Nivo Ölçü Defteri · Sıralı Kurulum

Başlangıç kotu zorunludur. Bu değer, ilk geri okumanın yapıldığı B0 noktasının kotu olarak kullanılır. Pozitif, sıfır veya negatif olabilir. Kabul edilen aralık −1.000.000 ile 1.000.000 metredir. Bu aralık bir jeodezik geçerlilik ya da çalışma sahası sınıflandırması değildir; uygulamanın teknik sayı sınırıdır. Başlangıç kotunun ölçülmüş, onaylanmış veya belirli bir koordinat sistemine bağlanmış olduğu araç tarafından araştırılmaz.

Bilinen bitiş kotu ayrı ve isteğe bağlıdır. Gerçekten aynı bitiş noktasına ve aynı datuma ait bağımsız bir değeriniz varsa bu alana yazabilirsiniz. Alan boş bırakılırsa bitiş kotu yine hesaplanır, ancak bilinen bitişle fark tanımsız kalır. Boş alan için sıfır fark üretilmez. Sıfır kot ise geçerli bir sayısal girdidir; bilinen kotu sıfır yazmak, onu bildirmemekle aynı işlem değildir.

Bilinen bitiş değeri zinciri değiştirmez. Geri, ileri ve ara okumalardan bulunan kotlar aynen korunur; yalnız son hesaplanan kot ile girilen bilinen kot karşılaştırılır. Bu karşılaştırmanın sonucunu sıfırlamak için okumalara otomatik düzeltme yapılmaz. Bir değeri sırf farkı küçültmek için bilinen kot alanına yazmak, yeni bir ölçüm kanıtı oluşturmaz. Kayıt, girilen varsayım ve karşılaştırmanın hangi nokta için yapıldığını birlikte korumalıdır.

Kurulum alanında her boş olmayan satır bir alet kurulumudur. Giriş sütunları BS; FS; IS listesi sırasındadır ve tam üç sütun gerekir. BS geri okuma, FS ileri okuma, IS ise ara okumadır. Bir kurulumda ara okuma yoksa üçüncü sütun boş kalır; son noktalı virgül yine yazılır. Böylece iki zorunlu okumayla isteğe bağlı ara okumalar birbirinden açıkça ayrılır. Açıklama veya birim sözcüğü aynı satıra eklenmez.

Birden çok ara okuma üçüncü sütunda dikey çizgiyle ayrılır. Örneğin iki ara okumanın bulunduğu bir satır 1.25; 1.8; 1.5 | 2.1 biçiminde olabilir. Ara okumasız aynı tür satır 1.25; 1.8; şeklindedir. Bu sayılar yalnız giriş dilini anlatan örneklerdir. Üçüncü sütun doluysa her bölümde bir sayı olmalıdır; arka arkaya ayırıcı veya sonu boş ara okuma listesi geçerli bir kayıt sayılmaz.

Girişte FS sütununun IS listesinden önce bulunması, ölçü defterindeki bütün noktaların bu sırayla göründüğü anlamına gelmez. Sonuç tablosunda kurulumun geri okuması, ara okumaları ve ileri okuması mantıksal zincir içinde ayrı satırlar halinde görünür. Aynı kurulumun bütün ara ve ileri kotları aynı görüş doğrusu kotuyla hesaplanır. Bir ara noktadan sonraki ara noktanın kotuna geçilmez; her biri ortak görüş doğrusu kotuna bağlanır.

Bir ile yirmi kurulum kabul edilir. Her kurulumda en fazla beş, bütün defterde toplam en fazla altmış ara okuma bulunabilir. Boş satırlar yok sayılır. Kurulumların sırası korunur; satırları yeniden sıralamak sonraki pivotları ve kot zincirini değiştirebilir. Sınır dışındaki defterin ilk bölümünü kullanıp kalanını sessizce bırakmak söz konusu değildir. Kayıt bütünüyle kabul edilmeden tamamlanmış bir bitiş sonucu üretilmez.

BS, FS ve IS okumaları sıfır ile yüz metre arasında, işaretsiz değerler olarak girilir. Bunlar teknik giriş sınırlarıdır; her sayının belirli bir alet veya mira ile ölçülebileceğini göstermez. Negatif ve ters mira okumaları bu dar modelde desteklenmez. Kotun negatif olabilmesiyle mira okumasının negatif yazılması farklı konulardır. Negatif kot, seçilen referansın altında bir düzeyi anlatabilir; okuma alanlarının işaret kuralını değiştirmez.

