Yakıt Dolum Kaydı · Tam ve Kısmi Dolum Dönemleri

Araç etiketi, kaydı tanımanız için kullanılır. Plaka doğrulaması, model tanıma veya üretici verisiyle eşleştirme yapılmaz. Kısa ve anlaşılır bir ad seçmek, farklı kayıtları sonradan karıştırmamanıza yardımcı olur; ancak etiketin kendisi satırların gerçekten aynı araca ait olduğunu kanıtlamaz. Birden fazla araçtan alınan fişleri tek listede toplamak, yakıt türlerini karıştırmak veya ayrı tankların dolumlarını aynı zincire eklemek bu hesabın dayandığı karşılaştırmayı bozar. Bu uygunluğu kullanıcı hesap dışında belirler.

Listeyi hazırlarken fişlerinizi kilometre sırasıyla gözden geçirin. Her satırda odometre değeri, dolum türü ve litre miktarı bulunur. Odometre yolculuk sayacının her seferinde sıfırlanan değeri değildir; birbirini izleyen kayıtların karşılaştırılacağı toplam kilometre göstergesidir. Dolum türü, o işlemin tam veya kısmi olduğunu bildirir. Litre miktarı ise o işlemde eklenen sıvı yakıttır. Depoda kalan yakıtı tahmin ederek bu sütuna yazmak, eklenen yakıtın kaydından farklı bir bilgi üretir.

Kaydı hazırlarken önce belgelerin hangi işlemleri temsil ettiğini ayırt edin, sonra sayıların yazımını düzenleyin. Aynı fişi iki kez geçirmek ile aynı kilometrede yapılmış iki ayrı yakıt eklemesi görünüşte benzer satırlar oluşturabilir. Program bu iki durumu belgeler olmadan ayıramaz. Her satırı elinizdeki işlemle eşleştirebilmeniz, sonradan düzeltme yaparken yararlıdır. Bir satırı yalnız diğerine benzediği için silmek veya farklı göründüğü için kabul etmek yerine, gerçek işlemin tekrar kaydı olup olmadığını kendi kayıtlarınızdan kontrol edin.

İlk satır bir başlangıç sınırı kurar. Burada amaç, önceki kullanımın ne kadar yakıt tükettiğini bulmak değildir. Karşılaştırma, başlangıçtaki tam dolum düzeyinden sonra yapılacaktır. Dolayısıyla başlangıç dolumuna ait litre bilgisi mevcut olsa bile tüketim toplamına eklenmez. Bu ayrım, araca ilk kez kayıt tutarken özellikle önemlidir: ilk fişte büyük bir dolum görmek, daha sonraki kısa mesafeye o litrenin tamamını yüklemek için gerekçe oluşturmaz. Başlangıçtan önceki kullanım bu listenin dışında kalır.

Önce kayıt uygunluğu beyanını seçin ve araç etiketini yazın. Ardından satırları odometre km; tam/kismi; litre düzeninde girin; her satır tek bir dolum işlemini temsil etsin. Tür alanına tam veya kismi yazın. Nokta veya virgül ondalık ayıracı kullanılabilir, ancak binlik ayıracı ve birim yazısı sayı alanının parçası değildir. Böylece kilometre ile litre sütunları açık kalır. Ölçü birimleri alanın anlamından gelir; yakıt fişindeki tutarı litre yerine yazmak veya kilometre değerine para bilgisi eklemek geçerli bir kayıt oluşturmaz.

Kısmi dolum, önceki tam sınırdan beri eklenen yakıtı artırır; yeni kapanış oluşturmaz. Sonraki tam dolum geldiğinde, aradaki bütün kısmi dolumlar ile bu son dolumun litresi aynı aralığa dahil edilir. Mesafe ise aralığın başlangıcındaki tam dolum kilometresiyle kapanış kilometresi arasındaki farktır. Bu yöntem, tek bir kısmi dolumun ardından kısa mesafeye bölme yapılmasını önler. Depodaki iki farklı başlangıç düzeyini eşitmiş gibi ele almak yerine, karşılaştırılabilir tam sınırın gelmesi beklenir.

