Gelir vergisi tarifesi, bir matrahın tamamına tek oran uygulamak yerine tutarı ardışık parçalara ayırır. İlk parçanın oranı daha düşük, sonraki parçaların oranları daha yüksektir. Bu araç, 2026 gelir yılı için kayıtlı ücret veya ücret dışı tarifeyi seçerek her dolu dilimin matrahını ve vergisini gösterir. Başlangıçtaki 600.000 TL ücret dışı matrah yalnız hazır hesap örneğidir. Ekrandaki toplam, tarifeden çıkan verginin kuruş görünümüdür; kişinin bütün koşulları incelenerek bulunmuş nihai ödeme tutarı değildir. Hesaba başlamadan önce yıl, gelir türü ve matrahın aynı işlemi anlattığından emin olun.

Gelir yılı ile beyan yılı birbirinden ayrılır

Yıl alanı, gelirin ait olduğu takvim yılını ifade eder. Bir belgenin düzenlendiği veya beyannamenin verildiği tarihten hareketle başka bir yılın tarifesini seçmek doğru karşılaştırma sağlamaz. Bu sürümde yalnız 2026 seçeneği bulunur. Başka yılın eşikleri otomatik olarak tahmin edilmez; 2027 seçimi sessizce 2026 hesabına çevrilmez. Aynı şekilde araç, bugün hangi ayda olduğunuzu okuyup maaşınıza aylık vergi uygulamaz. Kayıtlı döneme ait bir tutarın tarife aritmetiği yapılır. Yeni yıl için hesap gerektiğinde o yılın resmi tablosu ayrıca değerlendirilmelidir.

Matrah alanına ne yazılır?

Vergiye tabi matrah, tarifenin uygulandığı tutardır. Brüt hasılat, işyerinin cirosu, faturaların toplamı, net maaş veya banka hesabına geçen ödeme doğrudan bu alana eşit kabul edilmez. Hangi gider ve indirimlerin uygulanabileceğini araç belirlemez. Kullanıcı matrahı kendi kayıtlarından ve ilgili işlem için geçerli açıklamalardan ayrıca oluşturmalıdır. Yanlış temelden başlayan doğru bir çarpım, doğru vergi sonucu sağlamaz. Örneğin bir gelirin yalnız tahsil edilen kısmını yazmakla doğru yıllık matrahı yazmak aynı şey olmayabilir; bu ayrım üç alanlı hesap tarafından denetlenmez.

Matrah sıfır ile bir trilyon TL arasında girilebilir. Bu üst sınır yazılımın çalışma aralığıdır; gelir elde etmeye ilişkin bir hak, vergi istisnası veya mevzuat limiti değildir. Normal para girişinde lira ve kuruş kullanılır. Var olan giriş doğrulamasından geçen sayı hesap içinde bir kez daha kuruşa çevrilmez. Böylece kabul edilmiş ondalık değerin dilim hesabından önce değişmesi önlenir. Eksi matrah bu araçta desteklenmez. Zarar mahsubu gibi ayrı hukuki işlemler negatif bir sayı girilerek modellenmiş sayılmaz.

Ücret ve ücret dışı seçimleri nasıl kullanılır?

Gelir türü alanında ücret ve ücret dışı seçenekleri bulunur. Seçim, kayıtlı tarifenin ilgili eşik dizisini değiştirir; gelirin hukuki niteliğini sizin yerinize belirlemez. Aynı kişinin farklı gelirlerinin bulunması halinde bunları hangi kapsamda birleştireceği veya ayıracağı bu hesapla çözülmez. Önce doğru matrah ve tarife türü belirlenmiş kabul edilir. Karşılaştırma yapmak için aynı tutarı iki seçimle çalıştırabilirsiniz; çıkan fark yalnız bu iki tarifenin matematiksel farkıdır. Geliri istediğiniz türe dönüştüren bir tercih veya vergi avantajı önerisi değildir.

