Hangi sipariş sorusunu cevaplar?
Bir stok kalemini sık ve küçük partilerle almak, elde bekleyen çevrim stokunu azaltabilir. Ancak her siparişte aynı hazırlık, işlem veya teslim gideri oluşuyorsa sipariş sayısının artması bu gideri büyütür. Daha seyrek ve büyük partilerle almak ise sipariş giderini azaltırken ortalama çevrim stokunu artırır. Ekonomik sipariş miktarı, bu iki gideri aynı dönem için birlikte değerlendirir. Sonuç, girdiğiniz sabit varsayımlar altında seçilen sipariş partisidir; ürünün gelecekteki talebini tahmin etmez.
Bu hesap tek stok kalemi içindir. Talebin bilinen ve dönem boyunca sabit bir hızla gerçekleştiği, sipariş başı giderin değişmediği ve birim başına stok tutma giderinin pozitif olduğu varsayılır. Siparişin tamamı tek seferde gelir; miktar indirimi ve stok açığı bulunmaz. Malın aynı siparişte farklı tarihlerde üretildiği veya parça parça teslim edildiği süreçler bu model değildir. Kendi koşullarınızı bu varsayımlarla karşılaştırmadan tek bir sonuca dayanmak anlamlı olmaz.
Araç iki soruyu ayrı tutar. Sipariş partisi, bir defada ne kadar alınacağını anlatır. İsteğe bağlı yeniden sipariş seviyesi ise seçtiğiniz günlük talep, teslim süresi ve önceden belirlenmiş tamponla hangi stok seviyesinde yeni sipariş düşünülmesini sağlayan aritmetik eşiği gösterir. Büyük bir parti seçmek ile siparişi doğru zamanda başlatmak aynı şey değildir. Günlük alanları açmadan da parti ve ilgili maliyetler hesaplanabilir.
Dönem ve birimleri eşleştirme
Talep D, seçtiğiniz dönem içinde ihtiyaç duyulan miktardır. Yıllık talep kullanıyorsanız birim stok tutma gideri de yıllık olmalıdır. Aylık talep ile yıllık tutma giderini olduğu gibi birleştirmek, sipariş partisinin yanlış ölçekte çıkmasına yol açar. Araç dönem adını otomatik bulmaz veya bir dönemi diğerine çevirmez. Hesaplamadan önce bütün dönemsel alanların aynı süreyi kapsadığını belirleyin.
Sipariş başı gider K, sipariş miktarından bağımsız tek bir sipariş için varsaydığınız sabit giderdir. Bu alana dönemin bütün sipariş giderlerini toplam olarak yazmayın. Örneğin her siparişte oluştuğunu kabul ettiğiniz hazırlık gideri 80 TL ise 80 girilir; dönem içinde kaç sipariş çıkacağı daha sonra talep ve parti miktarından bulunur. Birden fazla sabit gideri kapsıyorsa aynı giderin başka alanda tekrar sayılmadığını kontrol edin.
Birim başına dönemsel stok tutma gideri h, bir birim ürünü seçilen dönem boyunca elde tutmanın tutarıdır. Yüzde değildir. Yıllık yüzdeyi doğrudan bu alana yazmak yerine kullanacağınız birim başı dönem tutarını hesap dışında hazırlamanız gerekir. Ürünün alış fiyatı, finansman gideri veya depo giderinin hangi kısmının bu tutara katılacağı burada belirlenmez. Kullanıcı tarafından tutarlı biçimde hazırlanmış pozitif bir tutar beklenir.
Miktarların birimi de ortaktır. Talep kilogram ise mevcut parti, sipariş adımı ve tampon kilogram cinsinden olmalıdır. Bir kısmını adet, bir kısmını kutu olarak bırakmayın. Bir kutunun içindeki miktarı kullanacaksanız önce bütün alanları aynı düzeye dönüştürün. Birim başına stok tutma gideri de seçtiğiniz miktar birimine ait olmalıdır; kilogram tutma gideriyle ton miktarını doğrudan eşleştirmeyin.
