İş Yeri Kredisi · Ayrı Balon Anapara Planı

Bu modelde ilk normal ödeme bir ay sonra yapılır. Ardından eşit aylık dönemlerin sonunda normal ödemeler sürer. Son dönemin sonunda hem son normal ödeme hem de ayrı balon anapara ödenir. Balon için fazladan bir ay eklenmez. Örneğin altı dönem seçilmişse balon altıncı dönemin sonundadır; yedinci döneme taşınmış yeni bir borç değildir. Dönemler eşit finansal aralık kabul edildiğinden bu tanım gerçek takvim günlerini veya ayların farklı uzunluklarını hesaplamaz.

Başlangıçta yalnız faiz ödenip anaparanın daha sonra taksitlendirilmesi başka bir ödeme düzenidir. Buradaki balon ise anaparanın bir bölümünü son güne bırakır ve düzenli taksitin hesabını en baştan değiştirir. Aynı anapara, oran ve vade için daha büyük balon seçmek teorik normal taksiti azaltır. Bu sonuç toplam maliyetin azalacağı anlamına gelmez. Borcun daha büyük bölümü daha uzun süre taşındığı için faiz yükü ve son günün ödeme ihtiyacı birlikte değerlendirilmelidir.

Formdaki “Son normal takside ek balon anapara” alanı, son ay ayrıca ödenecek hedef anaparayı ister. Bu tutarı B, normal taksiti A ile gösterirsek teorik son ay toplamı A+B olur. Kuruşla yürütülen gerçek tabloda son normal taksit bir düzeltme içerebilir. Bu nedenle sonuçta görülen son ay toplamı, düzeltilmiş son normal taksit ile hedef B’nin toplamıdır. Balon alanına son günün bütün ödemesini yazmak farklı bir model kurar ve bu araçta amaçlanan girdiyi değiştirmiş olur.

Balon sıfır seçildiğinde borcun tamamı normal ödemelerle kapanır. Balon anaparanın tamamına eşitse, pozitif faizli teorik modelde normal ödemeler yalnız dönem faizini karşılar; anapara son güne kadar aynı kalır. Sıfır faiz de seçilirse normal ödemeler sıfır olabilir ve anaparanın tamamı vadede ödenir. Bu sınır durumları tanımlıdır. Sıfır tutarlı bir satırın tabloda bulunması, o ay para tahsil edildiği anlamına gelmez.

“Kullanılan anapara” borç planının başlangıç tutarıdır. Sıfırdan büyük olmalı, lira ve kuruş cinsinden en çok iki ondalıkla girilmelidir. Aracın üst sınırı 2 trilyon TL’dir. “Balon anapara” sıfır ile bu başlangıç tutarı arasında olmalıdır. Başlangıç borcundan daha büyük bir hedef, bu dar modelin dışında kalır. Bu aralıklar bankanın kredi limiti, kredi değer oranı veya başvuruya vereceği cevap hakkında bilgi taşımaz; hesaplamanın kabul ettiği teknik aralıklardır.

“Aylık faiz oranı” yüzde olarak yazılır. Aylık yüzde 2 için alana 2 girilir. Yıllık nominal veya yıllık efektif bir oranı aynı kutuya doğrudan yazmak doğru dönem tanımı vermez. Araç yıllık oran dönüştürmez. “Faize eklenen kullanıcı yükü” de yüzde cinsindedir; girdiğiniz faiz tutarını hangi oransal yükle büyütmek istediğinizi belirtir. İki oran da sıfır ile yüzde 100 arasında ve en çok altı ondalıkla kabul edilir. Başlangıç değerinin sıfır olması herhangi bir yasal muafiyetin doğrulandığını göstermez.

“Planlanan dönem” 1 ile 600 arasında tam ay olmalıdır. “Ayrıca ödenen peşin gider” başlangıçta ayrı karşılanan tutardır; en çok 1 trilyon TL ve iki ondalıkla girilir. Bu gider anaparaya eklenmez, faiz üretmez ve taksit hesabını değiştirmez. Krediye eklenerek finanse edilecek bir bedeli bu alana yazarsanız nakit akışının biçimi değişmiş olur. Bütün giderleri tek bir sayıda toplarken aynı kalemin başka bir tutarda yeniden sayılmadığını kendi belgenizden kontrol edin.

