Klima BTU · Gölge, Güneş, Düzenli Kişi ve Mutfak

Hesabın başlangıcı C₀ ile gösterilen temel kapasitedir. Bu sayı, oda alanının kaynakta yer alan on dört banttan hangisine girdiğiyle belirlenir. Ek koşullar alan bandını değiştirmez; bulunan C₀ değerinin yanında işlenir. Bu ayrım önemlidir: çok güneş seçmek, alanınızı daha büyük bir oda gibi yeniden tabloya sokmak anlamına gelmez. Aynı şekilde kişi veya mutfak ekleri sonucunda bulunan sayı, tablonun başka bir satırına taşınmaz. Kullanıcı her aşamada temel kapasiteyi, yüzde çarpanını ve sabit ek toplamını ayrı okuyabilir. Böylece son sayı değiştiğinde bunun alan bandından mı, kullanım koşulundan mı, yoksa seçilen birleştirme varsayımından mı kaynaklandığı anlaşılır.

Kaynak, oda tipi klima olarak tanımlanan pencere veya duvar tipi cihazların alan ve kapasite rehberidir. Bu sınıf, Türkiye'de satılan bütün split sistemler için kişisel seçim garantisi olarak genişletilmez. Temel tablo 8 ft tavan yüksekliğine dayanır; bu uzunluğun tam karşılığı 2,4384 metredir. Ek koşulların bulunması, tavan varsayımını kaldırmaz. Tavan farklı veya bilinmiyor olarak seçilirse sonuç oluşturulmaz. Kaynağın vermediği bir doğrusal yükseklik çarpanı kullanılarak hesap sürdürülmez. Kullanıcının odası daha yüksek diye temel sonucu yükseklik oranıyla büyütmek, bu aracın doğrulanmış yöntemi içinde değildir. Önce temel tablonun fiziksel kapsamı sağlanmalı, daha sonra ek koşullar okunmalıdır.

Alan, metrekare veya kare fit olarak girilebilir. Uluslararası fitin tam tanımı 1 ft eşittir 0,3048 m olduğundan, 1 ft² tam olarak 0,09290304 m² eder. Metrekare girişi bu kesin bağıntıyla kare fite çevrilir; band karşılaştırması ara yuvarlama yapılmadan gerçekleştirilir. Alan metninde nokta veya virgül ondalık ayıracı olarak kullanılabilir ve ondalık bölüm en fazla altı basamak içerebilir. Binlik ayıracı, üs gösterimi veya sayının yanına yazılan birim işareti kabul edilmez. Birim ayrı seçimden alınır. Altı ham ondalık basamak sınırı bu formun teknik yazım sözleşmesidir; kaynakta verilmiş ölçüm hassasiyeti veya fiziksel doğruluk sınırı değildir. Sonu sıfır olsa da yedinci bir ondalık basamak kabul edilmez: 20,000000 geçerli, 20,0000000 geçersizdir. Alan metni önce ikili kayan noktalı bir sayıya dönüştürülüp kısaltılmaz; geçerli basamaklar tam kesir olarak okunur. Böylece virgüllü bir sayının binlik mi ondalık mı olduğuna ilişkin belirsizlik oluşmaz. Aynı fiziksel alanı farklı birimle karşılaştırırken, yalnız birimi değil sayısal karşılığını da doğru değiştirmek gerekir.

Temel tablo 100 ft² ile 2.500 ft² arasındadır. Dıştaki iki uç da bu araçta kabul edilir; bunların dışındaki alanlar reddedilir. Komşu kaynak satırları ortak uç noktalar içerir, ancak bu noktaların matematiksel kapalılığı ayrıca açıklanmaz. Araç, son bant dışındaki bütün bantlarda alt sınırı dâhil ve üst sınırı hariç kabul eder. Son bandın iki ucu da dâhildir. Dolayısıyla tam 150 ft², 150 ile başlayan banda girer ve C₀ değeri 6.000 BTU/h olur. Bu, uygulamanın açık sınır sözleşmesidir; kaynağın ayrıca bildirdiği resmî uç nokta kararı olarak sunulmaz. Ek koşullar daima bu sözleşmeyle bulunan temel kapasiteden başlar.

