Sac Büküm Açılımı · Tek Sanal Köşe Bükümü

A ve B, flanş uçlarından dış yüzey doğrularının sanal kesişimine kadar alınan dış ölçülerdir. Büküm yayı gerçek bir yuvarlak köşe oluştururken bu doğrular uzatıldığında ortaya çıkan keskin köşe referans alınır. Bu nokta doğrudan malzemenin üzerinde bulunmak zorunda değildir. İç yüzey ölçüsü, nötr çizgi boyu veya yalnız düz teğet parçanın uzunluğu aynı alanlara aktarılmaz. Aynı rakam farklı bir referansla hazırlanmışsa farklı geometriyi ifade eder.

Sanal köşeye kadar olan ölçü, bükümün başladığı teğet noktaya kadar olan düz uzunluğu içerir ve buna SB uzaklığı eklenmiştir. Bu nedenle modelde düz bileşenler A − SB ve B − SB olarak bulunur. A ile B doğrudan iki düz parça boyu gibi toplanıp üzerine BA eklenirse gerekli iki SB çıkarımı yapılmamış olur. Önce hangi referanstan ölçü verildiğini netleştirmek, doğru formülün aynı sayılarla yanlış kullanılmasını önler.

A ve B sıfır ile 1.000.000.000 milimetre arasında girilebilir. Ancak yalnız bu aralıkta bulunmaları kabul için yeterli değildir; ikisi de hesaplanan SB değerinden küçük olmamalıdır. Sıfır açıdaki limit dışında pozitif geri çekilme bulunan bir geometride sıfır flanş bu koşulu sağlamaz. Program kısa flanşı büyütmez, büküm miktarını azaltmaz veya yalnız kalan alanlarla kısmi bir açılım üretmez. Bütün girdiler aynı modelde geçerli olmalıdır.

Sac kalınlığı t milimetre cinsinde pozitiftir. İç yarıçap R yine milimetredir ve sıfır olabilir. İkisi de en fazla 1.000.000.000 milimetre alır. Kalınlık ile yarıçap aynı fiziksel büyüklük değildir; dış yarıçap bu modelde R + t olarak oluşur. Dış yarıçapı iç yarıçap alanına yazmak farklı geri çekilme ve yay hesabı üretir. Araç bu ölçülerin gerçek parçadan nasıl elde edildiğini veya doğruluğunu dışarıdan kontrol etmez.

K birimsiz kullanıcı katsayısıdır ve sıfır ile bir arasında kabul edilir. Modelde nötr çizginin iç yüzeyden uzaklığı K × t, nötr yarıçap ise R + K × t olur. Hazır malzeme veya işlem tablosundan K seçilmez; evrensel doğru değer önerilmez. Bu aralık uygulamanın dar giriş sözleşmesidir. Kaynakta tipik aralık olarak açıklanmış olması, aralık dışındaki bütün fiziksel durumların imkânsız olduğu yönünde genel kural gibi aktarılmaz.

K için örnekte bir sayı bulunması, o değerin belirli bir malzemeyi doğruladığı anlamına gelmez. Malzeme adı, dayanım, takım ve büküm yöntemi için alan bulunmaz. Kullanıcının kendi katsayısını hangi koşulu temsil edecek biçimde hazırladığı burada belirlenmez. İki hesabı karşılaştırırken yalnız K değiştiriliyorsa diğer beş girdiyi aynı tutun. Bu sayısal karşılaştırma, gerçek malzeme değişiminde yalnız K değerinin değişeceği varsayımını doğrulamaz; sadece açık modelin bağımlılığını gösterir.

Kaynak gösteriminde büyük T sac kalınlığı, küçük t ise nötr çizginin iç yüzeyden uzaklığıdır. Bu uygulama kalınlığı küçük t ile adlandırır; kaynağın küçük t büyüklüğü burada K × t karşılığıdır. Kaynak sembolünü alan adına yalnız harfi aynı diye eşlemeyin. İç yarıçap da kaynaktaki Ri büyüklüğünün bu sayfadaki R karşılığıdır. Açık eşleme, kalınlığı nötr uzaklıkla yanlışlıkla yer değiştirerek tutarlı görünen farklı bir hesap oluşturmayı önler.