P kullanılan anapara, r birleşik aylık dönem oranı, n ay sayısı, A teorik normal taksit ve B ayrı son anapara olmak üzere başlangıçtaki değer eşitliği şöyledir:

P = A × Σ(k=1..n) (1+r)^−k + B × (1+r)^−n

Eşitliğin ilk bölümü n adet dönem sonu normal ödemenin bugünkü değeridir. İkinci bölüm son günkü ayrı balonun bugünkü değeridir. Aynı tarihteki son normal taksit ve balon aynı sayıda dönemle iskonto edilir. Burada nakit akışlarının bugünkü değerleri toplanır; farklı tarihlerdeki nominal tutarlar birbirinin bugünkü değeri gibi okunmaz. A, bu eşitliği sağlayacak şekilde çözülür. Bu türetim eşit dönem sonu ödemelerin ve ileri tarihli tek ödemenin standart bugünkü değer yöntemlerini birleştirir.

Birleşik aylık oran r = aylık yüzde / 100 × (1 + kullanıcı yükü / 100) olarak kurulur. Örneğin aylık yüzde 1 ve faize yüzde 20 yük için r, yüzde 1,2’ye karşılık gelir. Yük anaparanın yüzde 20’sinin bir defada eklenmesi değildir. Faiz sıfır olduğunda ayrıca tanımlanan sınır kullanılır: A = (P−B)/n. Bu durumda normal ödemelerle azaltılacak anapara P−B’dir; son gün B’nin de ödenmesiyle başlangıç anaparası kapanır.

Teorik taksit tam bir kesir olarak hesaplanır. Sonra normal taksit kuruşa bir kez yuvarlanır; tam yarım kuruş yukarı alınır. Her dönemin faiz ve kullanıcı yükü, o dönemin başındaki gerçek kuruş bakiyesine uygulanır ve ayrıca aynı yöntemle kuruşa alınır. Önceki satırda yuvarlanmamış gizli bir bakiye taşınmaz. Dolayısıyla her satır, kendisinden önce gösterilen kalan borç üzerinden devam eder. Bu yaklaşım, kuruş farkının hangi aşamada oluştuğunu izlemeye yarar.

İlk n−1 dönemde borç devam ediyorsa normal ödeme, kuruşa alınan sabit A tutarıdır. Önceki normal ödeme borcu tam kapattıysa sonraki dönemlerde normal ödeme sıfır gösterilir; n satırlık zaman çizelgesi korunur. Son dönemde hedef B korunur: son normal ödeme, dönem başı borç ile o dönemin faizinin toplamından B çıkarılarak bulunur. Ardından aynı tarihte ayrıca B ödenir ve borç kapanır. “Son normal taksit düzeltmesi” bu son normal ödeme ile sabit A arasındaki farktır. Pozitif fark son normalin arttığını, negatif fark azaldığını gösterir. Düzeltme ek bir gider değildir; son normal tutarın içinde zaten yer alır.

Bu kuruş politikası bütün olası küçük tutarlarda uygulanabilir bir plan üretmeyebilir. İlk dönemlerden birinde sabit A, kalan borç ve dönemin faizini aşarsa araç ödemeyi gizlice küçültmez; açık hata verir. Tutarın borç ve faize tam eşit olup borcu sıfırlaması geçerlidir; sonraki dönemlerin sıfır gösterilmesiyle bu durum ayrıca ayrılır. Son normal ödemenin negatif olması da reddedilir. Örneğin 1,00 TL anapara, 0,98 TL hedef balon, sıfır faiz ve dört ay seçildiğinde teorik taksit yarım kuruştur. Bir kuruşa yuvarlanan ilk üç ödeme sonrasında 0,97 TL kalır. 0,98 TL hedefini korumak negatif son normal ödeme gerektireceğinden bu senaryo kabul edilmez.