Maruziyet alanında tek seçim yapılır: düzeltme yok, yoğun gölge veya çok güneş. Yoğun gölge yüzde on azaltımı, çok güneş yüzde on artırımı temsil eder. Hesapta bunların çarpanları sırasıyla 9/10 ve 11/10 olarak tutulur; düzeltme yok seçeneğinde çarpan 1 olur. Yoğun gölge ile çok güneş aynı anda seçilemez. Bunlar odanın aynı girişte iki ayrı yüzdeye bölünmesini isteyen seçenekler değildir. Kullanıcı gerçek koşulu bu tanımlarla ilişkilendiremediğinde, araç onun yerine bir maruziyet sınıfı belirlemez. Yüzde seçiminin etkisini okumak için önce temel kapasiteyi görün; tek başına yüzde düzeltmesi bulunduğunda işlem yalnız C₀ ile seçilen çarpanın çarpımıdır.

Kişi girdisi, odada düzenli bulunan kişi sayısını ifade eder. İlk iki kişi için ek kapasite oluşturulmaz; ikiyi aşan her kişi için 600 BTU/h eklenir. Sayı n ile gösterildiğinde kişi eki P, max(n − 2, 0) × 600 olarak hesaplanır. Bu yazım, sıfır, bir veya iki kişi girildiğinde negatif bir ek oluşmasını önler. Kişi sayısı ham metin olarak 0 ile 1.000 arasında tam sayı kabul edilir; kesir, binlik ayıracı ve üs gösterimi reddedilir. Üstteki 1.000 sınırı yalnız teknik giriş sınırıdır. Kişi kutusuna bin kişi için 1000 yazılır; 1.000 veya 1,000 yazılmaz. Başındaki sıfırlar değeri değiştirmez, ancak 1.0000000000000001 gibi kesirli bir metin bir kişiye yuvarlanarak kabul edilmez. Bu sayı, böyle bir kalabalığın tek bir oda kliması tablosuyla fiziksel olarak değerlendirilebildiği veya güvenli olduğu anlamına gelmez.

Mutfak kullanımı seçildiğinde K değeri 4.000 BTU/h, seçilmediğinde sıfırdır. Bu ek alana göre büyüyen bir katsayı değildir ve kişi sayısına göre tekrar tekrar uygulanmaz. Mutfak alanı için temel kapasite zaten alan bandından bulunmuştur; burada kaynakta belirtilen sabit ek ayrıca gösterilir. Kullanıcı mutfak seçimini yaptığı için bütün pişirme alışkanlıklarının, cihazların ve havalandırma koşullarının incelendiği sonucu çıkarılmamalıdır. Hesap yalnız tanımlı koşulun sayısal etkisini işler. Özellikle yüzde düzeltmesi de varsa, bu sabit ekin yüzde işleminden önce mi sonra mı kullanılacağı kaynakta açık bir birleşim kuralıyla verilmediğinden, iki teknik varsayımın ayrımı önem kazanır.

Yüzde düzeltmesi yokken kişi ve mutfak ekleri temel kapasiteye eklenir: C₀ + P + K. İki sabit ekin kendi aralarında hangi sırada toplandığı sonucu değiştirmez. Bu, toplamanın aritmetik özelliğidir; kaynağın bildirdiği özel bir sıralama kuralı değildir. Araç bu durumda normal sayısal sonucu gösterebilir, çünkü iki teknik varsayım aynı sayıya ulaşır. Kullanıcı yine de kişi ve mutfak bileşenlerini ayrı okumalıdır. Örneğin toplamın ne kadarının düzenli kişilerden geldiğini görmek, yanlışlıkla ziyaretçi sayısı girilip girilmediğini denetlemeye yardımcı olur. Aynı toplam değeri iki farklı koşul bileşimi de üretebilir; yalnız son sayının eşitliği odaların aynı koşullarda olduğunu göstermez.