Kayıtlı 2026 eşikleri ve oranları

GİB'in 2026 gelir yılı PDF tablosu, 16 Ekim 2026 tarihinde bu aracın oran ve eşikleri için doğrudan yeniden okunmuştur. Her iki seçimde ilk iki sınır 190.000 ve 400.000 TL'dir. Sonraki sınır ücrette 1.500.000 TL, ücret dışında 1.000.000 TL; dördüncü sınır 5.300.000 TL'dir. Beş dilimin oranları sırasıyla yüzde 15, 20, 27, 35 ve 40'tır. Kayıt, bu seçili tablonun aritmetiğini taşır. Mevzuatın tamamının, kişisel beyan koşullarının veya işlem türünün güncel uygunluğunun incelendiği iddia edilmez.

Matrah dilimlere nasıl bölünür?

Hesap en düşük aralıktan başlar. Önce ilk dilimin kapasitesine kadar tutar ayrılır; kalan varsa sonraki dilime geçilir. Her parça yalnız kendi oranıyla çarpılır. Kullanılmayan dilimler tabloya dolu satır olarak eklenmez. Matrah tam bir eşikte bittiğinde bir sonraki dilimin vergisi sıfırdan oluşturulmaz; o dilim ancak üzerine çıkan tutar olduğunda devreye girer. Bu yöntem, üst dilime çıkınca önceki tutarların yeniden yüksek oranla vergilendirildiği yanılgısını önler. Yeni oran yalnız ilgili aralığa taşan parçanın oranıdır.

Hazır örnek: 600.000 TL ücret dışı matrah

Başlangıç örneğinde ilk dilime 190.000 TL, ikinci dilime 210.000 TL ve üçüncü dilime 200.000 TL düşer. Bu parçaların vergileri 28.500, 42.000 ve 54.000 TL'dir. Kesin toplam 124.500 TL olur; ana kutuda 124.500,00 TL görünür. Bütün matrahı son kullanılan yüzde 27 ile çarpmak 162.000 TL verir ve bu aracın dilim hesabını temsil etmez. Tablodaki matrah parçalarını topladığınızda başlangıç tutarını, kesin vergileri topladığınızda toplam tarife vergisini geri elde edersiniz. Efektif oran bu örnekte yüzde 20,75'tir.

Aynı tutarda tarife seçimi neden bazen fark yaratmaz?

İki seçimde farklılaşan sınırın altında kalan matrahlarda aynı sonuç çıkması mümkündür. Bu, seçim alanının çalışmadığı anlamına gelmez. Hesaplanan tutar henüz farklı sınırın etkili olduğu aralığa ulaşmamış olabilir. Daha büyük tutarda hangi parçanın yüzde 27 ve hangisinin yüzde 35 ile değerlendirileceği değişebilir. Sonucu anlamak için yalnız ana kutuya bakmak yerine dilim matrahlarını karşılaştırın. Tarife farkı belirli aralıklardaki parçaların vergisini değiştirir; önceki ortak aralıkları veya gelir türünün hukuki niteliğini geriye dönük değiştirmez.

Kesin hesap ve kuruş görünümü

Araç, kabul edilmiş sayının normalize ondalık yazımını kesre dönüştürür. Dilim matrahları ve oran çarpımları bu kesirlerle yürütülür. Toplam vergi elde edilene kadar ara vergiler kuruşa yuvarlanmaz. Ardından ana kutu için en yakın kuruş görünümü hazırlanır; tam yarım kuruş yukarı çıkar. Kesin toplam, bu görünümden ayrı satırda ve kesin kesir kaydında tutulur. Böylece ekranda iki ondalıkla okunan para ile hesaplamada korunan matematiksel tutarın aynı şey olmadığı anlaşılır. Bu gösterim yöntemi, bütün vergi işlemlerine uygulanacak bağlayıcı bir ödeme kuralı olarak sunulmaz.