Balonun yalnız anapara olması ayrıca korunur. Son dönem açılış anaparası B’den küçükse, son normal ödeme negatif olmasa bile plan reddedilir. Eşdeğer koşul, son normal ödemenin son dönem faizini karşılayabilmesidir. Örneğin 1,00 TL anapara, 0,99 TL balon, yüzde 1,49 aylık faiz ve üç ayda teorik normal ödeme yaklaşık 1,818 kuruştur ve 2 kuruşa alınır. İlk iki dönemin faizleri birer kuruş, kapanış anaparaları sırasıyla 99 ve 98 kuruştur. Son açılış 98 kuruşken 99 kuruş balon almak, bir kuruş faizi balonun içine taşırdı. Araç bu profili reddeder; balonu veya ödeme sınıfını sessizce değiştirmez.

“Nominal son normal sonrası bakiye”, yalnız son normal ödeme de sabit A kalsaydı ortaya çıkacak imzalı kuruş bakiyesidir. Bu satır hedef B’nin yerine geçen yeni tahsilat değildir. Dönem yuvarlamaları nedeniyle hedefin altında veya üstünde olabilir; farkın küçük kalacağı garanti edilmez. Çok küçük bir profilde negatif görünmesi, o sabit ödemenin borcu aşacağını anlatır. Araç hedefi koruyan son normal ödeme hesabını ayrı yaptığı için bu referans satırı doğrudan kapanış bakiyesi diye okumamak gerekir.

“Gerçekleşen balon anapara” kabul edilen planda hedef B’ye eşittir. Gerçekleşen son normal ödeme düzeltildiği için, referans nominal bakiye hedefle farklı olsa bile balon sessizce değiştirilmez. Son ödeme tablosundaki kapanış bakiyesi sıfır olmalıdır. Bu ayrım, formüldeki yuvarlanmamış teorik sonuç ile kuruşla yürütülen ödeme planını aynı sayıymış gibi göstermeyi önler. Banka belgelerinde başka yuvarlama veya son ödeme kuralları bulunabileceğinden, burada seçilen politika bankaya ait zorunlu kural olarak sunulmaz.

İlk sonuç grubu kullanılan anaparayı, hedef balon anaparayı ve sabit normal taksiti gösterir. Bunların ardından nominal son normal sonrası bakiye, son normal taksit düzeltmesi ve düzeltilmiş son normal taksit gelir. Gerçekleşen balon anapara ile son ay toplam ödemesi bu kapanışı tamamlar. Böylece ekranda görülen büyük son tutarın hangi bölümünün normal ödeme, hangi bölümünün sona bırakılmış anapara olduğu anlaşılır. Sabit taksiti tek başına bütün aylar için kesin ödeme taahhüdü gibi okumayın.

“Toplam faiz ve kullanıcı yükü” bütün dönemlerde kuruşla hesaplanan finansman kalemlerini toplar. “Toplam geri ödeme” ise bütün aylık toplam ödemeleri içerir; balon zaten bu toplamın içindedir. “Peşin gider” ayrıca gösterilir. “Toplam nakit çıkışı” peşin gider ile toplam geri ödemenin toplamıdır. “Anapara üzerindeki toplam fark”, faiz ve kullanıcı yükü ile peşin giderin toplamını verir. Başlangıç anaparasını veya balonu bu sonuçlara yeniden eklemek çift sayım oluşturur.

Özetin son satırlarında planlanan dönem, girilen aylık faiz oranı, girilen kullanıcı yükü ve birleşik aylık oranın kesin kesir biçimi bulunur. Kesir, hesapta kullanılan dönemselliği denetlenebilir kılar; yeni bir banka oranı veya resmî maliyet oranı değildir. İki senaryoyu karşılaştırırken aynı dönem tanımını kullandığınızdan emin olun. Birleşik oranı doğrudan on ikiyle çarparak bütün ücretleri kapsayan yıllık maliyet sonucu elde etmiş olmazsınız.

Büyük toplamlar sayısal gösterime çevrilirken kuruşun korunması ayrıca kontrol edilir. Sayının kısa yazımı veya iki ondalık görünümü kesin kuruşa geri dönmüyorsa sonuç tam para metni olarak verilir. Bu kontrol yalnız büyük tam sayı sınırına bakmaz; sınırın altında da bölme sırasında kuruş kaybı oluşabilir. Ödeme planının saklanan kuruş dizileri ve bütün toplama eşitlikleri her durumda kesin kalır.