Giriş açısı α, düz durumdan yapılan dönüş miktarıdır ve derece cinsindedir. Sıfır düz limit, doksan derece ise bu modelin en büyük dönüşüdür. İç açıklık açısı β ayrıca 180° − α ile bulunur. Bu ilişki bütünlerdir; doksan dereceden çıkarma yapılmaz. Örneğin altmış derece dönüş yüz yirmi derece iç açıklığa karşılık gelir. Sağ açı örneğinde iki sayının da doksan olması, bu iki farklı tanımın aynı olduğu anlamına gelmez.

Kullanıcı radyan girmez. Formüllerin trigonometrik hesabında derece, θ = α × π/180 ile radyana çevrilir. BA bağıntısındaki derece dönüşümü ile tanjantın yarım açı hesabı aynı α değerine bağlıdır. Bir yerde derece, diğer yerde aynı rakamı radyan kullanmak aynı modeli kurmaz. Kaynak metnindeki birim karışıklığı yeni bir giriş kuralı olarak aktarılmaz; bu sayfanın sözleşmesi ve kullanılan π/180 dönüşümü açıkça dereceyi tanımlar.

Yalnız sıfır ile doksan derece arasındaki dönüşler kabul edilir. İç açıklığı α alanına yazmak çoğu durumda bu sınırı da aşabilir; program bunu otomatik olarak 180’den çıkararak düzeltmez. Doksan dereceden büyük dönüş, farklı geri çekilme dalı veya DIN bağıntıları eklenmez. Bir desteklenmeyen açıya en yakın sınırı yazmak aynı parçanın hesabı değildir. Ret edilen girdi için görünmeyen bir açılım sonucu oluşturulmaz; hangi açı tanımının kullanıldığı korunmalıdır.

Altı alanın sayıları ASCII rakamlarıyla, işaretsiz ve en fazla on iki ondalık basamakla yazılır. Virgül veya nokta yalnız ondalık ayırıcıdır. Artı veya eksi işareti, bilimsel gösterim, binlik ayırıcı ve birim ekleri kabul edilmez. Bir sayı belirteci otuz iki ham karakteri, her alan kırk ham karakteri aşmamalıdır. Başta ve sonda boşluklar temizlenir; geçersiz bir ifadenin bölümleri sessizce silinerek başka bir sayıya dönüştürülmez.

A, B, t ve R milimetredir. K birimsiz oran, α derecedir. Santimetre ölçüsünü aynı rakamla milimetre alanına yazmak veya yüzde kırk K için 40 kullanmak farklı bir giriş oluşturur. Doğru birim ve referansın hazırlanması kullanıcıya aittir. Sayının teknik olarak kabul edilmesi, gerçek ölçümün doğru aktarıldığını kanıtlamaz. Bir hata bulunduğunda yalnız son açılımı elle değiştirmek yerine altı girdiyle hesabı yeniden çalıştırın; farklı çalışmalardan ara değerleri birleştirmeyin.

Dış geri çekilme SB = (R + t) × tan(θ/2) bağıntısıdır. İki dış flanş aynı büküm yarıçapı ve kalınlığa bağlı olduğundan ikisinden aynı SB çıkarılır. A ve B’nin farklı olması SB değerini değiştirmez; yalnız düz bileşenleri farklılaştırır. Bu uzaklık BA değildir ve doğrudan açılım boyu olarak kullanılmaz. Dış sanal köşe referansını teğet parça referansına bağlayan geometrik terimdir; gerçek bir kesim konumu veya makine hareketi olarak verilmez.

Her iki düz bileşen sıfırdan büyük veya sıfıra eşit olmalıdır. SB sayısal alt ve üst sınırla hesaplandığında flanşın yeterli olduğu kesin gösterilebilirse kabul edilir. Açıkça kısa flanş reddedilir; sınırla kesin ayrım yapılamayan durumda da sayısal belirsizlik nedeniyle sonuç verilmez. Gizli toleransla kısa parçayı sınıra çekme yapılmaz. Sıfır ve doksan derece özel durumlarında SB tam ondalık bağıntıyla bulunabildiği için kesin eşitlik ayrıca korunabilir.