Bir yüzde çarpanı ile pozitif kişi veya mutfak eki birlikte bulunduğunda işlem sırası sonucu değiştirebilir. Kaynak, bu birleşim için ayrıntılı bir uygulama sırası vermediğinden, araç başlangıçta bir varsayımı sessizce üstün tutmaz. Varsayım seçmeden inceleme durumunda ana sonuç “Birleşik değer belirlenmedi” olarak görünür. Bunun yanında A ve B adındaki iki teknik hesap gösterilir. Bu görünüm bir hesap hatası veya eksik sayı değildir; kaynağın açıklamadığı sırayı kullanıcıya açık bırakmanın yoludur. Kullanıcı iki sayıyı görürken bunları resmî yöntemin iki onaylı alternatifi olarak okumamalıdır. İkisi de belirtilen aritmetik işlemlerin sonuçlarıdır ve seçilme gerekçeleri ayrıca görünür tutulmalıdır.

A hesabında önce yalnız temel kapasite yüzde çarpanıyla düzeltilir, sonra kişi ve mutfak ekleri eklenir. Formül A = C₀ × f + P + K biçimindedir. Burada f maruziyet çarpanıdır. Bu teknik varsayımda güneş veya gölge düzeltmesi, sabit eklerin büyüklüğünü değiştirmez. Kullanıcı A'yı açıkça seçerse ana sayı “seçilen teknik varsayım kapasitesi” olarak etiketlenir. Bu seçim, kaynağın A sırasını zorunlu tuttuğu anlamına gelmez. Hesabı başka birine aktarırken yalnız sayı değil, yüzde işleminin yalnız temel kapasiteye uygulandığı bilgisi de korunmalıdır. Aynı girdilerin B varsayımında farklı sonuç vermesi, bu hesap tanımının doğal sonucudur.

B hesabında temel kapasite, kişi eki ve mutfak eki önce toplanır; yüzde çarpanı bu toplamın tamamına uygulanır. Formül B = (C₀ + P + K) × f biçimindedir. Böylece yüzde işlemi sabit eklerin sayısal büyüklüğünü de etkiler. B açıkça seçildiğinde ana sonuç yine seçilen teknik varsayımın kapasitesidir. Araç B'yi daha doğru, daha güvenli veya daha uygun bir yöntem diye işaretlemez. Güneş seçili olduğunda B'nin daha yüksek çıkması, tek başına bir satın alma önerisi oluşturmaz. Gölge seçili olduğunda da daha küçük sayının gerçek soğutma ihtiyacını daha iyi temsil ettiği söylenemez. Sonucu yalnız seçilen işlem düzeni açıklayabilir.

İki hesabın farkı B − A = (P + K) × (f − 1) eşitliğiyle gösterilebilir. Bu eşitlik, farkın yalnız sabit ek toplamı ile yüzde düzeltmesinden doğduğunu görmenizi sağlar. Çok güneşte çarpan 1'den büyük olduğu için pozitif sabit eklerle B, A'dan büyük çıkar. Yoğun gölgede çarpan 1'den küçük olduğu için farkın işareti tersine döner. Sabit ek yoksa veya yüzde çarpanı 1 ise iki sonuç eşittir. Bu fark bir ölçüm hata payı değildir. A ile B de gerçek ısı yükünün alt ve üst sınırları, tavsiye edilen kapasite aralığı veya standart cihaz kademeleri olarak sunulmaz. Matematiksel karşılaştırma yalnız iki açık varsayımın birbirinden ne kadar ayrıldığını anlatır.

Temel kapasite tablosu 5.000 ile 34.000 BTU/h arasında değerler içerse de ek koşul hesabının sonucu bu aralığın dışında kalabilir. Araç böyle bir sonucu otomatik olarak ilk veya son değere çekmez. Aynı şekilde piyasada bulunduğu varsayılan bir üst kapasite kademesine yuvarlama yapmaz. Bu sınır önemlidir: kaynak eklerinin aritmetik sonucu ile belirli bir ürünün nominal etiketi farklı bilgilerdir. Kullanıcı son sayıyı gördükten sonra en yakın ürünün uygunluğunun da doğrulandığını düşünmemelidir. Alan kapsamı dışındaysa hesap zaten reddedilir; alan kapsam içindeyken eklerin sayıyı büyütmesi ise ayrı bir durumdur. Sayıyı görünür bırakmak, modele gizli bir ürün seçme kuralı eklememeyi sağlar.