Tam dolumla kapanan aralık, sonraki aralığın başlangıcı da olur. Sınırın iki görevi olması, o satırdaki yakıtın iki kez tüketim toplamına yazılması anlamına gelmez. Kapanışta kullanılan litre önceki aralığa aittir; sonraki aralığın yakıt birikimi bundan sonra eklenen satırlarla başlar. Bu ayrımı işlem tablosunda izlemek, toplam litresinin neden bütün görünen dolumların gelişigüzel toplamına eşit olmayabileceğini açıklar. Kayıt zinciri devam ederken mesafe sınırı paylaşılır, yakıt miktarı yeniden sayılmaz.

Odometrenin geriye gitmesi, kayıtların sırasının veya kullanılan göstergenin gözden geçirilmesini gerektirir. Sayaç değişimi, araç değişikliği ya da kayıt hatası için otomatik düzeltme yapılmaz. İki kısmi işlem aynı kilometrede gerçekleşmiş olabilir; aynı odometre değerinin görülmesi tek başına bütün kayıtları geçersiz yapmaz. Ancak kapanacak bir aralığın toplam mesafesi sıfır olamaz. Yakıt toplamını sıfır kilometreye bölerek tüketim oranı üretmek mümkün olmadığından bu durumda sayısal sonuç yerine kayıt düzeltmesi gerekir.

Bir dolumu yanlış türle işaretlemek, yalnız o satırın adını değiştirmez. Kısmi işlemi tam göstermek yapay bir kapanış yaratabilir; tam işlemi kısmi göstermek ise geçerli bir kapanışı sonraya taşır. Bu nedenle satırı düzeltirken hangi sınırları değiştirdiğinize de bakın. Özellikle önceki sonuçla yeni sonucu karşılaştırırken litre toplamının yanı sıra kapanan aralık sayısını ve mesafe toplamını inceleyin. Bir farkın sadece yakıt miktarından mı yoksa kayıt yapısından mı kaynaklandığını böyle ayırt edebilirsiniz.

Ortadaki bir tam dolumun kilometresi düzeltildiğinde, o sınırın iki yanındaki kapanmış mesafeler de etkilenebilir. İlk ve son tam sınır değişmeden kalıyorsa toplam kapalı mesafe aynı kalırken aralıkların kendi oranları değişebilir. Bu nedenle değişmeyen genel sonuç, bütün ara satırların değişmediğini göstermez. Aralık tablosu bu ayrıntıyı görmenizi sağlar. Başlangıç veya son kapanış kilometresinin düzeltilmesi ise bütün kapanmış bölümün mesafe toplamını da değiştirebilir; düzeltmenin nerede yapıldığını sonuç yorumuna dahil edin.

Sonuç ekranında önce kapanmış bölümün toplam mesafesini ve toplam litresini okuyun. Ana oran bu iki toplamdan üretilir. Ardından aralık tablosunu inceleyerek her kapanışın başlangıç ve bitiş kilometrelerini, o kapanışa alınan yakıtı ve kendi oranını karşılaştırın. Genel sonuç ile tek tek aralıkların sonuçları farklı sorulara cevap verir. Biri bütün kapanmış kaydı özetlerken diğeri belirli iki tam sınır arasındaki aritmetiği gösterir. Tek aralığı seçerek bütün listeyi temsil ettiğini düşünmeyin.

Son tam dolumdan sonra kısmi işlemler varsa bu bölüm açık kalır. Aracın bu bölümde kaç kilometre ilerlediği ve ne kadar yakıt eklendiği kaydedilebilir; ancak eşit dolum düzeyindeki ikinci sınır henüz yoktur. Açık bölüme ait litreyi kapanmış toplamın payına ekleyip mesafesini dışarıda bırakmak da, her ikisini genel orana katmak da bu modelin hesabı değildir. Ekrandaki açık bölüm bilgileri kaydı sürdürmek içindir. Bu bölüm için tüketim oranı üretilmez.