Tablonun her satırı bir ayı temsil eder. Dönem başı borç, o ay faiz hesabının başlangıcıdır. Normal ödeme ve ayrı balon sütunlarının toplamı aynı satırın toplam ödemesidir. Ayrı balon ilk aylarda sıfırdır; yalnız son dönemde B görünür. Faiz ve kullanıcı yükü çıkarıldığında kalan tutar o satırın anapara ödemesidir. Yeni kalan borç, dönem başı borçtan anapara ödemesinin çıkarılmasıyla bulunur. Son satırda her iki ödeme bileşeninin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Bütün anapara ödemelerinin toplamı kullanılan anaparaya eşit olmalıdır. Toplam geri ödeme de kullanılan anapara ile toplam faiz ve kullanıcı yükünün toplamına eşittir. Bu kontroller planın iç tutarlılığını anlamaya yardım eder. Sıfır normal ödeme veya sıfır kalan borç içeren dönemler de dahil, seçilen n satır korunur. Bu nedenle satır sayısı her zaman gerçek bir para tahsilatının sayısı değildir; seçtiğiniz eşit dönemli zaman çizelgesini gösterir.

Önce finanse edeceğiniz anaparayı ve değerlendirmek istediğiniz ay sayısını yazın. Aylık oranı aynı dönem tanımıyla girin; varsa faiz üzerine varsaydığınız yükü ayrıca ekleyin. Peşin gideri başlangıçta ayrıca ödeyeceğiniz tutar olarak hazırlayın. Daha sonra vade sonunda ayırabileceğinizi düşündüğünüz hedef balon anaparayı yazın. Bu hedefin gerçekleşeceğini hesaplayıcı doğrulamaz; yalnız hedefin seçilen ödeme düzenine etkisini hesaplar. Sonuca bakarken sabit normal taksitle birlikte son ay toplamını okuyun.

Ardından yalnız balonu değiştirerek ikinci bir senaryo oluşturun. Normal taksitin, toplam faiz ve yükün, son gün toplamının nasıl değiştiğini karşılaştırın. Başka bir girdiyi de aynı anda değiştirirseniz farkın nedenini ayırmak zorlaşır. Son normal düzeltmesini de kontrol edin; bu satır kuruşla kapanışın parçasıdır. Her iki planın son satırında sıfır borç görülmesi, son gün gerekli parayı sağlayabileceğinizin kanıtı değildir. Nakit bütçenizi sonuçlardan ayrı değerlendirin.

Elinizde bir ödeme önerisi varsa önce balonun tanımını belirleyin. Belgede yazan tutar son günün bütün ödemesi mi, yoksa son normal takside eklenecek anapara mı? Bu araç ikinci tanımı kullanır. Sonra ilk ödeme zamanını, aylık dönemleri ve giderin ayrıca mı yoksa finansmana eklenerek mi karşılandığını okuyun. Tanımlar uyuyorsa kendi senaryo girdilerinizi oluşturup normal taksit, son ödeme ve toplam çıkış büyüklüklerini karşılaştırabilirsiniz. Bu adımlar belgenin bütün sözleşme koşullarını denetlemez.

Fark oluşursa oranı sonucu tutturacak biçimde rastgele değiştirmek yerine zamanlama ve kapsamı yeniden inceleyin. Gerçek gün sayısı, başlangıçta kesilen gider, finanse edilen masraf, farklı vergi tahakkuku veya başka kapanış politikası fark yaratabilir. Araç bu ayrıntıları otomatik çözmez. Böyle bir uyuşmazlıkta sonucu bankanın hesabının hatalı olduğuna dair hüküm olarak kullanmayın. Hangi varsayımların aynı, hangilerinin farklı olduğunu ayırmak, rakamları karşılaştırmanın ilk yararlı sonucudur.

Girdiler: kullanılan anapara 100.000,00 TL; hedef balon 30.000,00 TL; aylık faiz yüzde 2; planlanan dönem 6 ay; faize eklenen kullanıcı yükü yüzde 0; ayrıca ödenen peşin gider 1.000,00 TL.

Bu varsayımsal örnekte anaparanın tamamı altı normal taksitte kapatılmaya çalışılmaz. Son tarihte 30.000,00 TL ayrıca ödeneceği için normal taksit buna göre çözülür. İlk beş normal ödeme sabit kuruş tutarıdır. Altıncı normal ödeme, aylık kuruşların hedef balonu değiştirmemesi için düzeltilir. Özet sonuçlarda normal taksiti, kapanış düzeltmesini ve son ay toplamını birlikte inceleyin. Peşin 1.000,00 TL gider taksite eklenmez; toplam nakit çıkışına bir kez katılır. Yüzde sıfır yük yalnız bu örneğin varsayımıdır.