Maliyet fonksiyonunu okumak
Bir siparişin miktarı Q olduğunda modeldeki dönemlik sipariş sayısı D/Q olur. Bu sayı sipariş başı giderle çarpılarak dönem sipariş gideri D×K/Q bulunur. Parti büyüdükçe aynı talebi karşılamak için daha az sipariş gerekir. Buradaki bölüm, uzun dönemli ortalama akışın bir özelliğidir. Dönem sınırında tam kaç sipariş açılacağını veya kalan son siparişin hangi tarihe rastlayacağını gösteren bir takvim değildir.
Tek seferde ikmal ve sabit tüketim varsayımında çevrim stoku her teslimden sonra Q düzeyinden sıfıra doğru iner. Bu çevrimin ortalama miktarı Q/2 olarak alınır. Birim dönem tutma gideriyle çarpımı h×Q/2 olur. Partiyi büyütmek bu bileşeni artırır. İki bileşenin toplamı, karşılaştırılan ilgili dönem maliyetidir: TC(Q)=D×K/Q+h×Q/2.
Bu toplam ürünün bütün alış bedelini, her türlü sabit işletme giderini veya gerçek muhasebe maliyetini göstermez. Miktar indirimi olmayan ve bütün karşılaştırmalarda aynı kalan alış fiyatı bu dar parti karşılaştırmasına eklenmez. Yeniden sipariş hesabında verilmiş tampon da bu çevrim stokunun içine gizlice katılmaz. Tamponun elde tutma giderini ayrıca değerlendirecekseniz, ekranda verilen maliyetin hangi kalemleri kapsadığını koruyun; aynı tutarı iki kez eklemeyin.
Sürekli EOQ ile sipariş adımı farklıdır
Klasik sürekli çözüm Q*=√(2×D×K/h) biçimindedir. Sipariş miktarını kesintisiz bir değişken gibi ele alır. Bu noktada sipariş gideri ile çevrim stokunu tutma gideri birbirine eşittir. Ancak gerçek senaryonuz bir, dört veya on birimlik paketler halinde siparişe izin veriyorsa sürekli sonuç izinli bir parti olmak zorunda değildir. Karekökü ekranda görmek, onu doğrudan sipariş miktarı olarak kullanmak anlamına gelmez.
Bu araçta seçilen sipariş adımı pozitif tam sayıdır. İzinli miktarlar adımın bir, iki, üç ve daha fazla tam katıdır. Sıfır katı izinli değildir. Sürekli sonucun iki yanındaki izinli partiler, aynı maliyet fonksiyonuyla karşılaştırılır. En yakına yuvarlamak tek başına yeterli karar kuralı değildir; aşağı ve yukarı partilerin sipariş ve tutma giderleri birlikte değerlendirilir. Kesin maliyetler eşitse küçük parti seçilir.
Sürekli optimum zaten izinli adımın tam katıysa karşılaştırılacak tek izinli aday bu partidir. Yanına gereksiz bir komşu eklenmez. Sürekli optimum ilk adımın altındaysa da yalnız ilk pozitif adım adaydır. Diğer durumda iki komşu izinli miktar kullanılır. Sonuç ekranındaki karşılaştırılan izinli parti sayısı bu ayrımı gösterir; mevcut karşılaştırma partisi bu sayıya katılmaz.
Sürekli optimum bir adımdan küçükse en küçük izinli miktar bir adımdır. Bu durumda daha küçük bir kesirli parti veya sıfır sipariş üretilemez. İzinli küme, maliyetin sürekli alt sınırına ulaşmayı engelleyebilir. Seçilen partinin sipariş ve tutma bileşenlerinin birbirinden farklı olması bu nedenle mümkündür. İki bileşenin eşitliği sürekli çözümün özelliğidir; her adımlı sonuç için aranan bir şart değildir.
