Repo Hesaplama: Kullanıcı Oranıyla Brüt Faiz, Stopaj ve Dönem Sonu

İlk alana senaryoya ayırdığınız başlangıç tutarını TL olarak yazın. Örneğin elli bin lira için 50000, bin lira elli kuruş için 1000,50 girebilirsiniz. Tutar alanı kuruş hassasiyetinde, sıfır ile bir trilyon TL arasında değer kabul eder. Girilen tutar hesap boyunca sabit kalır. Dönem içindeki yeni yatırma, para çekme veya ara ödeme hareketleri izlenmez; bunlar varsa tek sabit tutarla bütün dönemi temsil etmek doğru bir karşılaştırma vermeyebilir.

Bu alan bir menkul kıymetin adedi, nominal değeri, borsa fiyatı veya teminat olarak bloke edilen tutarı değildir. Elinizde farklı anlamdaki bir rakam varsa onu yalnız sayısal olarak bu alana yazmak sonucu doğru bir repo fiyatına dönüştürmez. Hesaba başlamadan önce rakamın hangi nakit tutarını temsil ettiğini netleştirin. Sonuçların bütün TL satırları bu ilk tutarla aynı para biriminde hesaplanır; farklı para birimleri arasında kur dönüşümü yapılmaz.

Yıllık yüzde 36 için oran alanına 36 yazılır. 0,36 yazarsanız yıllık yüzde 0,36 hesaplanır; iki girdi arasında yüz kat fark vardır. Form, girilen oranın yıllık brüt basit oran olduğunu kabul eder. Aylık, günlük veya belirli bir vadenin toplam yüzdesini aynı alana doğrudan yazmak dönemleri karıştırır. Elinizdeki teklifin oran türünü ve hangi süreyi anlattığını hazırladıktan sonra bu forma geçin.

Hazır yüzde 40, yalnız başlangıç örneğidir. Araç canlı repo oranı almaz, TCMB politika faizini kullanıcının yerine seçmez ve bir bankanın veya aracı kurumun güncel teklifini sorgulamaz. Oranın belirli bir gün için piyasada bulunması da sizin işleminize uygulanacağı sonucunu üretmez. Aynı başlangıç tutarında birkaç oranı karşılaştırmak istiyorsanız diğer alanları sabit bırakın. Böylece görünen farkın hangi girdiden kaynaklandığını daha kolay okuyabilirsiniz.

Süre alanına 1 ile 36.500 arasında tam gün girilebilir. Bu, aracın matematik aralığıdır; her sayının gerçek bir repo pazarında veya sözleşmesinde kullanılabileceği anlamına gelmez. Başlangıç ve bitiş tarihleri alınmadığı için araç günleri sizin yerinize saymaz. Valör başlangıcı, hafta sonu, resmî tatil, erken kapama veya ödeme günü de otomatik değerlendirilmez. Hesaplanmasını istediğiniz tam gün sayısını işlem bilgilerinizden hazırlamanız gerekir.

Yıl esası 365, 366 veya 360 seçeneğinden biridir. Seçtiğiniz sayı bütün sürenin sabit böleni olur. Örneğin yedi gün ve 360 esası, 7/360 yıllık pay demektir. 360 seçmek ayları otomatik olarak otuz gün saymaz. 366 seçmek ise vade aralığını artık yıl bölümlerine ayırmaz. Gün sayımı yöntemi ile hazır günün yıl payına çevrilmesi ayrı kararlardır; bu araç yalnız ikinci işlemi yapar.

P başlangıç tutarı, R yıllık yüzde, d tam gün sayısı, B yıl esası ve s girilen stopaj yüzdesi olsun. Brüt faiz G = P×R×d/(100×B) formülüyle bulunur. Stopaj S = G×s/100 olur. Kalan net faiz doğrudan N = G×(100−s)/100 ile hesaplanır. Başlangıç tutarı dahil dönem sonu T = P+N şeklindedir. Bu sayfada net sözcüğü yalnız belirtilen kesinti sonrası kalanı anlatır.

Örneğin 50.000 TL, yıllık yüzde 36, yedi gün ve 360 yıl esasıyla brüt faiz 350 TL’dir. Stopaj alanına yalnız örnek karşılaştırma için yüzde 10 girilirse kesinti 35 TL, net faiz 315 TL, dönem sonu toplamı 50.315 TL olur. Başka maliyet uygulanmadığı için 315 TL’yi bütün masraflar sonrası kazanım olarak okumayın. Bu örnekteki yüzde 10, geçerli vergi oranı veya herhangi bir ürün için öneri değildir.