Bütün sayılar en fazla üç ondalık basamak alır. Virgül veya nokta ondalık ayırıcı olabilir; binlik ayırıcı, bilimsel gösterim, artı işareti ve birim ekleri kabul edilmez. Yalnız kot alanlarında başta ASCII eksi kullanılabilir. Bir sayı belirteci en fazla otuz iki, tek satırlık alan en fazla kırk ham karakter alır. Kurulum metni on iki bin ham karakterle sınırlıdır. Başta ve sonda boşluk bulunması sayının birimini değiştirmez.

Biçim olarak geçerli bir kayıt, birim olarak doğru olmak zorunda değildir. Santimetre cinsinden bir okumayı metre alanına aynı rakamlarla aktarmak farklı bir kot üretir; araç sayıdan hangi birimi düşündüğünüzü çıkaramaz. Aynı şekilde iki kotun farklı datumlardan geldiği, yalnız değerlerine bakılarak belirlenemez. Bir giriş hatası fark ettiğinizde yalnız son kotu elle düzeltmek yerine ilgili satırı ve bütün sonraki zinciri yeniden hesaplayın. Eski ara değerlerle yeni okumaları birleştirmeyin.

Geri okuma BS, kotu o aşamada bilinen başlangıç noktasına yapılan okumadır. İlk kurulumda bu nokta B0, sonraki kurulumlarda önceki ileri okumanın pivotudur. Görüş doğrusu kotu HI = Z_başlangıç + BS formülüyle bulunur. Buradaki HI, ortak datumdaki görüş doğrusunun kotudur. Aletin zeminden ölçülmüş fiziksel sehpa yüksekliğiyle aynı bilgi olarak okunmamalıdır; yalnız bu ölçü defterinin kot hesabındaki ara büyüklüktür.

Ara okuma IS için nokta kotu Z_ara = HI − IS olur. Bir kurulumda birden fazla ara okuma varsa hepsi aynı HI değerini kullanır. Ara okumalar, o noktalara ait kot üretir; ileri okumanın yerine geçmez ve toplam geri eksi ileri kontrolüne eklenmez. Bir ara okumayı yanlışlıkla başka kurulumun listesine taşımak, aynı sayıyı farklı bir HI değerinden çıkarmak demektir. Bu nedenle hem sayı hem ait olduğu kurulum korunmalıdır.

İleri okuma FS, kurulumun çıkış noktasının kotunu Z_son = HI − FS formülüyle verir. Son kurulum değilse bu çıkış, sonraki kuruluma taşınan pivot olur. Yeni görüş doğrusu kotu eski HI üzerinden değil, bu pivot kotuna yeni BS eklenerek kurulur. Önceki FS ile sonraki BS aynı noktaya bağlı iki ayrı okumadır. Değerlerinin eşit olması zorunlu değildir; yeni kurulumun HI değeri farklı olabilir.

Tabloda başlangıç, geri okuma, her ara okuma ve ileri okuma ayrı görünür. B0 başlangıcı, P ile numaralanan etiketler ardışık pivotları ve A ile kurulum numarasına bağlanan etiketler ara noktaları ayırır. Bunlar uygulamanın ürettiği mantıksal etiketlerdir; sahadaki kazık numarası, koordinat veya resmî nokta kimliği değildir. Kendi kayıtlarınızla eşleştirme yaparken aynı etiketin hangi fiziksel noktaya karşılık geldiğini ayrıca koruyun. Farklı etiket sayısı, fiziksel benzersiz nokta sayısı değildir; kapalı bir turda Bitiş ve B0 aynı saha noktasına karşılık gelebilir.

Bir pivot önce FS satırında, sonra yeni kurulumun BS satırında görünür. Bu iki görünüm iki ayrı nokta değildir. Her ikisinde aynı pivot kotu korunur; değişen şey alet kurulumu ve o kuruluma ait okumadır. Tablonun bütün satırlarını okumak bu aktarımı izlemeyi sağlar. Yalnız bitiş kotuna bakıldığında bir okumanın yanlış kurulumla eşleştirildiği veya ara noktanın yanlış listeye konduğu fark edilmeyebilir.