Alan dönüşümü, yüzde çarpanları ve sabit ekler tam değerlerle işlenir. Ara adımda gizli yuvarlama yapılmaması, aynı girdilerin aynı sonuçları üretmesini destekler. Ancak matematiksel kesinlik, odanın gerçek yükünün bütün ayrıntılarıyla bilindiği anlamına gelmez. Kullanıcının ölçümü, maruziyet sınıflaması ve düzenli kişi sayısı birer girdidir; araç bunları yerinde doğrulamaz. Ayrıca temel tablo ve basit ekler bütün bina özelliklerini tanımlamaz. Sonuçları karşılaştırırken temel kapasite, f çarpanı, P ve K ekleri ile birleştirme seçimini birlikte saklayın. Böylece değişen bir sonuç görüldüğünde hangi girdinin veya varsayımın değiştiği izlenebilir. Tek bir büyük sayı, bu açıklamaların yerine geçmez.

BTU/h burada soğutma kapasitesini ifade eder. Hesap watt, kWh veya TL sonucu üretmez; seçilen kapasiteden bir elektrik faturası çıkarmaz. Aynı kapasite etiketine sahip cihazların gerçek elektrik girişleri ve çalışma davranışları farklı olabilir. Kişi veya mutfak ekinin kapasiteyi artırması, faturaya aynı miktarda veya aynı oranda artış yazılacağı anlamına gelmez. Bu araçta varsayımsal bir verim oranı seçilip kapasite elektrik tüketimine çevrilmez. Benzer biçimde sonuç, bütün evin ısı yükü veya Türkiye'deki belirli bir split cihazın yeterlilik garantisi olarak kullanılmaz. Kullanıcının elindeki bilgi, kaynak bağlamına bağlı temel tablo ve açıkça tanımlanmış eklerin sayısal karşılaştırmasıdır.

İki kayıt arasında fark gördüğünüzde önce temel kapasitenin aynı olup olmadığına bakın. Alan aynı bantta kalmışsa değişiklik maruziyetten, kişi sayısından, mutfak seçiminden veya birleştirme varsayımından gelmiş olabilir. Tek bir girdiyi değiştirerek karşılaştırmak, hangi parçanın etkili olduğunu anlamayı kolaylaştırır. Birden fazla girdiyi aynı anda değiştirdiğinizde ise yalnız son sayı üzerinden neden çıkarmayın. Bileşenleri ayrı okuyup sonra seçilen formülü izleyin. Bu işlem bir yöntem seçimini doğrulamaz; yalnız kendi girdilerinizle hesap arasında izlenebilir bir ilişki kurar. Başka birinin kaydıyla karşılaştırırken de birim ve varsayım adını atlamayın.

Bu rehberdeki kaynaklar 16 Ekim 2026 tarihinde okunmuştur. Bu tarih, alan tablosunun veya ek koşul açıklamalarının yayın ya da yürürlük tarihi olarak sunulmaz. Bunların ayrı tarihleri doğrulanmadığından bilinmiyor olarak tutulur. Kaynak sayfadaki 30 Ekim 2023 bilgisi ürün sertifikasyonuyla ilgilidir; kapasite tablosunun tarihi yerine geçmez. İleride başka bir açıklamayla karşılaşılırsa, eski hesapta kullanılan kaynak okuması ile yeni bilgi birbirinden ayrılmalıdır. Özellikle birleşim sırasına ilişkin yeni bir yöntem görülmesi, önceki A veya B seçiminin zaten resmî olduğu anlamına gelmez. Kullanıcıya aktarılan bir kayıtta hem okuma tarihi hem de teknik varsayımın adı bulunması bu karışıklığı azaltır.

Önce alanı, birimi ve baz tavan koşulunu doğrulayın. Ardından yalnız bir maruziyet koşulu varsa, kişi sayısını ve mutfak seçimini gerçeğe uygun girerek eklerin sıfır olup olmadığını görün. Sabit ek bulunmayan yoğun gölge örneğinde temel kapasitenin 9/10 ile çarpılması tek sayısal sonuç verir. Yüzde düzeltmesi yokken düzenli kişi ve mutfak ekleri varsa, sonuç temel kapasite ile bu iki ekin toplamıdır. Her iki durumda da hangi bileşenin sonuca katkı verdiğini ayrı okuyun. Yalnız son sayı üzerinde durmak yerine temel bandı ve sıfır olmayan ekleri kontrol etmek, yanlış bir seçimi fark etmeyi kolaylaştırır. Bu akışta işlem sırası sonucu değiştirmese bile kaynak kapsamı, cihaz türü ve tavan varsayımı geçerliliğini korur.

