Opsiyon vade sonu profili hesaplama rehberi

Bir ile on iki opsiyon ayağı girilebilir. Her satırda sırasıyla anonim etiket, call veya put türü, kullanım fiyatı, birim prim, imzalı tam sözleşme miktarı ve pozitif çarpan bulunur. Alanlar noktalı virgülle ayrılır. Call ve put sözcükleri, hesapta kullanılan iki opsiyon türünü belirtir. Başka bir finansal aracın değerini bir call veya put satırıymış gibi eklemeyin. Bir kombinasyonun piyasada bilinen bir adı olması bu giriş düzenini değiştirmez; profil, adından değil yazdığınız ayakların toplamından oluşur.

Etiketler bir ile yirmi dört karakter arasında, anonim ve kendi alanında tekil olmalıdır. Harf, rakam, boşluk, alt çizgi ve tire kullanılabilir. Türkçe büyük/küçük harf eşleştirmesi uygulanır. Etiketlerde Tanımsız ifadesi kullanılamaz; farklı bir anonim ad seçin. Yalnız harf büyüklüğünü değiştirerek aynı etiketi yeniden kullanmayın. Gerçek kişi adı, hesap numarası veya sözleşme sahibine ait bilgi gerekmez. Ayakları A, B ve C gibi kısa etiketlerle izlemek yeterlidir. Bu etiketler hangi pozisyonu kastettiğinizi takip etmenizi sağlar; kendiliğinden fiyat veya sözleşme özelliği taşımaz.

Senaryo alanında bir ile kırk satır bulunmalıdır. Her satırda anonim bir senaryo etiketi ve o senaryonun vade sonu dayanak fiyatı yazılır. Senaryolar, incelemek istediğiniz belirli fiyatları seçmenizi sağlar. Bu fiyatların gerçekleşme olasılığı girilmez ve senaryolar bir olasılık dağılımı oluşturmaz. Düşük, orta ve yüksek diye etiketlediğiniz üç fiyatın dengeli seçilmiş olması, bütün olası riskleri kapsadıkları anlamına gelmez. Küresel sonuçlar senaryo listesinden bağımsız incelendiği için iki bölümü birlikte okuyabilirsiniz.

Kullanım fiyatı, birim prim ve senaryo dayanak fiyatı sıfır ile bir milyar arasında olmalıdır. Çarpan sıfırdan büyük, en fazla bir milyon olabilir. Bu değerlerde en fazla altı anlamlı ondalık basamak kullanılabilir. Nokta veya virgül ondalık ayracı kabul edilir; binlik ayırıcı kullanılmaz. Değerin yanına para birimi veya başka birim eklemeyin. Çarpanın sıfır olması bir ayağı etkisizleştirmenin yolu değildir; kullanılmayacak ayağı çalışma listenizden çıkarın. Girilen değerler otomatik yuvarlanarak veya ölçeklenerek düzeltilmez.

Miktar sıfır olmayan bir tam sayıdır ve eksi bir milyon ile artı bir milyon arasında bulunmalıdır. Pozitif miktar uzun, negatif miktar kısa pozisyonu temsil eder. İşaret için klavyedeki standart + veya - karakterini kullanın; başka bir eksi işareti görünüşte benzer olsa bile miktar girdisi olarak kabul edilmeyebilir. Ondalıklı sözleşme miktarı girilemez. Her sayısal alan en fazla kırk sekiz karakter, ayak alanının tamamı on iki bin karakter ve senaryo alanının tamamı sekiz bin karakterle sınırlıdır.

Bu sınırlar veri girişine ait teknik sınırlardır. Özellikle bir milyarlık fiyat sınırını profilin üst sınırı gibi okumayın. Küresel hesap, dayanak fiyatının sıfırdan başlayıp üst sınır olmadan artabildiği alanı inceler. Başa baş fiyatı veya başka bir sonuç, girilebilen tek bir fiyatın üst sınırından daha büyük olabilir. Böyle bir değerin görünmesi, otomatik olarak hatalı girdi veya kırpılmış sonuç anlamına gelmez. Teknik giriş sınırı ile modelin bütün fiyat alanı iki ayrı kavramdır.