Tablo satırlarını toplarken dikkat edin

Tablonun başlıkları oran, dilim matrahı ve vergidir. Vergi hücreleri kendi kesin dilim vergisinin ayrı kuruş görünümünü taşır. Ana toplam ise bu yuvarlanmış hücrelerden yeniden hesaplanmaz. Önce kesin dilimler toplanır, sonra toplamın görünümü hazırlanır. Genel olarak ayrı yuvarlanmış parçaların toplamı ile toplamdan bir kez yuvarlanan sonuç farklı olabilir. Bu nedenle tablodaki görünen kuruşları hesap makinesinde toplayıp ana kutunun hesap yöntemini değiştirmeyin. Denetim için dilimlerin kesin kesir satırları ve toplamın kesin kesri birlikte incelenebilir; hiçbir yaklaşık kısa metin hesaba geri verilmez.

Efektif oran son dilimin oranı değildir

Efektif oran, kesin toplam tarife vergisinin matraha bölünüp yüzle çarpılmasıdır. Son kullanılan dilimin oranını tekrar etmez. İlk parçalar daha düşük oranla değerlendirildiği için büyük bir matrahta son dilim oranından farklı olması beklenir. Örneğin hazır hesapta üçüncü dilim kullanılırken efektif oran yüzde 20,75'tir. Bu oranı ana kutudaki yuvarlanmış kuruştan türetmek özellikle küçük matrahlarda yanıltıcı olur. Araç bu yüzden doğrudan kesin toplamı kullanır. Gösterilen oran, bir sonraki liranın oranı, bordro kesinti yüzdesi veya kişinin toplam vergi yükü olarak yorumlanmaz.

Bir kuruş ve yarım kuruş örnekleri

Matrah 0,01 TL olduğunda ilk dilim oranıyla kesin vergi 0,0015 TL'dir. Ana görünüm 0,00 TL olur; buna rağmen kesin vergi pozitiftir ve efektif oran yüzde 15 kalır. Ana kutuyu matraha bölerek yüzde sıfır sonucuna ulaşmak bu ayrımı kaybettirir. Matrah 0,10 TL olduğunda kesin vergi 0,015 TL, ayrı kuruş görünümü 0,02 TL'dir. Burada tam yarım kuruş yukarı hazırlanır. İki örnek de matematiksel gösterimi açıklar; gerçek bir kişinin beyannamesinin böyle küçük bir tutardan oluşturulması veya ödeme yükümlülüğünün belirlenmesi anlamına gelmez.

Sıfır matrahta sonuç nasıl okunur?

Sıfır matrahın dilimlere dağıtılacak kısmı yoktur. Kesin toplam vergi ve kuruş görünümü sıfırdır; tablo dolu dilim içermeden kalır. Efektif oran için sıfırı sıfıra bölme işlemi yapılmaz. Arayüzde oran, açık gösterim sözleşmesi olarak sıfır kabul edilir. Bu durum matematikte tanımlı bir 0/0 oranı bulunduğu iddiası değildir. Aynı şekilde sıfır tarife vergisi, kişinin başka gelirinin bulunmadığı, beyanname vermeyeceği veya hiçbir vergi borcunun olmadığı sonucunu sağlamaz. Araç bu kişisel bilgileri toplamaz ve bunları değerlendiren bir karar üretmez.

Dilim sınırında ani vergi sıçraması beklemeyin

Bir eşiğin bir kuruş altını, tam eşiği ve bir kuruş üstünü karşılaştırmak yöntemi görmek için yararlıdır. Tam eşikte önceki dolu parçalar korunur. Üstteki bir kuruş yalnız yeni dilimin oranıyla vergilenir. Önceki bütün matrah yeni orana taşınmadığından eşik geçişi büyük bir toplu vergi artışı yaratmaz. Kuruş görünümü bazen aynı kalabilir; bu, kesin hesabın değişmediği anlamına gelmez. Küçük fark ayrı kuruş gösteriminde görünmeyebilir. Kesin toplam ve dilim kesirleri o farkı korur; yuvarlama farkı satırı da görünümün toplamdan hangi yönde ayrıldığını gösterir.