Karekökün yaklaşık gösterimi ile izinli parti seçimi ayrı işlerdir. Görüntüde birkaç ondalığa yuvarlanan karekök, tam sınırın hangi tarafında bulunulduğunu belirlemek için tek başına kullanılmaz. İzinli adaylar ve maliyet eşitliği kesin değerlerle değerlendirilir. Böylece çok yakın maliyetli iki partinin sırf ekrandaki rakamlar aynı göründüğü için eşit ilan edilmesi önlenir. Gerçek eşitlikte de küçük miktar seçme kuralı açık kalır.
Mevcut partiyle karşılaştırma
Mevcut parti alanı, bugün kullandığınızı veya karşılaştırmak istediğinizi varsaydığınız pozitif miktardır. Aynı D, K ve h ile bu partinin de sipariş gideri, çevrim stokunu tutma gideri ve toplamı hesaplanır. Böylece yalnız seçilen miktarı değil, varsaydığınız politikanın maliyet bileşenlerini de görebilirsiniz. Mevcut partinin tutarı girilen talep veya maliyetlerin yerine kullanılmaz; karşılaştırmada tek değişen Q olur.
Maliyet farkının yönünü dikkatle okuyun. Mevcut maliyetten seçilen maliyet çıkarıldığında pozitif değer, bu modelde seçilen partinin daha düşük maliyetli olduğunu gösterir. Negatif değer, seçilen partinin mevcut partiden daha yüksek maliyetli olmasıdır. Negatif fark sıfıra kırpılmaz ve tasarruf diye sunulmaz. Özellikle mevcut miktar seçilen sipariş adımının tam katı değilse, izinli kümenin dışındaki mevcut parti daha düşük maliyet verebilir.
Bu durum hesapta çelişki değildir. Araç izinli tam katlar içindeki en düşük maliyeti arar; kullanıcının karşılaştırma için girdiği her kesirli veya adım dışı miktarın daha pahalı olacağını iddia etmez. Örneğin dört birimlik adımla yalnız 4, 8, 12 gibi partiler seçilebilirken mevcut altı birimlik parti ayrı karşılaştırılabilir. Mevcut altı birimin uygulanabilir olup olmadığını araç doğrulamaz; farkın ekonomik anlamını bu kapsamla birlikte okuyun.
İsteğe bağlı yeniden sipariş seviyesi
Yeniden sipariş hesabını açtığınızda aynı talep dönemindeki çalışma günü sayısını, tedarik süresini ve önceden belirlenmiş tampon miktarını girersiniz. Ortalama iş günü talebi, dönem talebinin o dönemdeki çalışma gününe bölümüdür. Tedarik süresi bu günlük taleple aynı gün esasını kullanmalıdır. Çalışma günü talebini takvim günü teslim süresiyle karıştırırsanız anlamlı bir eşik elde edemezsiniz; gün dönüşümünü hesap dışında hazırlayın.
Model, teslim süresinde beklenen tüketimi D/çalışma günü×tedarik günü olarak hesaplar. Verilmiş tampon buna eklenir. Tampon sıfırsa eşik yalnız teslim süresi tüketimidir. Pozitif tampon, kullanıcının önceden belirlediği miktardır. Araç standart sapma, servis düzeyi, olasılık dağılımı veya talep belirsizliği üzerinden güvenlik stoku türetmez. Bu alanın pozitif olması stok açığı yaşanmayacağını kanıtlamaz.
Sipariş seviyesi, sipariş miktarının yerine geçmez. Seçilen partiyi günlük talebe bölerek bulunan çevrim süresi, iki sipariş arasındaki ortalama tüketim süresini anlatır. Teslim süresi ise siparişin verilmesiyle gelmesi arasında varsaydığınız süredir. Biri diğerinden büyük olabilir. Eşik, depodaki fiziksel miktarla her durumda aynı yorumlanmaz; açık siparişler ve bekleyen talepler bulunan gerçek bir stok sisteminin kayıt mantığı bu dar formda izlenmez.