Bu modelde yüzde kesinti brüt faiz üzerinden yapılır. Yukarıdaki örnekte yüzde 10’un tabanı 50.000 TL değildir; 350 TL brüt faizdir. Bu nedenle stopaj 5.000 TL değil, 35 TL çıkar. Sonuçta başlangıç tutarına eklenen bölüm net faizdir. Brüt tutarı anaparaya ekleyip kesintiyi bir kez daha toplamdan almak veya kesintiyi doğrudan anaparadan düşmek bu formun anlattığı işlem sırasını değiştirir.

Stopaj alanı 0 ile 100 arasında yüzde kabul eder. Hazır 0 yalnız örnektir; vergisizlik, muafiyet veya kurumun size uygulayacağı oran hakkında karar değildir. Araç ürün, işlem tarihi, hesap sahibi veya düzenleme üzerinden vergi seçmez. Dönem faizi dışındaki başka bir kesintiyi aynı yüzdeyle temsil etmeye çalışırsanız kullanılan matrahın da aynı olup olmadığını ayrıca değerlendirin. Sabit ücretler bu alanda modellenmez.

Brüt dönem oranı yüzde olarak R×d/B’dir. Yıllık yüzde 36 ve yedi gün için 360 esasındaki brüt dönem oranı yüzde 0,7 olur. Örnek yüzde 10 kesintiden sonra kalan dönem oranı yüzde 0,63’tür. 50.000 TL’nin yüzde 0,63’ü 315 TL’dir. Dönem oranı satırı, girilen yıllık yüzdeden yalnız bu süreye ait kısmın nasıl oluştuğunu izlemenize yardım eder.

Bu dönem yüzdesini bir yıl boyunca aynı koşullarla her defasında kazanılacak oran olarak yorumlamayın. Araç dönem sonundaki paranın yeniden işleme girmesini, oranların değişmesini veya her yenilemede yeniden kesinti yapılmasını hesaplamaz. Günlük yenileme düşünüyorsanız tek uzun dönem basit faiz hesabıyla farklı sonuçlar oluşabilir. Burada gün sayısını iki katına çıkarmak, diğer girdiler sabitken brüt ve net faizi iki katına çıkarır; bileşik büyüme kurulmaz.

Ana sonuç ve ayrıntılar, kuruşla sınırlanmayan matematik değerlerini gösterir. Ayrı kuruş satırlarında brüt faiz, stopaj, net faiz ve dönem sonu kendi kesin karşılığından en yakın kuruşa yuvarlanır. Tam yarım kuruşta yukarı gidilir. Örneğin 0,005 TL bu görünümde 0,01 TL olur. Bu seçilmiş gösterim kuralı, bir kurumun tahakkuk, ödeme veya vergi yuvarlama düzeninin aynısı olduğu iddiasını taşımaz.

Ayrı yuvarlama nedeniyle görünen kuruşlar üzerinden yeniden çıkarma yaptığınızda bir kuruş fark oluşabilir. Başlangıç 1 TL, yıllık yüzde 1, 360 gün, 360 esası ve yüzde 50 örnek stopaj için brüt 0,01 TL, stopaj 0,005 TL ve net 0,005 TL’dir. Üçü ayrı yuvarlandığında her biri 0,01 TL görünür. Kesin bağıntı brüt = stopaj + net olarak korunur; yuvarlanmış satırlar bu bağıntıyı yeniden kurmak için kullanılmaz.

0,00 TL görünümü, kesin değerin mutlaka sıfır olduğu anlamına gelmez. Pozitif bir tutar yarım kuruştan küçükse kuruş satırında sıfıra yuvarlanabilir. Net faizin kısa görünümünü ve kesin kesrini birlikte okuyabilirsiniz. Başlangıç tutarı veya yıllık oran sıfırsa brüt faiz gerçek sıfırdır. Pozitif brüt faiz için stopaj tam yüzde 100 yazıldığında da kalan yüzde sıfır olduğundan net matematiksel olarak sıfır olur.

Yüzde 100’e çok yakın fakat ondan küçük kabul edilmiş bir stopaj ise farklıdır. Örneğin 99,99999999999999 girdisi tam 100 sayılmaz; çok küçük de olsa pozitif kalan oranı vardır. Araç neti birbirine çok yakın iki yaklaşık sayının farkıyla bulmak yerine bu kalan yüzdeyle doğrudan hesaplar. Girilen stopaj satırı da bu kabul edilmiş oranı 100’e yuvarlamadan gösterir. Böylece gerçek sıfırla küçük pozitif değer aynı anlama getirilmez.