Birim prim, bir dayanak birimi başına primdir; bir sözleşmenin toplam primi değildir. Çarpan ise bir sözleşmenin kaç dayanak birimini temsil ettiğini belirtir. İmzalı miktar sözleşme sayısıdır. Bu üç anlamı giriş öncesinde ayırın. Elinizde yalnız sözleşme başına toplam prim varsa, onu doğrudan birim prim alanına yazmak çarpanla bir kez daha büyütülmesine yol açar. Kendi verinizdeki prim tanımını kontrol edip araca uygun birimle girmeniz gerekir; araç bu dönüşümü kaynağından öğrenemez.

Kullanım fiyatı, senaryo fiyatı ve birim prim aynı dayanak fiyat biriminde olmalıdır. Miktar ile çarpan çarpıldığında fiyat farkının kaç dayanak birimi için değerlendirildiği bulunur. Sonuç ortak para biriminde gösterilir; bu rehberde PB kısaltması bu para birimini temsil eder. Sonuç bir getiri yüzdesi veya yatırılan sermayeye oran değildir. Aynı fiyat profilini daha büyük miktar ya da çarpanla yazmak parasal sonucu büyütür. Bu ölçek değişikliği dayanak fiyatının gerçekleşme olasılığı hakkında bilgi üretmez.

Call için birim vade sonu ödeme, dayanak fiyatı kullanım fiyatını aşıyorsa aradaki fark, aşmıyorsa sıfırdır. Put için dayanak fiyatı kullanım fiyatının altındaysa aradaki fark, değilse sıfır kullanılır. Bu birim ödemeden birim prim çıkarılır. Sonra elde edilen fark imzalı miktar ve pozitif çarpanla çarpılır. Böylece uzun pozisyonda ödenen prim sonucu azaltır; kısa pozisyonda miktarın eksi işareti hem ödeme yönünü hem prim yönünü tersine çevirir.

Her ayağın sonucu aynı vade sonu dayanak fiyatında hesaplanır ve toplanır. Prim her ayak için kendi miktarı ve çarpanıyla hesaba katılır; yalnız toplam prim yazılmış tek bir ortak gider gibi ele alınmaz. Kullanım fiyatına eşit dayanak fiyatında call ve put için birim vade sonu ödeme sıfırdır. Bu noktadaki kâr veya zarar prim nedeniyle sıfırdan farklı olabilir. Bu yüzden kullanım fiyatını doğrudan başa baş fiyatı sanmayın. Başa baş koşulu, bütün ayakların prim dahil toplam sonucunun sıfır olmasıdır.

Toplam profil, kullanım fiyatları arasında doğrusal parçalar halinde ilerler. Bir kullanım fiyatı geçildiğinde bazı ayakların fiyat değişimine verdiği tepki değişebilir. Aynı kullanım fiyatına sahip birden fazla ayak varsa bu sınır ortak değerlendirilir. Parçalar görünümü, hangi dayanak fiyat aralığında toplam sonucun nasıl değiştiğini incelemek içindir. Eğim, bu aralık içinde dayanak fiyatındaki bir birimlik artışın toplam sonuca etkisini gösterir. Bu, vade öncesi opsiyon fiyatına ait bir duyarlılık ölçümü olarak yorumlanmamalıdır.

Bir parçanın eğimi sıfırsa toplam sonuç o aralık boyunca sabittir; buna plato denir. Plato pozitif, negatif veya sıfır olabilir. Sabit bir zarar aralığı ile sıfır sonuç aralığı aynı şey değildir. Profilin kullanım fiyatlarında kırılması, sonucun orada atladığı anlamına gelmez; hesaplanan toplam profil süreklidir. Komşu parçalar ortak sınıra aynı sonuçla ulaşır. Parça sayısı ile izole başa baş noktası sayısının eşit olmasını beklemeyin; bir parçada hiç kök olmayabilir veya bütün parça sıfır olabilir.

İzole başa baş noktası, yalnız belirli bir dayanak fiyatında toplam sonucun sıfır olduğu durumu belirtir. Sıfır aralığında ise aralığın bütün fiyatları aynı sıfır sonucu verir. Aralık uçları dahildir; üstten sınırsız bir sıfır aralığı da bulunabilir. Birbirine değen sıfır aralıkları birleşmiş biçimde sunulur. Bir sıfır aralığının içinde veya sınırında yer alan fiyat ayrıca izole nokta olarak tekrarlanmaz. Bu düzen, aynı başa baş durumunu iki farklı başlık altında saymanızı önler.