Örneğin günlük talep 30 birim ve tedarik süresi altı aynı esaslı gün ise beklenen tedarik süresi talebi 180 birimdir. Önceden verilmiş tampon 45 birim olduğunda eşik 225 birim olur. Bu örnek, tamponun neden 45 seçildiğini açıklamaz veya doğrulamaz. Tampon değişirse eşik değişir; klasik çevrim maliyetinden seçilen sipariş partisi bu alan nedeniyle yeniden optimize edilmez.
Girdi sınırları ve kesin hesap
Talep, sipariş başı gider ve birim stok tutma gideri sıfırdan büyük olmalıdır. Her biri 0,000001 ile 1.000.000.000 arasında kabul edilir. Mevcut parti 0,000001 ile 1.000.000.000.000 arasında olabilir. Sipariş adımı 1 ile 1.000.000.000 arasında tam sayıdır. Bu sayılar teknik hesap sınırlarıdır; gerçek tedarikçi koşulu, depo kapasitesi veya mevzuat sınırı değildir. Sıfır talep veya sıfır maliyetle farklı bir sınır problemi bu formda çözülmez.
Yeniden sipariş hesabı seçilmişse aynı dönemdeki faaliyet günü 1–3660 arasında tam sayı olmalıdır. Teslim süresi 0–1.000.000 faaliyet günü, verilmiş tampon 0–1.000.000.000.000 birim aralığında olabilir; bu iki alanda da en çok altı değer değiştiren ondalık kullanılır. Sıfır teslim süresinde teslim süresi talebi sıfır olur; eşik yalnız verilen tampondur. Bu sınırlar da bir takvim, tedarikçi veya güvenlik stoku standardı değildir.
Ondalık değerlerde en çok altı değer değiştiren basamak kullanılabilir. Sondaki sıfırlar değeri koruyorsa, hücrenin kırk karakter sınırı içinde kabul edilebilir. Nokta veya virgül yalnız ondalık ayırıcıdır; binlik gruplama için kullanılmaz. Bin iki yüz elli için 1250 yazın. Üslü gösterim, para işareti ve birim eklemeyin. Ham değer desteklenen aralık ve hassasiyet bakımından önce kesin olarak kontrol edilir; fazla basamaklar bir sınıra yuvarlanarak kabul edilmez.
Sipariş giderleri, tutma giderleri ve adayların maliyet karşılaştırmaları ara yuvarlamayla değiştirilmez. Para görünümü iki ondalığa, tam yarım kuruşta yukarı yuvarlanır; kesin kesirler ve tam karşılaştırma ayrı korunur. İki adayın görüntüde aynı maliyeti taşıması kesin eşitlik anlamına gelmez. Karekök gösterimi on iki ondalık basamağa hazırlanır; tam temsil edilemeyen değer yaklaşık işareti taşır. Sondaki gereksiz sıfırlar yazılmayabilir. Bu görünümü yeniden girdiye çevirip sonucu doğrulamaya çalışmak yerine aday maliyetlerini ve kesin farkı birlikte inceleyin.
Örnek 1: Tam kare çözüm ve verilmiş tampon
Dönem talebi 7.200 birim, sipariş başı gider 80 TL ve birim başına dönem tutma gideri 5 TL olsun. Mevcut parti 600 birim, sipariş adımı bir birimdir. Sürekli çözümün karekök içi 2×7200×80/5=230400 olur. Bunun karekökü tam 480’dir. Seçilen 480 birimlik partide dönem sipariş sayısı 15, sipariş gideri 1.200 TL, çevrim stokunu tutma gideri 1.200 TL ve toplam 2.400 TL’dir.
Mevcut 600 birimlik partide sipariş gideri 960 TL, tutma gideri 1.500 TL ve toplam 2.460 TL olur. Mevcut eksi seçilen maliyet 60 TL’dir. Aynı dönemde 240 çalışma günü, aynı gün esasında altı günlük teslim süresi ve verilmiş 45 birim tampon kullanılırsa günlük talep 30, teslim süresi talebi 180 ve yeniden sipariş seviyesi 225 birim çıkar. Seçilen parti günlük tüketimle 16 çalışma gününe karşılık gelir.
