Üniversite not ortalaması hesaplamak için her dersin 0–4 arasındaki not katsayısını, o dersin ortalamaya giren kredisiyle çarpmak gerekir. Elde edilen çarpımlar toplanır ve aynı derslerin toplam kredisine bölünür. Buradaki önemli hazırlık, doğru ders listesini ve doğru kredi sütununu seçmektir. Bir transkriptte yerel kredi, AKTS, kazanılan kredi ve alınan kredi gibi farklı toplamlar bulunabilir. Birbirine benzeyen bu başlıklar aynı hesabın paydası olmayabilir. Bu sayfadaki araç, seçtiğiniz katsayı ve kredi çiftlerinin aritmetiğini yapar; transkriptin hangi satırlarının hesaba katılacağına sizin yerinize karar vermez.

Önce hangi ortalamayı aradığınızı belirleyin

Yalnız bu dönemin derslerini yazarsanız sonuç, o listenin kredi ağırlıklı ortalamasıdır. Bütün dönemlerdeki geçerli kayıtları yazarsanız daha geniş bir ders kümesini hesaplarsınız. Aynı formülün kullanılması, iki listenin aynı anlama geldiğini göstermez. Bu nedenle sonuç kartındaki “Genel ortalama” başlığını okurken seçtiğiniz kapsamı da kontrol edin. Formdaki varsayılan seçim yalnız listedeki dersleri kullanır. Önceki dönemleri ayrıca eklemek istiyorsanız birleştirme seçeneğine geçebilirsiniz. İki yöntemde de dersleri belirleyen, kurum hesabına uygun olarak hazırladığınız kayıtlardır; form bilinmeyen dönemleri doldurmaz.

Formda bir satır nasıl yazılır?

Her dolu satıra önce not katsayısını, sonra noktalı virgülü ve krediyi yazın. Örneğin 3,5; 4, katsayısı 3,5 olan dört kredilik bir derstir. Sonraki ders için yeni satıra geçin. 2,5; 3 ve 4; 2 yazıldığında üç ayrı kayıt oluşur. Ondalık değerlerde virgül veya nokta kullanılabilir; nokta bu alanda binlik ayırıcı sayılmaz. Bin kredi için 1000, bir buçuk kredi için 1,5 yazın. Ders adı, harf notu, yüzde işareti veya “AKTS” metnini sayıların yanına eklemeyin. Boş satırlar atlanır; tek tarafı eksik kalan dolu satır ise düzeltilmenizi ister.

Örnek: üç dersin ortalaması

Katsayı ve krediler 3,5 ile 4; 2,5 ile 3; 4 ile 2 olsun. Derslerin ağırlıklı puanları sırayla 14, 7,5 ve 8 çıkar. Bunların toplamı 29,5, kredi toplamı ise 9’dur. Ortalama 29,5 ÷ 9 = 59/18, yaklaşık 3,27777777778 olur. Üç katsayıyı toplayıp üçe bölmek farklı bir işlem verir: 10 ÷ 3, yaklaşık 3,33333333333. İkinci işlemde bütün derslere aynı ağırlık verilmiştir. Kredileri farklı dersler için aradığımız büyüklük ilkidir. Araçta toplam kredi ve not × kredi toplamını yan yana görmek, bu farkın nereden geldiğini anlamayı kolaylaştırır.

Kredi büyüdükçe etki nasıl değişir?

Dört kredilik bir dersin katsayısını bir puan artırmak, toplam ağırlıklı puanı dört artırır. İki kredilik bir derste aynı değişiklik toplamı iki artırır. Kredi toplamı sabitse ilk değişimin ortalamaya etkisi ikinci değişimin iki katıdır. Bu, yüksek kredili derslerin her koşulda daha yüksek not getireceği anlamına gelmez; yalnız eşit katsayı değişikliklerinin ağırlığını karşılaştırır. Örneğin toplamı 20 kredi olan bir listede dört kredilik dersin katsayısını 2’den 3’e çıkarmak ortalamayı 4/20, yani 0,2 artırır. Dersin başka bir kaydı değiştirmesi veya listeden çıkarılması ise farklı bir senaryodur.