Yalnız başlangıç tam dolumu ve onu izleyen kısmi işlemler bulunan bir liste de anlamlı kayıt taşır. Bununla birlikte henüz kapanmış aralık bulunmadığından ana tüketim oranı belirlenemez. Bu sonuç, aracın yakıt tüketmediği veya tüketimin sıfır olduğu anlamına gelmez. Eksik olan, hesap için gereken ikinci karşılaştırılabilir sınırdır. Sonraki tam dolumu listeye eklediğinizde açık birikim kapanabilir. Önceki kısmi satırları silmeden devam etmek, aynı aralıktaki yakıtın eksiksiz korunmasını sağlar.

Birden fazla kapanmış aralıkta genel oran, bütün kapalı aralıkların litre toplamının mesafe toplamına bölünüp yüzle çarpılmasıyla bulunur. Tek tek oranların basit aritmetik ortalaması alınmaz. Çünkü kısa ve uzun aralığa aynı ağırlığı vermek, toplam kaydın yakıt ve mesafe ilişkisini değiştirebilir. Uzun aralık genel sonuçta daha fazla mesafeyi temsil eder. Bu ağırlık dışarıdan seçilen bir katsayı değil, toplam litre ve kilometrenin korunmasının doğal sonucudur. Aralık sayısı tek başına ağırlık değildir.

Kontrol için önce kapanmış satırların hangi aralığa girdiğini izleyin, sonra toplamları karşılaştırın. Her kapanışın yakıt miktarı bir kez toplandığında kapalı yakıt toplamı oluşmalıdır. Kapanış mesafeleri toplandığında kapalı mesafe toplamı bulunmalıdır. Genel oran bu iki toplam üzerinden yeniden kurulabilir. Sonuçların aynı olması, girişlerin gerçekte doğru olduğunu kanıtlamaz; hesapta aynı kayıtların tutarlı biçimde kullanıldığını gösterir. Bu ayrım, aritmetik denetim ile gerçek dünyadaki ölçüm doğrulamasını birbirine karıştırmamak için önemlidir.

Aynı kapanmış aralık içinde iki kısmi satırın litrelerini ayrı ayrı görmek, belgelere geri dönmeyi kolaylaştırır. Bu satırların hangi tam sınıra kadar biriktiğini izleyin. Toplam yakıt aynı tutulsa bile kayıtların türünü değiştirerek yeni sınır eklemek farklı bir karşılaştırma kurar. Burada açıklanan koruma, sınırları aynı kalan kaydın bütün litrelerini bir kez toplamakla ilgilidir. İstenilen sonuca ulaşmak için tam ve kısmi işaretlerini değiştirmek, eksik bir kaydı aritmetik olarak tamamlamaz veya kullanım koşullarını doğrulamaz.

Yüz kilometrelik gösterim, kaydın gerçekten yüz kilometre uzunluğunda olmasını gerektirmez. Önce seçilen kapanmış bölümün litre ile mesafe arasındaki oranı kurulup ortak gösterim ölçeğine taşınır. Bu yüzden farklı uzunluktaki kayıtlar aynı birimle okunabilir. Ancak aynı birimde görünmeleri, sürüş koşullarının eşdeğer olduğunu göstermez. Kaydın kapsadığı mesafeyi ve kapanış sayısını yanında tutmak, yalnız oranı taşıyan bir nottan daha açıklayıcıdır. Karşılaştırmada hangi kayıt bölümünün kullanıldığını kaybetmemek, hesap sonucunun anlamını korur.