A veya B tam SB değerindeyse ilgili düz bileşen sıfırdır. Bu, modelin kabul ettiği bir geometrik sınırdır; gerçek bir flanşın tutulabildiği, üretilebildiği veya kullanılabildiği onayı değildir. Eşitlik durumunu küçük negatif bir değeri sıfıra kırpmakla karıştırmayın. Birincisinde eşitlik sayısal olarak doğrulanmıştır, ikincisi ise geçersiz girdiyi değiştirmek olurdu. Bu araç yalnız ilk durumu kabul eder; doğrulayamadığı sınır için başarı iddiası kurmaz.

Nötr yay uzunluğu BA = θ × (R + K × t) olarak bulunur. Bu, modelde bükülen bölümün nötr çizgi üzerindeki boyudur. Düz parçaların yanında bir bileşen olarak yer alır. Büküm indirimi ise BD = 2 × SB − BA olur. BD iki dış sanal köşe ölçüsünün toplamından çıkarılacak miktardır. Adları bazen benzer kullanılsa da aynı sayı veya aynı işlev değildir; BA’yı BD yerine koymak farklı açılım oluşturur.

Nominal açılım A + B − BD ile bulunur. Aynı bağıntı A − SB + B − SB + BA olarak da yazılır. Böylece sonuç iki düz teğet bileşen ile nötr yayın toplamına bağlanır. Tablo bu üç bileşeni ayrı gösterir; üçüncü bileşen yeni bir flanş değildir. Bu dağılım, toplamın hangi geometrik parçalardan oluştuğunu okumaya yarar. Parçaların gerçek üretim sırası, kesim düzeni veya takım hareketi için talimat oluşturmaz.

İki toplam yolunda aynı SB ve BA sayısal aralıkları kullanılır ve aynı uçlara ulaşılması kontrol edilir. Ayrıca aynı seçilmiş temsilci değerlerle oluşturulan aritmetik mutabakat gösterilir. Temsilci farkının sıfır olması bağımsız iki belirsiz aralığın farkının tam sıfır olduğu iddiası değildir. Daha önemlisi gerçek parçanın ölçüldüğünü veya modelin imalata uygunluğunun doğrulandığını göstermez. Bu kontrol, açık formüllerin ve paylaşılan ara değerlerin kendi içindeki tutarlılığıdır; dış ölçüm kanıtı olarak kullanılmaz.

α tam sıfırsa tanjant ve BA sıfır, SB ve BD de sıfır olur; açılım A + B değeridir. Bu cebirsel düz limitte sanal köşe referansı bir gerçek büküm köşesi ölçümü gibi düşünülmemelidir. Sıfıra çok yakın fakat pozitif açı aynı dal değildir. Uygulama küçük açıyı bir eşik altında otomatik sıfır saymaz. Pozitif küçük katkılar sayısal sınırları ve gerekirse bilimsel gösterimleriyle korunur; bu da fiziksel ölçüm hassasiyeti iddiası değildir.

R sıfır, K sıfır veya bir değerleri matematiksel modelde kabul edilebilir. Örneğin nötr yarıçapın sıfır olduğu sınırda BA sıfır olabilir. İki düz bileşen de sıfır olduğunda nominal açılım sıfır sonucu oluşabilir. Bu, gerçek kalınlıklı bir parçanın sıfır boyla üretilebileceği önerisi değildir. Sınır durumları aritmetik sözleşmeyi açık tutar; malzeme davranışı, takım yeterliliği veya üretim uygunluğu bu değerlerden türetilmez. Kullanıcı sonucu model sınırıyla birlikte kaydetmelidir.

Doksan derece dönüşte yarım açı tanjantı birdir ve SB doğrudan R + t olur. Bu özel eşitlik, derece tanımını ve flanş sınırını izlemek için yararlıdır. BA yine nötr yarıçap ve π ile oluşur; SB ile aynı olmak zorunda değildir. Açıklık açısı bu örnekte de doksan olduğundan α ile β karışıklığı görünmeyebilir. Daha küçük dönüşte iki açının farklı olduğunu ayrıca okuyun; bir sağ açı örneğinin eşitliği genel tanım yerine geçmez.