Ücret seçimi tam maaş hesabı yapmaz

Ücret matrahına tarife uygulamakla işçinin eline geçecek net maaşı bulmak farklı işlemlerdir. Burada sigorta primleri, işsizlik sigortası, asgari ücret istisnası, damga vergisi veya yıl içindeki aylık kümülatif farklar hesaplanmaz. Ay adı ve önceki ay matrahı alanı bulunmadığından aylık bordro vergisi de çıkarılmaz. Ücret seçeneği yalnız bu gelir türü için kayıtlı yıllık tarife sınırlarını kullanır. Sonucu maaş belgesindeki tek bir kesintiyle karşılaştırırken kapsam farkını göz önünde bulundurun. Eksik bir bordro kalemini bu sonuçtan geriye doğru türetmek doğru net maaş hesabı sağlamaz.

Beyan ve nihai ödeme ayrıca belirlenir

Tarife vergisi bulunmuş olması, bütün beyan adımlarının tamamlandığı anlamına gelmez. Gelirin beyana tabi olup olmadığı, birden fazla gelirin nasıl ele alınacağı, uygulanabilir indirimler ve önceden yapılan kesintiler ayrı bilgi gerektirir. Araç bu bilgileri sormaz. Bu yüzden ana toplamdan otomatik mahsup, istisna veya vergi iadesi çıkarılmaz. Sonucu kişisel ödeme talimatı, borç dökümü veya hukuki uygunluk onayı olarak kullanmayın. Gereken karşılaştırmayı yapabilmek için önce aracın ürettiği dar tarife sonucunu, kendi işleminizin diğer adımlarından açıkça ayırın.

Yaklaşık görünüm ve kesin kesir birlikte okunur

Kısa yardımcı tutarlar en çok on iki anlamlı basamakla yaklaşık gösterilir. Çok küçük değerler bilimsel yazıma geçebilir. Bu, girilen tutarın birimini veya tarifeyi değiştirmez; uzun bir sayıyı okunabilir kılar. Kesin kesir satırında pay ve payda korunduğundan küçük tutarın gerçek sıfırla karışması önlenir. Sayısal temsilin altına düşen pozitif vergi metinle açıklanır. Bununla birlikte başlangıçta sayıya dönüşürken kaybolmuş fazla giriş basamakları sonradan geri getirilemez. Kesinlik, kabul edilmiş normalize sayı ve buradan yapılan kesir işlemleri için geçerlidir.

Hesabı tekrar kontrol etmek için bir yol

Önce gelir yılının 2026, seçilen türün doğru ve tutarın gerçekten vergiye tabi matrah olduğuna bakın. Sonra tablodaki dolu matrah parçalarının başlangıç tutarını verdiğini kontrol edin. Her parçayı kendi oranıyla çarpın; bu çarpımların kesin toplamını ayrı değerlendirin. Ana kutunun toplamdan hazırlanmış kuruş görünümü olduğunu hatırlayın. Efektif oranı kesin toplam üzerinden yeniden kurabilirsiniz. Bu sıra, yanlış matrah, yanlış tarife seçimi ve yalnız üst oranla çarpma hatasını birbirinden ayırır. Aritmetik kontrolün başarıyla yapılması gelirin hukuki niteliğini veya beyan koşullarını doğrulamaz.

Sonucu kaydetme ve paylaşma

Sonuç bölümünün altındaki ekran görüntüsü seçeneği görünür hesap alanını kaydetmeye yarar. Görselde girdiler ve sonuç bulunabileceği için göndermeden önce içeriğine bakın. Paylaşma ve siteye ekleme seçenekleri aracın temiz adresini kullanır; sizin matrahınızı, seçiminizi veya sonuç tutarınızı adrese taşımaz. Bağlantıyı açan kişi kendi hesabını yapar. Bir görseli sonradan okurken gelir yılı, gelir türü, matrah ve yuvarlama açıklamasını birlikte saklamak karşılaştırmayı kolaylaştırır. Tarihli bir sonuç gelecekteki tarifelerin de aynı olduğunu veya belgenin resmi vergi hesabı yerine geçtiğini göstermez.