Sıfır aralığı bulunması, o aralık dışındaki sonuçların da sıfır veya pozitif olduğu anlamına gelmez. İzole başa baş noktası bulunmaması da her zaman kâr ya da her zaman zarar demek değildir; sıfır aralıklarını ve toplam profili ayrıca okuyun. Ayaklar birbirini her fiyat için tam dengeliyorsa bütün sıfır ve üzeri fiyat alanı sıfır sonuç verebilir. Araç bir aralığı tek bir temsil fiyatına indirgemez. Bu nedenle başa baş bilgisini aktarırken nokta ile aralık ayrımını ve uçların dahil olduğunu koruyun.

Küresel minimum ve maksimum, yalnız girdiğiniz senaryolarda değil sıfır ve üzerindeki bütün dayanak fiyatlarında aranır. Sonlu bir uç değer belirli bir fiyat noktasında veya bütün bir plato boyunca elde edilebilir. Birden fazla ayrı konumda aynı uç değer bulunması da mümkündür. Uç değerin yanında hangi fiyatlarda gerçekleştiğini okumak, yalnız kâr veya zarar tutarını okumaktan daha fazla bilgi verir. Bir plato içindeki fiyat ayrıca tek bir nokta olarak yinelenmez; konumlar tekrarsız biçimde gösterilir.

Son fiyat parçası sonsuza kadar uzanır. Bu parçanın eğimi pozitifse toplam kâr üstten sınırsız, negatifse toplam zarar alttan sınırsız olabilir. Sonsuzluk, gerçekleşmiş bir fiyat veya erişilen parasal tutar değildir; sonucun o yönde sonlu bir sınırının bulunmadığını anlatır. Böyle bir uç için erişilmiş bir dayanak fiyatı gösterilemez. Son parçanın eğimi sıfırsa sonuç kuyruk boyunca sabit kalır ve bu plato sonlu uçlardan birini sağlayabilir. Yalnız yüksek bir senaryo fiyatında sonucun sakin görünmesi bu ayrımı ortadan kaldırmaz.

Negatif sonuçlar korunur. En düşük sonuç eksi bir tutarsa bu kâr veya zarar değeridir; kaybı ayrıca pozitif bir sayıymış gibi yeniden adlandırırken işaretini dikkatsizce çevirmeyin. Primlerin dahil olduğu sonuçla yalnız vade sonu ödeme tutarını da birbirine karıştırmayın. Küresel değerler modelin matematiksel sınırlarını açıklar; teminat gereksinimi, işlemin sürdürülme imkânı veya gerçek bir hesapta yaşanabilecek nakit gereksinimi için hesap üretmez. Özellikle sınırsız yön bilgisi, kişisel işlem uygunluğu değerlendirmesinin yerine geçmez.

Senaryo minimumu ve maksimumu, yalnız girdiğiniz fiyatlar arasındaki en düşük ve en yüksek sonuçtur. Küresel uçlardan ayrı adlandırılır. Senaryolarınız başa baş fiyatını veya en yüksek platonun bir bölümünü içermiyorsa bu durumlar senaryo satırlarında görünmeyebilir. Aynı sebeple bütün senaryoların pozitif çıkması bütün fiyat alanının pozitif olduğunu göstermez. Senaryo listesini kendi inceleme amacınız için kurun; ardından parçalar, başa baş durumları ve küresel sonuçlarla birlikte değerlendirin. Araç senaryo seçiminize olasılık veya piyasa beklentisi atamaz.

Parçalar görünümü fiyat aralıklarını, senaryolar görünümü seçtiğiniz fiyatlardaki toplam sonucu, ayaklar görünümü ise pozisyon bileşenlerini ayrıntılandırır. Görünümü değiştirmek miktarları veya primleri değiştirmez; aynı profilin başka bir sunumunu açar. Hesabı okurken önce ortak girdilerinizi, sonra genel özeti, son olarak seçilen ayrıntı tablosunu inceleyin. Böylece tabloda görülen bir alt değeri profilin bütünü sanma olasılığı azalır. Ayaklar farklı para birimlerine veya farklı dayanaklara aitse görünüm değiştirerek bu uyumsuzluğu gidermek mümkün değildir.