Yüzde düzeltmesiyle birlikte kişi veya mutfak eki bulunuyorsa önce varsayım seçmeden A ve B sonuçlarını inceleyin. Ana alandaki “Birleşik değer belirlenmedi” ifadesini, kaynağın birleşim sırasını açıklamadığı bilgisiyle birlikte okuyun. A'da yalnız temel kapasitenin, B'de sabit ekleri içeren toplamın yüzde işleminden geçtiğini karşılaştırın. Bir teknik karşılaştırma için belirli bir sıraya ihtiyaç duyuyorsanız A veya B'yi açık seçin ve ana sonucun artık o seçime bağlı olduğunu koruyun. Daha büyük veya daha küçük sayıyı kendiliğinden doğru kabul etmeyin. Sonucu bir kayda geçirirken alan, maruziyet, düzenli kişi, mutfak ve seçilen varsayımı birlikte yazın. Böylece başka biri aynı sayıyı yeniden üretirken hangi işlem düzenini izlemesi gerektiğini bilir.

Bu yüklenebilir örnek, 20 m² alan ve baz tavanla başlar. Yoğun gölge seçilir, düzenli kişi sayısı ikidir ve mutfak seçilmez. Sabit ek bulunmadığı için yalnız temel kapasiteye yüzde azaltımı uygulanır. Bütün girişler, sonuç bileşenleri ve temel kapasite tablosu aşağıda birlikte gösterilir.

Girdiler: alan birimi Metrekare (m²); alan 20; tavan 8 ft = 2,4384 m; güneş/gölge Yoğun gölge · −%10; düzenli kişi 2; mutfak Hayır. Yüzde ile sabit ek birlikteyse birleştirme seçimi ayrı gösterim; yüzde yoksa bu seçim hesaba katılmaz.

Ana sonuç: 5.400 BTU/h.

Bu örnekte 13,935456 m² tam olarak 150 ft² eder. Düzeltmesiz maruziyet, dört düzenli kişi ve mutfak seçimi kullanılır. Yüzde çarpanı bir olduğu için kişi ile mutfak eklerinin toplama sırası sonucu değiştirmez. Aşağıdaki kayıt, temel bandı ve her sabit ekin sayısal katkısını birlikte gösterir.

Girdiler: alan birimi Metrekare (m²); alan 13,935456; tavan 8 ft = 2,4384 m; güneş/gölge Güneş/gölge düzeltmesi yok; düzenli kişi 4; mutfak Evet. Yüzde ile sabit ek birlikteyse birleştirme seçimi ayrı gösterim; yüzde yoksa bu seçim hesaba katılmaz.

Ana sonuç: 11.200 BTU/h.

Bu örnek 20 m² alanı, çok güneşi, dört düzenli kişiyi ve mutfak kullanımını birleştirir. Birleştirme varsayımı seçilmez. Bu nedenle ana sonuç birleşik değerin belirlenmediğini söylerken iki teknik hesap yan yana görünür. Aşağıdaki tablo, aradaki farkın neden bir resmî kapasite aralığı olarak okunmaması gerektiğini izlenebilir hâle getirir.

Girdiler: alan birimi Metrekare (m²); alan 20; tavan 8 ft = 2,4384 m; güneş/gölge Çok güneş · +%10; düzenli kişi 4; mutfak Evet. Yüzde ile sabit ek birlikteyse birleştirme seçimi ayrı gösterim; yüzde yoksa bu seçim hesaba katılmaz.

Ana sonuç: Birleşik değer belirlenmedi.

Alan tablosu ve ek koşullar için ENERGY STAR® oda tipi klima rehberi, kesin birim dönüşümü için NIST fit ve SI dönüşüm bilgileri, cihaz sınıfının kapsamı için ABD Enerji Bakanlığı oda tipi klima açıklaması kullanılmıştır. Okuma tarihi 16 Ekim 2026'dır. A ve B işlem sıraları ile band uçları bu aracın açıklanmış teknik tercihleridir.