Geri okumaların toplamı ile ileri okumaların toplamının farkı, hesaplanan son kot eksi başlangıç kotuna eşittir: ΣBS − ΣFS = Z_son − Z0. Ara okumalar bu eşitliğe girmez. Bunun nedeni, ara noktaların zinciri sonraki kuruluma taşımamasıdır. Toplam kontrol, aynı girdilerden oluşturulan iki aritmetik yolun eşliğini gösterir. Girilen rakamın sahada doğru okunduğunu veya doğru noktaya ait olduğunu bağımsız olarak doğrulamaz.

Aritmetik özdeşlik farkının sıfır çıkması beklenir. Bu sıfır, ölçüm hatasının sıfır olduğu, aletin ayarlı bulunduğu veya işin belirli bir doğruluk sınıfını sağladığı anlamına gelmez. Aynı yanlış girilmiş BS değeri hem zincire hem toplama girerse eşitlik yine korunabilir. Kontrolün faydası işlemin kendi içinde izlenebilir olmasıdır. Bu ayrımı, varsa bilinen bitiş kotuyla bulunan ayrı karşılaştırma farkıyla karıştırmayın; iki sayı farklı soruları cevaplar.

Bilinen bitiş girildiğinde e = hesaplanan bitiş − bilinen bitiş bulunur. Pozitif e, hesaplanan kotun girilen bilinen kottan yüksek; negatif e daha düşük olduğunu belirtir. Tam eşitlikte e sıfırdır. Bu araç fark için kabul veya ret toleransı seçmez. Farkın küçük görünmesi otomatik onay, büyük görünmesi otomatik saha teşhisi değildir. Mesafe, ölçü sınıfı ve başka değerlendirme verileri burada alınmaz.

Ana sonuç, hesaplanan bitiş kotudur. Bunu başlangıç kotu, kurulum listesi ve varsa bilinen bitiş girdisiyle birlikte saklayın. Yalnız son farkı kaydetmek, başlangıç referansını veya hangi okumaların kullanıldığını yeniden kurmaya yetmez. Tabloyu incelerken her kurulumun HI değerini ve pivot aktarımını izleyin. Ara noktalar son kotu değiştirmese de kendi kotlarının doğru kurulum altında hesaplanması için kayıt içindeki yerleri önemlidir.

Girdiler metre cinsinden tam üç ondalığa kadar işlenir; hesap milimetre ölçeğinde tam sayıyla yürür. Gösterimde gerekli olmayan ondalık sıfırlar azaltılır ve negatif değerler eksi işaretiyle görünür. Bu aritmetik, okumanın milimetre doğrulukta yapıldığını veya aletin aynı hassasiyette olduğunu iddia etmez. Bir değerin tam hesaplanması, o değeri oluşturan ölçümün belirsizliğini ortadan kaldırmaz. Sonuç, verilen sayıların yeniden üretilebilir kot karşılığıdır.

Önce bütün kotların aynı datuma, bütün okumaların metre birimine ait olduğunu kendi kayıtlarınızdan kontrol edin. Başlangıç kotunu girin ve her alet kurulumu için tek satır hazırlayın. BS ile FS sütunlarını karıştırmadan, ara okumaları yalnız ait oldukları kurulumun üçüncü sütununa yazın. Ara okumasız satırın boş üçüncü sütununu da koruyun. Hesap sonrasında başlangıç noktasından ilk HI değerine, oradan her ara noktaya ve ileri okuma pivotuna geçin.

Sonraki kurulumda önceki pivotun aynı kotla kullanıldığını tablodan izleyin. Son satıra ulaştığınızda hesaplanan bitişi ve toplam geri eksi ileri eşitliğini birlikte okuyun. Bir hata bulursanız ilgili giriş satırını düzeltip bütün sonucu yeniden üretin. Bilinen bitiş kotunuz yoksa farkın tanımsız kalması normaldir; bunu sıfırla doldurmayın. Aritmetik kontrolün sağlanması, sahadaki ölçüm koşullarına ilişkin ayrı bir onay olarak kaydedilmemelidir.

İlk olarak bilinen kotun defterdeki son FS noktasına ait olduğundan emin olun. Başka bir noktaya ait kotu yakın bir değer olduğu için kullanmayın. Aynı başlangıç ve kurulum girdilerini koruyarak bilinen bitiş alanını doldurun. Hesaplanan kot değişmez; yalnız hesaplanan eksi bilinen farkı oluşur. İşaretin hangi çıkarma sırasından geldiğini sonuç notunda koruyun. Böylece iki defterin farklarını karşılaştırırken ters işaret tanımları birbirine karışmaz.