Gösterimde en fazla on iki ondalık basamak kullanılır. Devamı olan değerler sıfıra doğru kesilir ve üç nokta işareti taşır. Negatif sayılarda da kesme sıfıra doğrudur. Hesap, ekranda kısaltılmış sayılara dayanarak yeniden yapılmaz. Sonsuzluklar sonlu bir sayıya çevrilmez. Başa baş fiyatını kendi hesabınızla kontrol ederken gösterimde kısaltılmış bir değeri yerine koymanız küçük bir fark üretebilir; bu farkı kökün yokluğu olarak yorumlamadan önce görüntü hassasiyetini göz önünde bulundurun.

Araç vergi, komisyon, faiz, erken kullanım, karşı tarafa tahsis ve teminat hesabı içermez. Dayanak elde tutma veya başka bir finansal araç ayağı da eklenmez. Gerçek piyasada bir pozisyonun vade öncesi değeri ile bu rehberdeki vade sonu sonucu farklı sorulardır. Çalışma alım satım önerisi, başarı olasılığı, fiyat tahmini veya uygulanabilirlik onayı üretmez. Girdileri varsayımsal olarak değiştirmeniz yalnız yeni bir matematiksel profil oluşturur. Bu yeni profilin bir piyasada aynı koşullarla kurulabileceği sonucuna araçtan hareketle varılamaz.

Önce opsiyon türünü, kullanım fiyatını ve birim primin tanımını kontrol edin. Sözleşme miktarının işaretini ve çarpanın dayanak birimi anlamını ayrı doğrulayın. Kullanım fiyatının altında, kullanım fiyatında ve üstünde birkaç senaryo seçin. Hesabı açtıktan sonra prim dahil sonucun, yalnız vade sonu ödemeden nasıl ayrıldığını inceleyin. Başa baş noktasının kullanım fiyatıyla aynı olup olmadığını kontrol edin. Küresel minimum ve maksimumu okuyarak senaryolarınızın göstermediği fiyat alanında profilin nasıl devam ettiğini de görün.

Bütün ayakların ortak dayanak, vade ve para birimi varsayımını sağladığını doğrulayın. Her ayağın primini kendi birimiyle girin ve kısa ayaklar için eksi miktar kullanın. Kullanım fiyatlarını içeren bir senaryo listesi hazırlayın. Önce parçalar ve küresel uçları, sonra sıfır noktaları ile sıfır aralıklarını inceleyin. Son olarak senaryo uçlarını küresel uçlarla karşılaştırın. Bir görünümde dikkat çeken sonucu açıklarken bütün ayakların toplamını esas alın; yalnız tek bir ayağın kazancını birleşik profilin kazancı olarak aktarmayın.

Bütün ayaklar için aynı dayanak, vade ve para birimi varsayılır. PB ortak para birimidir. Birim primler dayanak birimi başınadır; çarpan bir sözleşmedeki dayanak birimi sayısını, miktar ise işaretli sözleşme sayısını gösterir.

Ayak girişlerinin tamamı:

Senaryo girişlerinin tamamı:

Seçilen görünüm: Doğrusal parçalar. Ana sonuç: En düşük: -10 PB; en yüksek: +∞ · üst yönde sınırsız.

A ayağı uzun call pozisyonudur. Birim prim 10 PB olduğundan bir sözleşme ve bir birim çarpanla işaretli net prim maliyeti 10 PB olur. Dayanak fiyatı 0 veya 100 olduğunda sonuç −10 PB, 110 olduğunda 0 PB ve 140 olduğunda 30 PB çıkar. En düşük −10 PB sonucu 0 ile 100 arasındaki bütün fiyatlarda, iki uç dahil elde edilir. 100 üzerindeki parçada sonuç fiyatla birlikte artar; izole başa baş 110 olur. Üst yöndeki sınırsız sonuç sonlu bir fiyat konumunda elde edilmez. Verilen senaryolardaki 30 PB maksimum, küresel maksimumun yerine geçmez.