Örnek 1 girdilerinin tamamı
| Girdi | Değer |
|---|---|
| Hesap dışında doğrulanan kapsam | Tek stok kalemi · aynı miktar birimi ve dönem · TL |
| Dönemdeki talep D (birim) | 7200 |
| Her siparişin sabit gideri K (TL/sipariş) | 80 |
| Bir birimin dönemlik stok tutma gideri h (TL/birim/dönem) | 5 |
| Mevcut parti Q (birim) | 600 |
| İzinli sipariş adımı (tam birim) | 1 |
| Aynı dönemdeki faaliyet günü (tam gün) | 240 |
| Tedarik süresi (faaliyet günü) | 6 |
| Dışarıda belirlenen tampon stok (birim) | 45 |
| Yeniden sipariş seviyesi seçeneği | Sabit talep, faaliyet günü ve dışarıda seçilmiş tampon |
Sonuç başlığı: Önerilen izinli sipariş partisi. Sonuç değeri: 480 birim.
Örnek 1 sonuçlarının tamamı
| Sonuç satırı | Değer |
|---|---|
| Sürekli EOQ | 480 birim |
| Sürekli EOQ kesin kök ifadesi | √(230400/1) birim |
| İzinli sipariş adımı | 1 birim |
| Karşılaştırılan izinli parti sayısı | 1 |
| Eşit maliyet durumu | Tek en düşük izinli maliyet |
| Mevcut parti | 600 birim (adıma uygun) |
| Seçilen izinli parti | 480 birim |
| Seçilen partide dönemlik sipariş sayısı | 15 |
| Seçilen partide ortalama çevrim stoğu | 240 birim |
| Seçilen partinin sipariş gideri | 1.200,00 TL/dönem |
| Seçilen partinin stok tutma gideri | 1.200,00 TL/dönem |
| Seçilen partinin ilgili toplam gideri | 2.400,00 TL/dönem |
| Mevcut partinin ilgili toplam gideri | 2.460,00 TL/dönem |
| Mevcut − seçilen gider farkı | 60,00 TL/dönem |
| Kesin gider farkı | 60/1 TL/dönem |
| Yeniden sipariş seçeneği | Sabit faaliyet günü talebi ve verilmiş tampon |
| Yeniden sipariş seviyesi | 225 birim |
| Seçilen partinin faaliyet günü çevrimi | 16 faaliyet günü |
| Maliyet kapsamı | Yalnız sipariş verme ve çevrim stoğu tutma gideri |
| Kesin seçim kuralı | Pozitif adım katları; eşit maliyette küçük miktar |
Örnek 1 parti karşılaştırma tablosu
| Parti | Miktar (birim) | Sipariş gideri kesin (TL) | Tutma gideri kesin (TL) | Toplam kesin (TL) | Toplam görünüm (TL) | Mevcut − parti kesin (TL) | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mevcut parti | 600 | 960/1 | 1500/1 | 2460/1 | 2.460,00 | 0/1 | Adıma uygun |
| İzinli parti · 480×adım | 480 | 1200/1 | 1200/1 | 2400/1 | 2.400,00 | 60/1 | Seçildi |
Örnek 1 için gösterilen beş hesap adımı
1. Dönem talebi ile sipariş giderini çarpın; her parti için bu tutarı parti miktarına bölerek dönemlik sipariş giderini bulun. 2. Ortalama çevrim stoğu Q/2 olduğundan bunu birim dönemlik tutma gideriyle çarpın. İki kesin gideri toplayın. 3. Sürekli optimumun karesi 2DK/h değeridir. Karekökü yalnız ayrı gösterim için 12 ondalıkta sınırlayın; izinli parti seçimini bu yuvarlanmış sayıyla yapmayın. 4. Kesin kökün iki yanındaki izinli pozitif adım katlarını karşılaştırın. Kök ilk adımdan küçükse ilk adımı kullanın; tam adım katındaysa yalnız o parti gerekir. Eşit maliyette küçük miktarı seçin. 5. Mevcut partinin maliyetinden seçilen maliyeti çıkarın. Mevcut parti adım dışında olabileceğinden fark negatif olabilir. İsteğe bağlı sipariş seviyesini faaliyet günü talebi × tedarik günü + verilmiş tampon olarak ayrı hesaplayın.