Bilinen bitişi kaldırıp aynı defteri yeniden çalıştırırsanız ana kot ve ara noktalar aynı kalmalı, bilinen kotla fark tanımsız olmalıdır. Bu akış, isteğe bağlı karşılaştırmanın hesap zincirine müdahale etmediğini gösterir. Farkı gidermek için dağıtım veya düzeltme yapılmaz. Bir düzeltme politikası gerektiğinde bu araç o işlemi seçmez. Girilen e değerini bir kabul kararı gibi sunmadan, yalnız hangi iki kotun karşılaştırıldığını ve kullanılan ortak referansı kaydedin.

Bu model alet kalibrasyonu, ölçü toleransı, otomatik düzeltme dağıtımı veya jeodezik onay üretmez. Dünya eğriliği, kırılma, koordinat dönüşümü, ölçü mesafesi ve ters mira okuması için hesap kurulmaz. Araç gerçek ölçüm verisini dışarıdan çağırmaz; kullanıcı kayıtlarını yerel olarak işler. Bu işlem için girilen kotlar, okumalar ve sonuçlar dışarıya gönderilmez. Aynı girdiler aynı aritmetik defteri verir; bundan fiziksel ölçüm koşullarının aynı olduğu sonucu çıkarılmaz.

Kaynaklar geri ve ileri okuma, pivot aktarımı ve görüş doğrusu kotu yöntemine dayanak sağlar. Buradaki giriş dili, otomatik etiketler, bütün noktaları gösteren tablo ve isteğe bağlı bitiş karşılaştırması açık uygulama sözleşmesidir. Kaynaklara ait formlar, görseller, tolerans tabloları veya anlatım bu rehbere aktarılmaz. Erişilebilir bir belge genel yeniden kullanım lisansı sayılmaz. Kaynak gösterilmesi kurum onayı, alet doğrulaması veya kullanıcının ölçümüne ilişkin uzman kabulü iddiası oluşturmaz.

Bu özgün sentetik örnekte iki kurulum ve iki ara okuma vardır. İlk kurulumdaki P1 kotu 100,5 m olur; ikinci kurulum aynı pivot kotundan yeni HI kurar. İlk FS 1 m ve sonraki BS 0,8 m olsa da P1 aynı noktadır. Hesaplanan bitiş 100,7 m, bilinen bitiş 100,5 m ve hesaplanan eksi bilinen fark 0,2 m olur. Bu fark için kabul değerlendirmesi yapılmaz.

Kurulum alanına numara ve etiketi eklemeden her gerçek kaydı ayrı satır olarak yazın:

Kurulum 1 — 1.5; 1; 1.2 | 0.8

Kurulum 2 — 0.8; 0.6;

Ana sonuç — Hesaplanan bitiş kotu Zend: 100,7 m

Bu özgün sentetik defterde negatif başlangıç kotu ve sıfır BS kullanılır. Bilinen bitiş alanı boş bırakılmıştır; giriş tablosundaki boş hücreye bir sayı yazılmamalıdır. Hesaplanan bitiş −2,75 m olur. İç cebirsel kontrol sıfırdır, ancak bilinen bitişle fark tanımsızdır. Tanımsız karşılaştırma, sıfır kapanış sonucu gibi gösterilmez. Örnek gerçek alet veya saha koşulu doğrulaması değildir.

Kurulum alanına numara ve etiketi eklemeden her gerçek kaydı ayrı satır olarak yazın:

Kurulum 1 — 0; 0.25; 0.1

Ana sonuç — Hesaplanan bitiş kotu Zend: −2,75 m

Bu özgün sentetik örnekte geri ve ileri toplamları 1,75 m olarak eşittir. Başlangıç ve hesaplanan bitiş 10 m olur. Ayrıca aynı datuma ait bilinen bitiş olarak 10 m girildiği için e tam sıfırdır. İç cebirsel kontrolün sıfırı ile bilinen bitiş farkının sıfırı ayrı satırlardır. Hiçbiri ölçüm doğruluğu veya tolerans kabulü onayı oluşturmaz.

Kurulum alanına numara ve etiketi eklemeden her gerçek kaydı ayrı satır olarak yazın:

Kurulum 1 — 1.25; 0.75;

Kurulum 2 — 0.5; 1;

Ana sonuç — Hesaplanan bitiş kotu Zend: 10 m