Görünen özet alanlarının tamamı:

Seçilen görünümün ayrıntı tablosundaki bütün hücreler:

Bütün ayaklar için aynı dayanak, vade ve para birimi varsayılır. PB ortak para birimidir. Birim primler dayanak birimi başınadır; çarpan bir sözleşmedeki dayanak birimi sayısını, miktar ise işaretli sözleşme sayısını gösterir.

Ayak girişlerinin tamamı:

Senaryo girişlerinin tamamı:

Seçilen görünüm: Senaryolarda ayak ayrıntıları. Ana sonuç: En düşük: -8 PB; en yüksek: 12 PB.

A ayağı uzun put, B ayağı kısa put pozisyonudur. Alınan ayağın 12 PB prim maliyeti ile satılan ayağın 4 PB prim alacağı birlikte net 8 PB maliyet oluşturur. Ayrıntı tablosunda kısa ayağın işaretli prim maliyeti −4 PB olarak korunur; net sonuç, işaretli ödeme eksi işaretli prim maliyetidir. Dayanak fiyatı 0 olduğunda A sonucu 98 PB, B sonucu −86 PB ve toplam 12 PB olur. 90 fiyatında ayak sonuçları 8 PB ile 4 PB, 102 fiyatında −4 PB ile 4 PB, 110 ve 140 fiyatlarında ise −12 PB ile 4 PB olur. Toplam sırasıyla 12 PB, 0 PB ve −8 PB olarak okunur. Küresel tepe 0 ile 90 arasındaki bütün fiyatlarda, en düşük sonuç 110 ve üzerindeki bütün fiyatlarda elde edilir.

Görünen özet alanlarının tamamı:

Seçilen görünümün ayrıntı tablosundaki bütün hücreler:

Bütün ayaklar için aynı dayanak, vade ve para birimi varsayılır. PB ortak para birimidir. Birim primler dayanak birimi başınadır; çarpan bir sözleşmedeki dayanak birimi sayısını, miktar ise işaretli sözleşme sayısını gösterir.

Ayak girişlerinin tamamı:

Senaryo girişlerinin tamamı:

Seçilen görünüm: Fiyat senaryoları. Ana sonuç: En düşük: 0 PB; en yüksek: 100 PB.

Bu özgün varsayımsal örnekte bütün birim primler sıfırdır; bu girdiler gerçek piyasa fiyat teklifi veya kurulabilir bir işlem iddiası değildir. Üç call ayağının kullanım fiyatları 90, 100 ve 110; miktarları sırasıyla 1, −2 ve 1 sözleşme, çarpanları 10 dayanak birimi / sözleşmedir. Sıfır ile 90 arasındaki bütün fiyatlarda, iki uç dahil sonuç sıfırdır. 110 ve üzerindeki bütün fiyatlarda da sonuç sıfır kalır. 100 fiyatında 100 PB küresel tepeye ulaşılır. 90 ile 110 fiyatları sıfır aralıklarının sınırlarında olduğundan ayrıca izole başa baş noktaları olarak sayılmaz. Bu nedenle izole nokta sayısı sıfırken sıfır aralığı sayısı ikidir.

Görünen özet alanlarının tamamı:

Seçilen görünümün ayrıntı tablosundaki bütün hücreler:

Call ve put vade sonu ödeme olguları için MIT OpenCourseWare'deki Andrew W. Lo imzalı [15.401 Finance Theory I, Lectures 10–11: Options](https://ocw.mit.edu/courses/15-401-finance-theory-i-fall-2008/c40ecc0cc0dce0fbf2d229bc4027c43b_MIT15_401F08_lec10.pdf) dersinin 9–13. slaytları incelenmiştir. © 2007–2008 Andrew W. Lo. MIT OpenCourseWare içeriğinin CC BY-NC-SA kullanım koşulları korunur; ticari yeniden kullanım izni iddia edilmez. Kaynağın metni, tablosu, şekli, örneği veya kodu aktarılmamıştır. Rehberin Türkçe anlatımı ve örnekleri özgündür. Birleşik profilin parçaları, başa baş kümeleri ve uçların konumları bu aracın açıklanan matematiksel kapsamı içinde hesaplanır.