Listeye yeni bir tam dolum eklemek genel oranı yükseltebilir veya düşürebilir. Değişimin yönü, yeni kapanan aralığın oranına ve taşıdığı mesafeye bağlıdır. Yalnız bir kısmi dolum eklemek ise henüz kapanış yaratmadığı sürece açık birikimi değiştirir. Bu yüzden genel oran aynı kalırken kaydın son bölümü büyüyebilir. Ekranda değişmeyen ana sayıyı işlemin kaydedilmediği şeklinde yorumlamadan önce açık bölüm satırlarını kontrol edin. Ana sonuçla kayıt kapsamı birlikte okunmalıdır.

Kilometre ve litre girişleri en fazla üç ondalık basamakla kabul edilir. Bu sınır, pompanın veya odometrenin gerçek doğruluğu hakkında bir iddia değildir; aracın kabul ettiği yazım hassasiyetidir. Daha çok basamak yazmak, ölçümün daha güvenilir olduğu anlamına gelmez ve giriş sınırını aşar. Her değeri kendi belgesinde doğrulayabildiğiniz biçimde girin. Araç birim dönüştürerek kilogramı litreye veya başka yakıt ölçüsünü sıvı hacmine çevirmediğinden girişlerin baştan doğru birimde hazırlanması gerekir.

Hesapta toplamlar ve oranlar tam kesir ilişkisiyle korunur. Sonuç en çok altı ondalığa yarım yukarı yuvarlanır, en az iki ondalık gösterilir; bu, kesin karşılığın teknik görünümüdür. Görünür basamakları tekrar çarpıp küçük farklar bulmak, içeride farklı yakıt kullanıldığı anlamına gelmez; yuvarlanmış gösterimi yeni girdi olarak kullanmış olursunuz. Denetimde kesin pay ve paydayı, kapalı mesafe ve litre toplamlarıyla birlikte okuyun. Gösterim basamağı bir ölçüm sertifikası veya resmî tüketim standardına uygunluk belgesi olarak sunulmaz.

Pozitif bir oran çok küçükse görünür basamaklar sonunda sıfır olarak yazılabilir. Bu durum kesin karşılığın sıfır olduğu anlamına gelmez; tam kesir satırı korunur. Özellikle küçük yakıt miktarıyla uzun mesafe bildirildiğinde yalnız ana görünümü okuyarak sıfır tüketim sonucu çıkarmayın. Önce girdi birimlerini ve belgeleri gözden geçirin, ardından kesin oranı inceleyin. Teknik gösterimin sınırı, girilen verinin doğruluğuna ilişkin yeni bir kanıt veya yakıt tüketilmediğine dair karar oluşturmaz.

Liste 2–100 kayıt, araç etiketi 1–80 karakter kabul eder. Odometre 0–10.000.000 kilometre, bildirilen litre 0,001–1.000 litre aralığında olmalıdır. Bunlar teknik giriş sınırlarıdır; aracın depo kapasitesini, kullanım ömrünü veya bir dolumun fiziksel olarak mümkün olduğunu belirlemez. Sınır içinde kalan sıra dışı bir değer yine yanlış yazılmış olabilir. Hesap çalışsa bile litre sütununa yanlış miktar girildiğinde sonuç da o miktarı işler. Kabul edilen girdi ile doğrulanmış gerçek işlem arasındaki fark korunmalıdır. Kullanıcı beyanı otomatik belge denetimi yerine geçmez.

Araç tarih istemez ve dolumlar arasında geçen gün sayısını hesaplamaz. Bu nedenle belirli sayıda dolumun belirli bir ayı kapsayıp kapsamadığı kontrol edilmez. Benzer biçimde maliyet, yakıt fiyatı, para birimi veya gelecekte alınacak yakıt için bütçe sonucu da üretilmez. Kayıttan elde edilen hacim oranını fiyatla ilişkilendirmek ayrı veri ve ayrı varsayımlar gerektirir. Burada amaç, seçilen dolum zincirindeki kapanışların kendi içinde izlenebilir olmasını sağlamaktır. Eksik alanlar tahminle tamamlanmaz.