Girdiler: kullanılan anapara 1.000,00 TL; hedef balon 400,00 TL; aylık faiz yüzde 0; planlanan dönem 3 ay; faize eklenen kullanıcı yükü yüzde 0; ayrıca ödenen peşin gider 10,00 TL.

Normal ödemelerle azaltılacak anapara 600,00 TL’dir. Üç normal taksitin her biri 200,00 TL olur. Son ay bunun yanında 400,00 TL ayrı balon ödenir; o ayın toplamı 600,00 TL’dir. Faiz ve kullanıcı yükü sıfır olduğundan toplam geri ödeme 1.000,00 TL olur. Peşin giderle toplam nakit çıkışı 1.010,00 TL’ye ulaşır. Bu örnek, sıfır faizin sıfır toplam fark anlamına gelmediğini gösterir. Giderin finansmana eklenmediğini ve balonun toplamda ikinci kez sayılmadığını kontrol edin.

Girdiler: kullanılan anapara 1.000,00 TL; hedef balon 1.000,00 TL; aylık faiz yüzde 1; planlanan dönem 3 ay; faize eklenen kullanıcı yükü yüzde 20; ayrıca ödenen peşin gider 0,00 TL.

Birleşik aylık oran yüzde 1,2’dir. Anaparanın tamamı sona bırakıldığından normal ödeme her ay 12,00 TL faiz ve kullanıcı yükünü karşılar. İlk iki ayın sonunda anapara 1.000,00 TL olarak kalır. Son ay 12,00 TL normal ödeme ve 1.000,00 TL ayrı balon birlikte ödenir. Üç dönemin finansman toplamı 36,00 TL, toplam geri ödeme 1.036,00 TL olur. Bu durum aylık normal ödemenin küçük görünmesine rağmen son tarihte büyük bir nakit çıkışı bulunabileceğini gösterir. Girilen yüzde 20 herhangi bir resmî vergi oranı iddiası taşımaz.

Hesapta sabit oran, eşit aylık dönem ve dönem sonunda ödeme varsayılır. Gerçek ödeme tarihleri, günlük faiz, değişken oran, gecikme, ara ödeme, ödemesiz başlangıç dönemi, faizin anaparaya eklenmesi, erken ödeme bedeli veya taşınmaz satışıyla kapanış hesaplanmaz. Ayrı peşin giderin alınabilirliği ya da tutarının mevzuata uygunluğu değerlendirilmez. Sonuç resmî yıllık maliyet oranı, kredi onayı veya yeniden finansman güvencesi değildir. Balon gününü yeni bir borçla karşılamanın mümkün olup olmayacağına ilişkin tahmin içermez.

Akbank’ın İş Yeri Yatırım Kredisi sayfası, işyeri bağlamında balon ödeme seçeneğinin ürünler arasında bulunduğunu destekler. Sayfa 16 Ekim 2026 tarihinde okunmuştur; görünür bir yayın veya güncelleme tarihi saptanmamıştır. Bu okuma tarihi, ürün koşullarının yürürlük tarihi değildir. Sayfadaki vade, vergi veya müşteri koşulları hesaplayıcının genel kuralı olarak alınmamıştır. Kaynak, burada seçilen ayrı B tanımını veya kuruş kapanış politikasını bankanın yöntemi olarak doğrulamaz.

Matematiksel yöntem için OpenStax, Rice University tarafından yayımlanan Principles of Finance 2e, 8.2 Annuities ve 8.3 Loan Amortization bölümleri 16 Ekim 2026 tarihinde okunmuştur. Kitabın gösterilen yayın tarihi 24 Haziran 2026, telif tarihi 6 Temmuz 2026’dır; bunlar bir kredi tarifesinin yürürlük tarihi değildir. Buradaki balon eşitliği standart bugünkü değer ilkelerinden türetilmiştir. Kuruşla hedef balonu koruyup son normal ödemeyi düzeltme seçimi bu hesaplayıcının açık uygulama politikasıdır.