Bir ürünün tanesi 75,50 TL ve alacağınız miktar 12 adet olsun. Ödeyeceğiniz ürün bedeli 12 × 75,50 = 906 TL olur. Bu hesaplayıcı tam olarak bu ilişkiyi kurar: miktarı birim fiyatla çarpar. Kargo, vergi veya indirim eklemez; verdiğiniz fiyat hangi kapsamdaysa sonuç da aynı kapsamı taşır.

Birim fiyat neyi anlatır?

Birim fiyat, ürünün bir ölçü birimi için istenen bedeldir. Bu birim adet, kilogram, metre, litre veya paket olabilir. 80 TL/kg yazıyorsa bir kilogram 80 TL’dir. 80 TL/paket yazıyorsa fiyat bir pakete aittir. Paket içinde kaç ürün olduğu, paket fiyatını doğrudan adet fiyatına dönüştürmez; bunun için paket içindeki ürün sayısını da bilmeniz gerekir.

Hesaplayıcıda miktar alanına kaç birim alacağınızı, birim fiyat alanına o birimin TL bedelini yazın. 2,5 kilogram üründe miktar 2,5; kilogram fiyatı 80 TL ise birim fiyat 80 olmalıdır. Sonuç 200 TL’dir. Aynı sayıların birini kilogram, diğerini gram üzerinden yazmak ciddi bir ölçek hatası oluşturur.

Gram ve kilogram örneği

250 gram almak istediğiniz bir ürünün kilogramı 80 TL olsun. Önce 250 gramı 0,25 kilograma çevirin. Ardından 0,25 × 80 = 20 TL hesaplayın. Miktara 250 yazıp kilogram fiyatıyla çarparsanız 20000 TL bulursunuz. Formül yanlış çalışmış olmaz; miktarı kilogram olarak bildirdiğiniz için bin kat fazla miktarı fiyatlandırmış olursunuz.

Aynı dikkat metre–santimetre ve litre–mililitre ilişkilerinde de gerekir. Fiyat metre başınaysa 150 santimetre için miktar 1,5 metredir. Hesaba başlamadan “fiyat hangi birim için?” sorusunu yanıtlamak, sonradan büyük bir toplamı açıklamaya çalışmaktan daha kolaydır.

Paket fiyatını adet fiyatına çevirmek

Altı aynı üründen oluşan bir paket 90 TL ise paket içindeki bir ürünün aritmetik bedeli 90 ÷ 6 = 15 TL’dir. İki paket alırsanız miktarı 2, birim fiyatı 90 olarak girebilirsiniz; toplam 180 TL olur. Ürün adedi üzerinden çalışmak isterseniz 12 × 15 yine 180 TL verir.

Bu eşitlik ancak aynı kapsam için geçerlidir. Tekli ürün fiyatı paket içindeki hesaplanan paydan farklı olabilir. Ayrıca paketlerdeki miktarlar eşit değilse yalnızca paket fiyatlarını karşılaştırmak yanıltır. Birim başına karşılaştırma yaparken ürün niteliğini ve satın alınabilir gerçek seçeneği de ayrı değerlendirin.

Kuruş yuvarlaması nasıl yapılır?

Bu sürümde miktar en çok altı, birim fiyat en çok iki ondalık basamak içerir. Çarpım önce bu ondalık değerlerle hesaplanır; toplam daha sonra en yakın kuruşa yuvarlanır. Tam yarım kuruşta üst kuruş seçilir. Örneğin 0,5 birim ile 0,01 TL birim fiyatın çarpımı 0,005 TL’dir; gösterilen toplam 0,01 TL olur.

Birden fazla ürün satırını ayrı ayrı yuvarlamak ile bütün satırları önce toplayıp bir kez yuvarlamak her zaman aynı sonucu vermeyebilir. İki ayrı 0,005 TL satırını tek tek yuvarlarsanız 0,02 TL; ham tutarları toplayıp bir kez yuvarlarsanız 0,01 TL elde edersiniz. Araç yalnızca bir satır hesaplar; bir işletmenin fatura yuvarlama politikasını belirlemez.

Vergi, indirim ve ek ücretler

Birim fiyat zaten vergi dahilse miktarla çarpılan tutar da aynı dahil kapsamındadır. Fiyat vergi hariçse bu araç vergiyi eklemez. Örneğin ürün bedeli 200 TL ve ayrıca girmeniz gereken bir vergi varsa önce bu sonucu KDV aracına taşıyabilirsiniz. Uygulanacak gerçek oranı ise ürün veya hizmetin kendi koşullarına göre doğrulamanız gerekir.

Kargo, paketleme, asgari sipariş veya hizmet bedeli de kendiliğinden oluşmaz. Bu yüzden “toplam” satırını her durumda alışverişin nihai tahsilatı olarak okumayın. Bu, girdiğiniz iki sayının ürün bedelidir. İndirim uygulayacaksanız indirimin birim fiyata zaten yansıtılıp yansıtılmadığını kontrol edin; aynı indirimi ikinci kez uygulamayın.

Sonucu ve sınırları kontrol edin

Sıfır miktar veya sıfır birim fiyat, sıfır ürün bedeli verir. Negatif değerler bu modelde kabul edilmez; iade ve mahsup farklı kayıt mantığı gerektirir. Miktar en çok bir milyon, birim fiyat en çok bir milyar TL olabilir; toplam ise bir trilyon TL’yi aşamaz. Bu sınırlar sessiz sayısal hassasiyet kaybını önlemek için açıkça uygulanır.

Sonucu yorumlamadan önce miktar birimini, fiyat kapsamını ve yuvarlama biçimini kontrol edin. Tek satırlık bu hesap, bir fiyat tarifesini internetten çekmez veya satıcının teklifini doğrulamaz. Girdileriniz değiştiğinde sonucu yeniden hesaplayarak aynı modeli farklı alışveriş senaryolarında kullanabilirsiniz.