Yerel kredi mi, AKTS mi?

Kurumunuzun not ortalaması için kullandığı temeli seçin. ODTÜ’nün resmî açıklamasında dersin kredi değeri ve katsayısı üzerinden bir ağırlıklandırma tanımlanır. Ankara Üniversitesinin GABNO ve YABNO açıklamasında ise AKTS kredisiyle ağırlıklandırma anlatılır. Bu iki örnek, bütün üniversiteler için tek bir kredi sütunu seçilemeyeceğini gösterir. Araçta ayrı bir üniversite tablosu bulunmadığı için doğru sütunu transkriptinizden ve güncel kurum açıklamasından belirlemelisiniz. Bir ders için yerel kredi, başka bir ders için AKTS yazmak tutarlı bir ortalama oluşturmaz. Önceki dönem özeti ekleniyorsa onun paydası da yeni derslerle aynı temelde olmalıdır.

Not katsayısı ile sınav notunu ayırın

Formdaki katsayı alanı 0 ile 4 arasındadır. Bu alana 85 gibi yüzlük bir not veya AA gibi harf yazılmaz. Harflerin katsayı karşılıkları kurumun tablosundan alınmalıdır; başka bir okulda görülen bir eşleştirme otomatik olarak sizin dersinizde geçerli olmaz. Aynı şekilde yüzlük notu 25’e bölmek, geçerli bir kurum dönüşüm tablosu sağlamaz. Bir dersin sınav bileşenlerinden oluşan başarı notuyla transkript katsayısı da farklı aşamalardır. Vize, final, ödev ve bağıl değerlendirme tamamlanmadan seçilen katsayı ancak deneme girdisidir. Hesabın sonucu, henüz ilan edilmemiş resmî notu tahmin etmez.

Sıfır katsayılı dersin kredisi kaybolmaz

Katsayısı 0 olan ve ortalamaya giren üç kredilik bir ders, ağırlıklı puana 0 eklerken toplam krediye 3 ekler. Bu yüzden sıfır katsayılı bir satırı silmek genellikle aynı sonucu vermez. Örneğin 0; 3 ve 4; 3 birlikte yazıldığında toplam puan 12, toplam kredi 6, ortalama 2 olur. Sıfır katsayılı satırı çıkarırsanız yalnız ikinci ders kalır ve ortalama 4’e yükselir. Hangi kaydın kurumsal olarak hesaba katılacağı ayrı bir konudur; burada önemli olan, listeye dahil ettiğiniz pozitif kredili sıfır katsayının paydadan çıkarılmamasıdır.

Önceki ortalama ile yeni dersleri birleştirmek

Birleştirme seçeneğinde önceki ortalamanızı ve o ortalamanın hesabına giren toplam krediyi yazın. Yeni derslerin katsayı ve kredileri yine listedeki satırlardan alınır. Önceki puan, önceki ortalama × önceki kredi olarak kurulur. Yeni listenin ağırlıklı puanı buna eklenir; sonuç önceki krediyle yeni kredi toplamına bölünür. Örneğin önceki ortalama 2,5 ve kredi 60, yeni liste 3,5; 20 olsun. Önceki puan 150, yeni puan 70, birleşik puan 220 ve toplam kredi 80’dir. Birleşik ortalama 2,75 çıkar. İki ortalamayı doğrudan toplayıp ikiye bölmek, kredi ağırlıklarını yok sayardı.