Hesap ham ondalıkları tam okuyarak başlar; π ve trigonometrik değerlerde sayısal alt ve üst sınırlar kullanır. Aralıklar dışa doğru oluşturulur ve flanş kapısı yuvarlanmış kısa sayıdan verilmez. Sonucun sınırları gerçek sac kalınlığı toleransı, ölçüm hatası veya imalat sapması değildir. Sayısal hesabın çevresini anlatır. Çok dar bir aralık elde edilmesi, kullanıcının K ve ölçülerinin gerçeği aynı hassasiyetle temsil ettiğini doğrulamaz; bu bilgiler modelin dışında kalır.

Ana ve olağan sonuçlar on iki anlamlı basamakla gösterilir. Küçük pozitif miktarlar bilimsel biçimde yazılabilir; üs bölümü sayının ayrılmaz parçasıdır. Sınır değerleri dışa doğru, sayısal aralık genişliği ise bütün sonlu ondalıklarıyla korunur. Görünen yuvarlanmış bileşenleri elle toplamak son basamaklarda ana gösterimden farklılaşabilir. Mutabakat aynı iç temsilcilerle yapılır; kısaltılmış satırlar tekrar hesaba sokulmaz. Hiçbir basamak sayısı fiziksel doğruluk veya kalibrasyon sertifikası anlamına gelmez.

Önce A ve B’nin dış sanal köşe referansına ait olduğunu kontrol edin. Kalınlığı ve iç yarıçapı aynı milimetre biriminde hazırlayın. K değerini kullanıcı varsayımı, α değerini derece cinsinden dönüş olarak girin. Sonuçtan önce flanş kapısının sağlandığını okuyun. Ardından SB ile iki düz bileşeni, BA ile nötr yayı ve BD ile dış ölçü toplamından çıkarılan miktarı sırayla izleyin. Bu okuma farklı referansların yanlışlıkla birleştirilmesini fark etmeye yardım eder.

Ana açılımı üç bileşenli tabloyla ve mutabakat satırıyla birlikte kaydedin. İki toplam yolunun aynı ara değerlerden kurulduğunu ve bunun bağımsız imalat doğrulaması olmadığını koruyun. Sıfır veya eşitlik sınırı varsa matematiksel durum olarak belirtin. Sonuç bir kesim planı veya takım ayarı değildir. Aynı altı girdiyi saklamak nominal hesabı yeniden üretir; gerçek parçanın istenen biçimde üretileceği veya malzemenin bu davranışı sağlayacağı konusunda ek kanıt oluşturmaz.

İlk senaryonun altı girdisini ve bütün sonucunu kaydedin. Yalnız K değerini değiştiriyorsanız SB ve düz bileşenler aynı kalır; nötr yay ve açılım yeniden hesaplanır. Yalnız A veya B değişiyorsa büküm terimleri aynı kalabilir. Açı, kalınlık veya yarıçap değişikliği ise SB kapısını da etkileyebilir. Her yeni çalışmayı kendi koşullarıyla denetleyin; önceki kabulün yeni girdilerde otomatik sürdüğünü veya eski ara değerin taşınabileceğini varsaymayın.

İki çalışmanın farkını yalnız değiştirdiğiniz model girdisine bağlayın. Aynı anda K, açı ve ölçü değiştirip sonucu tek bir etkene atfetmeyin. Ret edilen çalışmaya sınırdan alınmış bir başarı değeri eklemeyin. Sayısal karşılaştırma bir malzeme önerisi, üretim toleransı veya işleme talimatı sağlamaz. Kaydı açık dış referans, derece tanımı ve kullanıcı katsayısıyla korumak, aynı matematiksel ilişkinin nasıl değiştiğini anlamayı sağlar; kaynakta bulunmayan fiziksel onayları sonuca eklemez.

Kaynak, tek bükümün nötr yay ve dış sanal köşe ilişkilerine yöntem dayanağıdır. Buradaki giriş aralıkları ve sayısal sınır kapısı uygulama sözleşmesidir. Kaynak şekli, tablosu, metni, kodu veya örnekleri aktarılmaz; DIN, hazır K ve çoklu büküm kuralları uygulanmaz. Hesap yerel kullanıcı girdileriyle yürür; bu işlem için değerler veya sonuçlar dışarıya gönderilmez. Kaynak barındırıcısı yazarı veya genel lisans sağlayıcısı sayılmaz; üretim ya da uzman onayı iddia edilmez.

