformun sağladığı ödül, prim ve başka menfaatler bu tek ürün senaryosunda ayrıca modellenmez. Sıfır oran seçmek muafiyet kararı değildir; yalnız hesaplanan kesintiyi sıfıra getirir. Gerçek belge ve mükellef durumunun değerlendirilmesi, bu aritmetik tablodan ayrı yürütülmelidir.
KDV farkı kesin vergi borcu değildir
Ekrandaki satış KDV'siyle girilen alış ve gider KDV'leri arasındaki fark, yalnız bu satırları karşılaştırır. İlk örnekte satış KDV'si 200 TL, girilen alış ve gider KDV toplamı 152 TL'dir; fark 48 TL olur. Böylece 240 TL katkı + 48 TL KDV farkı − 10 TL stopaj = 278 TL nakit ilişkisi kurulabilir.
Bu eşitlik nakdin katkıdan neden farklı olduğunu açıklar. Dönem vergi borcunu belirlemez. İndirilebilirlik, diğer faturalar, önceki dönemler, iadeler ve belge koşulları bu hesapta araştırılmaz. Gider KDV'sinin ayrılması, ilgili verginin hukuken indirilebildiğini doğrulamaz. Sonucu muhasebe kayıtlarına taşırken önce her satırın kapsamını ve belgesini eşleştirin.
Kuruşlar ve alan sınırları
Para alanlarını lira ve kuruşla, en fazla iki ondalık basamakla yazın. Oran alanı yüzde sayısı ister: yüzde 15 için 15 girilir, 0,15 değil. Vergi ayırma ve oran uygulama adımlarında kuruş yuvarlaması bulunur. Bu nedenle her kalemi ayrı hesaplamakla bütün tutarları birleştirip tek seferde yuvarlamak arasında küçük fark oluşabilir.
Liste fiyatını veya yüzdeyi değiştirip eski sonuç satırını yeni hesap gibi okumayın; yeniden hesaplayın. Satıcı indirimi satış bedelini sıfıra düşürürse bu pozitif satış modeli devam edemez. Desteklenen parasal büyüklük sınırı 1.000.000.000.000 TL'dir. Negatif bir gideri iade kaydı yerine yazmak uygun değildir; iade, teşvik veya geçmiş dönem düzeltmesini ilgili ayrı akışla incelemek gerekir.
Sonucu bir fiyat önerisi olarak kullanmayın
Bu hesaplayıcı otomatik başabaş fiyat vermez. Özellikle elle girilen komisyon matrahının yeni satış fiyatıyla nasıl değişeceği bilinmediğinde tek denklemden fiyat eşiği üretmek yanıltıcı olabilir. Fiyat karşılaştırması için gerçek koşullara uygun ayrı senaryolar kurun. Her senaryoda hangi oranların, matrahın ve giderlerin değiştiğini açıkça kaydedin.
Negatif katkı, girilen net giderlerin net satıştan fazla olduğunu gösterebilir. Pozitif katkı ise kira, personel, finansman, iadeler ve nihai vergilerin karşılandığını kanıtlamaz. Ödeme tarihini, hesaba geçme süresini ve diğer siparişlerle mahsuplaşmayı da bu araç belirlemez. Sonuç, seçtiğiniz satış ve gider kapsamını anlamanıza yardımcı olur; satıcı paneli ekstresinin veya bütün işletme hesabının yerini almaz.