Önceki kredi toplamını doğru yerden alın

Önceki ortalamanın paydasındaki krediyle mezuniyet için kazanılmış kredi aynı sayı olmak zorunda değildir. Sıfır katsayılı bir kayıt, ortalamaya katıldığı halde başarıyla tamamlanan krediler toplamında farklı değerlendirilebilir. Bu forma yalnız bir dönem sayısı veya ders adedi yazmak da doğru ağırlık sağlamaz. Önceki ortalama ve kredi birbirini karşılayan iki bilgi olmalıdır. İkisinin farklı tarihlerdeki belgelerden alınması, yeni derslerin bir kez daha sayılmasına yol açabilir. Önceki özetin hangi dönemin sonunda oluştuğunu not edin; listeyi de o özetten sonra eklenmek istenen kayıtlardan hazırlayın.

Yuvarlanmış önceki ortalama neyi değiştirir?

Önceki ortalama 2,50 olarak görüntülenmişse asıl işlemde kullanılan daha uzun değerin 2,495, 2,504 veya başka bir sayı olup olmadığını bu iki haneden öğrenemeyiz. Form, yazdığınız 2,50’yi alıp verilen krediyle çarpar. Kaybolan basamakları geri üretmez. Bu nedenle önceki özetle bulunan birleşik sonuç, girdinin doğruluğu kadar ayrıntılıdır. Kurumun kesin puan toplamı elinizde yoksa bu sınırlamayı akılda tutun. Daha ayrıntılı ve uygun bir eski ders listesi varsa bütün geçerli kayıtları tek listede hesaplamak, yuvarlanmış dönem özetlerini yeniden ağırlıklandırma ihtiyacını azaltabilir. Yine de ders dahil etme kuralları korunmalıdır.

Ders tekrarında iki kayıt eklemek yeterli değildir

Aynı dersin eski ve yeni notunun birlikte hesaba girip girmediği bir aritmetik tercihi değildir. Kurumun tekrar ders kuralı ve transkriptteki işaretler dikkate alınmalıdır. Bu araç ders kodu almaz ve bir satırın başka bir satırın yerini aldığını anlayamaz. Özellikle birleştirme yönteminde önceki ortalamaya dahil olan bir dersi yeni listeye eklemek, eski kaydı kendiliğinden çıkarmaz. Sonuçta hem eski özet hem yeni satır ağırlık taşır. Böyle bir değişim için geçerli ders kümesini yeniden hazırlayın. Eski kaydın hangi puan ve krediyi temsil ettiğini bilmeden yaklaşık bir düzeltmeyi kesin transkript hesabı gibi değerlendirmeyin.

Aynı görünen satırlar nasıl işlenir?

İki farklı dersin katsayısı ve kredisi aynı olabilir. Bu yüzden araç eşit sayı çiftlerini otomatik silmez. 3; 4 satırı iki kez yazıldığında toplam kredi 8, ağırlıklı puan 24 ve ortalama 3 olur. Sonuçta aynı katsayı ve kredili ek satırların sayısı gösterilir; bu sayı bir uyarı işlevi görür. Yanlışlıkla ikinci kez yapıştırılmış bir kayıt varsa siz çıkarabilirsiniz. Farklı dersler söz konusuysa ikisi de kalır. Sayısal eşitlik, derslerin kimliğini kanıtlamaz. Daha uzun listelerde bu kontrolü ders kodlarının bulunduğu kendi belgenizle birlikte yapın.

Ondalık hesap ve ekrandaki görünüm

Listedeki sayılar kabul edilen ondalık yazımlarından kesir olarak işlenir. Her satırın not × kredi çarpımı ve toplamları, önce kısa ondalığa yuvarlanıp sonra birleştirilmez. Ekrandaki sonuçlar okunabilirlik için en fazla 12 anlamlı basamakla yaklaşık gösterilir. Örneğin 59/18’in ondalık açılımı bitmez; kısa görünüm bu sayının tamamı değildir. Çok küçük değerlerde bilimsel yazım kullanılabilir. Gerçek sıfır ise 0 olarak görünür. Sonuçtaki yaklaşık işareti kurumun notu o biçimde kesinleştirdiğini söylemez. Üniversitenin iki hane gösterme, kesme veya farklı yuvarlama aşaması bu formun içine varsayım olarak eklenmez. Önceki özetten oluşan sıfır olmayan bir ana ya da yardımcı nicelik sayısal gösterimin altında kalırsa hesap durur; kaybolan değer 0 diye sunulmaz.