Kabul edilen sayılar, sayısal normalleştirmeden sonraki ondalık yazımları temel alınarak tam kesirlere çevrilir. Örneğin yüzde 12,5, hesapta 25/2 yüzde değeridir. Çarpma, bölme ve toplama bu kesirlerle yapılır. Böylece brüt, kesinti ve net arasındaki bağıntı yuvarlama adımlarından bağımsız korunur. Girdi ilk sayıya dönüşürken kaybolan ek basamaklar geri getirilemez; kesinlik, kabul edilmiş sayının bu normalleştirilmiş karşılığını anlatır.

Kısa görünüm en fazla on iki anlamlı basamak kullanır ve yaklaşık işareti taşır. Çok küçük veya büyük sonuçlar bilimsel yazımla görülebilir. Büyük kuruş tam sayıları güvenli sayısal gösterimin sınırını aşarsa rakamlar metin olarak korunur. Küçük net faiz, başlangıç tutarına göre görünmez kadar az olduğunda toplamın kısa görünümü başlangıçla aynı olabilir; ayrı net ve kesin toplam satırları bu farkı kaybetmeden incelemeye yarar.

Form ilk açıldığında 100.000 TL, yıllık yüzde 40, 32 gün, 365 yıl esası ve stopaj alanında 0 bulunur. Brüt faiz 256000/73 TL, yaklaşık 3.506,84931507 TL’dir. Girilen stopaj sıfır olduğu için net faiz brüte eşittir. Toplam yaklaşık 103.506,849315 TL olur. Bu sayılar belirli bir kurumun teklifi, gerçekleşmiş işlem veya bugün uygulanacak koşullar olarak kullanılmaz; hesap sırasını gösteren hazır girdilerdir.

Örneği değiştirmeden önce hangi soruyu yanıtlamak istediğinizi belirleyin. Aynı oranla daha uzun süreyi karşılaştıracaksanız yalnız gün alanını değiştirin. Aynı süre için farklı başlangıç tutarlarını inceleyecekseniz gün esası ve oranı sabit bırakın. Kesintinin etkisini görmek için brütün değişmediğini, net ile stopajın ters yönde hareket ettiğini izleyin. Birden fazla alanı aynı anda değiştirmek mümkündür, fakat sonuç farkının nedenini ayırmak zorlaşır.

Dönem sonu satırı, yalnız bu matematik modelinde başlangıç tutarıyla net faizin toplamıdır. Bir menkul kıymetin geri alım fiyatı, takas tutarı, teminat değeri veya kurumun kesin ödeme bildirimi değildir. Repo ile ters repo adlarının işlem tarafına göre kullanılması da bu formda ayrıca taraf seçimi yapıldığı anlamına gelmez. Form sabit nakit tutarına pozitif yıllık basit oran uygular; iki tarafın ayrı borç ve alacak kayıtlarını oluşturmaz.

Sonucu kendi bilgilerinizle karşılaştırırken önce tutarı, oranın yıllık ve brüt olmasını, gün sayısını, yıl esasını ve kullanılan kesintiyi yan yana koyun. Bunlar aynı olduğu hâlde fark varsa komisyon, başka kesinti, valör veya yuvarlama sırası gibi model dışında kalan koşullar bulunabilir. Araç bu farkı bir kurum hatası, eksik ödeme veya hukuki hak olarak sınıflandırmaz. Değiştirilmiş girdilerle yeni hesap yapmak, önceki sonucun koşullarını da değiştirdiğinizi unutmadan yapılmalıdır.

Önce başlangıç tutarını ve yıllık brüt oranı girin, sonra hesaplanacak tam günü ve yıl esasını seçin. Stopaj bilgisini bir varsayım olarak kullanıyorsanız bunu sonuçla birlikte hatırlayın. Hesaptan sonra ilk olarak brüte, ardından kesintiye ve nete bakın; dönem sonu toplamını bunlardan ayrı okuyun. Kuruş satırlarını ödeme senaryosunu gözünüzde canlandırmak için kullanabilirsiniz. Önceki girdiyi değiştirirken küçük bir not almak, farklı sonuçların hangi koşullara ait olduğunu takip etmenizi kolaylaştırır. Sözleşme, kurum teklifi veya piyasa fiyatıyla kıyas yaparken yalnız son toplamın yakın olmasına dayanmayın; tutarın oluşumunu belirleyen süre ve oran türlerinin de aynı olması gerekir.