Bir fişi sonradan bulduğunuzda onu uygun kilometre sırasına yerleştirip dolum türünü yeniden kontrol edin. Kayıp satır kısmi dolumsa kapanan aralığın yakıt toplamı değişir; tam dolumsa aralıkların bölünmesi de değişebilir. Yalnız ana sayının yeni haline bakmak yerine hangi satırların yeniden gruplandığını inceleyin. Giriş ve sonuçlar dışarı gönderilmeden hesaplanır. Kaydı saklama veya paylaşma kararı kullanıcıya aittir; sonuç paylaşılırken aynı tank, eşit dolum düzeyi ve eksiksizlik beyanlarının sonucu sınırladığı da göz önünde bulundurulmalıdır.

Sonucu tekrar incelemek için yalnız yuvarlanmış ana oranı saklamak yeterli olmaz. Başlangıç sınırı, kapanışlar ve kısmi işlemler arasındaki ilişkiyi de korumanız gerekir. Aynı genel oran, farklı litre ve mesafe toplamlarından elde edilebilir; bu nedenle oran tek başına özgün listeyi geri kurmaya yetmez. Kaydı yeniden girerken önce satırları, ardından kapalı ve açık toplamları karşılaştırın. Böylece sonuçtaki değişimin yeni bir dolumdan mı, önceki bir düzeltmeden mi veya farklı kayıt kapsamından mı geldiğini daha kolay açıklayabilirsiniz.

Bu uygulama, dolum kaydını sınırlı bir hesap sözleşmesine dönüştürür. Hesap sonucunun görünmesi, bir üreticinin aracı onayladığı veya her dolum yöntemine uygunluk belgesi verdiği anlamına gelmez. Birim, sınır ve eksiksizlik koşullarını açık tutmak, kullanıcıya sonucun hangi varsayımlar altında oluştuğunu gösterir. Bu koşullardan birini doğrulayamıyorsanız bilinmeyen miktarı tahminle doldurmak yerine kayıt kapsamını yeniden değerlendirin. Sayısal bir sonuç elde etmek ile güvenilir bir kayıt hazırlamak aynı işin farklı aşamalarıdır.

<!-- example:kismi-kapanis-acik:start -->

Başlangıçtaki tam dolumun miktarı bilgi olarak korunur ve tüketim payına alınmaz. İzleyen kısmi dolum ile kapanış dolumu tek kapalı dönem oluşturur. Sonraki kısmi dolum ise açık bölümde kalır; bu bölüm için oran üretilmez.

Ana sonuç — Kapalı dönemlerin kayıt oranı: 7,50 L/100 km

<!-- example:kismi-kapanis-acik:end -->

<!-- example:esit-olmayan-mesafeler:start -->

İlk tam dolumun miktarı bilinmiyor işaretiyle bildirilmiştir. İki kapalı dönemin mesafeleri farklıdır. Genel oran, dönem oranlarının basit ortalamasından değil toplam litre ile toplam mesafeden kurulur; kapanıştaki yakıt sonraki döneme yeniden eklenmez.

Ana sonuç — Kapalı dönemlerin kayıt oranı: 8,666667 L/100 km

<!-- example:esit-olmayan-mesafeler:end -->

<!-- example:henuz-kapanmayan:start -->

Başlangıçtan sonra iki kısmi dolum kaydedilmiştir. Sonraki tam dolum henüz bulunmadığı için kapalı dönem oluşmamıştır. Eklenen yakıt ve açık mesafe görünür; bunların varlığı tüketim oranı hesaplamak için yeterli kapanış sağlamaz.

Ana sonuç — Kapalı dönemlerin kayıt oranı: Hesaplanmadı · kapanış tam dolumu yok

<!-- example:henuz-kapanmayan:end -->