Bu özgün sentetik senaryoda α = 90° olduğundan yarım açı tanjantı tam birdir. SB = R + t = 3 mm olur ve dış sanal köşe ölçülerinden 37 mm ile 27 mm düz bileşenler kalır. K = 0,4 bir kullanıcı varsayımıdır; doğrulanmış malzeme veya varsayılan üretim katsayısı değildir. Nötr yay ayrıca eklenir. Sonuçtaki aynı temsilcilerle sıfır fark, gerçek imalat veya bağımsız ölçüm onayı değildir.

Ana sonuç — Nominal açılım boyu: 67,7699111843 mm

Bu tek nominal bükümde açılım boyu 67,7699111843 mm olur. İki düz teğet ile büküm yayının toplamı aynı temsilcilerle dış flanşlar eksi düşüm yoluyla uzlaşır. Bu, gerçek imalat veya kesim onayı değildir.

Bu özgün sentetik örnekte dönüş 60°, iç açıklık 120° olur; iki açı tanımının farklı olduğu görünür. Kalınlık, yarıçap ve K dahil bütün sayılar kullanıcı varsayımıdır. SB, BA ve BD ayrı hesaplanır; iki düz bileşen ile nötr yay aynı açılıma bağlanır. Tablodaki uzun ondalıklı genişlikler sayısal hesabın sınırlarıdır. Bir malzeme toleransı, takım doğrulaması veya üretim sertifikası olarak okunmaz.

Ana sonuç — Nominal açılım boyu: 58,4704306225 mm

Bu tek nominal bükümde açılım boyu 58,4704306225 mm olur. İki düz teğet ile büküm yayının toplamı aynı temsilcilerle dış flanşlar eksi düşüm yoluyla uzlaşır. Bu, gerçek imalat veya kesim onayı değildir.

Bu özgün sentetik senaryo α = 0 matematiksel düz limitidir. SB, BA ve BD sıfır olduğundan açılım A + B = 20 mm olur. R = 0 ve K = 0 girişleri burada yalnız modelin kabul ettiği sınır değerleridir. Kalınlık pozitiftir. Bu sonuç sıfır iç yarıçapın veya seçilen K değerinin gerçek bir üretimde uygun olduğu, sanal köşe ölçüldüğü ya da makine işlemi doğrulandığı anlamına gelmez.

Ana sonuç — Nominal açılım boyu: 20 mm

Bu tek nominal bükümde açılım boyu 20 mm olur. İki düz teğet ile büküm yayının toplamı aynı temsilcilerle dış flanşlar eksi düşüm yoluyla uzlaşır. Bu, gerçek imalat veya kesim onayı değildir.

[Matt Bussey — Sheet Metal Unfold Rule Equations, KETIV Technologies, Version 1.0](https://www.autodesk.com/akn-aknsite-article-attachments/8ca65522-d3ea-4478-8de6-0a86eba6d64c.pdf), Bölüm 1–2, fiziksel PDF sayfaları 3–7. Kapak yazarı Matt Bussey olarak belirtir; Autodesk dosyanın barındırıcısıdır. İlgili tam PDF gövdesi 18 Ekim 2026 tarihinde okunmuştur. Kesin yayın tarihi ve yeniden kullanım lisansı doğrulanmamış; sürüm numarası tarih veya genel ticari izin sayılmamıştır.

Kaynakta kalınlık T, nötr uzaklık küçük t ile gösterilir; burada kalınlık t, nötr uzaklık K × t olarak adlandırılır. Denklemdeki derece dönüşümü ve β = 180° − α ilişkisi korunur. Kaynağın birimle uyuşmayan cümlesi yeni bir hesap kuralı yapılmaz. Metin, şekil, tablo, örnek veya kod uyarlanmamıştır; yalnız yöntem olguları ve özgün açıklama kullanılır. Doksan dereceden büyük dal, DIN ve hazır katsayılar bu kapsamın dışındadır; kurumsal onay iddia edilmez.