Girdi sınırları ve uzun listeler

Bir hesapta en fazla 1000 dolu satır kabul edilir. Her satırın katsayısı 0–4, kredisi 0,000000001–1000000000 aralığında olmalıdır. Ondalık bölümü en fazla 18 basamakla yazabilirsiniz. Bu sınırlar, gerçek bir dersin alabileceği krediye ilişkin kurum önerisi değildir; girişin denetlenebilir bir aralıkta tutulması içindir. Çok küçük bir kredi büyük bir kredinin yanında yer alsa da kesir hesabında ağırlığı korunur. Bunun ekrandaki kısa toplamda görünmemesi, satırın silindiği anlamına gelmez. Binlik ayırıcı, bilimsel üs yazımı ve negatif kredi kabul edilmez; eksik bir hücre de sıfırla tamamlanmaz.

Sonucun tutarlılığını kontrol edin

Yalnız liste yönteminde, bütün krediler pozitif olduğu için ortalama listedeki en düşük ve en yüksek katsayının arasında kalır. Bütün katsayılar 3 ise krediler ne kadar farklı olursa olsun ortalama 3’tür. Bütün kredileri aynı pozitif sayıyla çarpmak da sonucu değiştirmez; pay ve payda aynı oranda büyür. Satır sırasını değiştirmek aynı listeyi hesaplar. Bu özellikler hızlı bir kontrol sağlar, fakat doğru dersleri seçtiğinizi tek başına kanıtlamaz. Birleştirmede ise eski ortalamayı da hesaba katmak gerekir; birleşik ortalama, eski ortalama ile yeni listenin ortalaması arasında yer alır.

Bir değişikliği denerken yalnız ilgili girdiyi değiştirin

Bir dersin olası katsayısını karşılaştırmak istiyorsanız önce temel listenizi hesaplayın ve toplam krediyi kontrol edin. Sonra yalnız o dersin katsayısını değiştirip yeniden hesaplayın. Krediyi, ders sayısını veya kapsam seçimini aynı anda değiştirmek farkın nedenini belirsizleştirir. Örneğin dokuz kredilik ilk listede dört kredilik ders 3,5 yerine 4 olursa puan iki artar; yeni toplam 31,5 ve ortalama 3,5 olur. Burada 0,5 katsayı değişikliği bütün ortalamaya 0,5 olarak eklenmemiştir. Beklenen fark 2/9’dur. Senaryoyu bu ara toplamlarla okumak, yalnız sonucun yükseldiğini görmekten daha yararlıdır.

Sonuçla hangi kararlar verilmez?

Bu sayfa mezuniyet, burs, onur belgesi, sınamalı statü, yatay geçiş veya ders alma hakkı belirlemez. Ortalamanın belirli bir sayıdan yüksek görünmesi, ilgili koşulların tamamını sağlamış olduğunuz anlamına gelmeyebilir. Ayrıca 4’lük sonucu yüzlüğe çevirmez ve kurumlar arasında eşdeğerlik kararı vermez. Hesabın yararı, kendi katsayı ve kredi bilgilerinizin ağırlıklı sonucunu açıkça görmektir. Resmî bir işlem öncesinde transkriptteki ders kümesini, notların kesinleşme durumunu ve güncel kurum açıklamasını birlikte kontrol edin. Bir uyuşmazlık varsa önce toplam kredi ve toplam puan üzerinden hangi kayıtların farklı olduğunu araştırmak, yalnız son iki haneyi karşılaştırmaktan daha açıklayıcıdır.