Örnek 1 için gösterilen dört kapsam notu
- Tek ürün, ortak miktar birimi, aynı talep/tutma dönemi ve TL kapsamı dışarıda doğrulanır. Sabit talep, tek seferde teslim, stok açığı olmaması ve miktar indirimi bulunmaması varsayılır. - İlgili toplam gider ürünün satın alma bedeli veya bütün işletme giderleri değildir. Pozitif talep, sipariş ve tutma gideri gerekir; sıfır parametre bu dar modelde desteklenmez. - Para yalnız görünümde iki ondalığa yarım yukarı yuvarlanır; kesin kesirler seçimde kullanılır. Nokta ve virgül yalnız ondalık ayırıcıdır; 1.000 bu araçta 1 demektir. - Yeniden sipariş seviyesi canlı stoktan şimdi sipariş kararı vermez. Verilmiş tamponun uygunluğu, istatistiksel güvenlik stoğu, hizmet düzeyi, nakit sınırı ve tedarikçi koşulları doğrulanmaz.
Örnek 2: Kesin eşitlik ve adım dışı mevcut parti
Talep 16 birim, sipariş gideri 1 TL, birim dönem tutma gideri 1 TL ve sipariş adımı dört birim olsun. Mevcut parti altı birimdir. Sürekli çözüm √32 olduğundan izinli iki komşu parti 4 ve 8’dir. Dört birimde sipariş gideri 4 TL, tutma gideri 2 TL ve toplam 6 TL olur. Sekiz birimde sipariş gideri 2 TL, tutma gideri 4 TL ve toplam yine tam 6 TL’dir.
Kesin eşitlikte küçük miktar seçildiği için sonuç dört birimdir. Mevcut altı birimlik partinin maliyeti 16/6+6/2=17/3 TL olur. Bu tutar 6 TL’den küçüktür. Mevcut eksi seçilen fark 17/3−6=−1/3 TL çıkar. Negatif fark gizlenmez: adım dışındaki mevcut miktar, izinli partilerin en iyisinden daha ucuzdur. Seçilen dört birim yine de dört birimlik adımın pozitif tam katları içindeki en düşük maliyetli küçük partidir.
Örnek 2 girdilerinin tamamı
| Girdi | Değer |
|---|---|
| Hesap dışında doğrulanan kapsam | Tek stok kalemi · aynı miktar birimi ve dönem · TL |
| Dönemdeki talep D (birim) | 16 |
| Her siparişin sabit gideri K (TL/sipariş) | 1 |
| Bir birimin dönemlik stok tutma gideri h (TL/birim/dönem) | 1 |
| Mevcut parti Q (birim) | 6 |
| İzinli sipariş adımı (tam birim) | 4 |
| Yeniden sipariş seviyesi seçeneği | Yalnız parti ve maliyet karşılaştırması |
Sonuç başlığı: Önerilen izinli sipariş partisi. Sonuç değeri: 4 birim.
Örnek 2 sonuçlarının tamamı
| Sonuç satırı | Değer |
|---|---|
| Sürekli EOQ | ≈ 5,656854249492 birim |
| Sürekli EOQ kesin kök ifadesi | √(32/1) birim |
| İzinli sipariş adımı | 4 birim |
| Karşılaştırılan izinli parti sayısı | 2 |
| Eşit maliyet durumu | İki parti eşit; küçük parti seçildi |
| Mevcut parti | 6 birim (adım dışında) |
| Seçilen izinli parti | 4 birim |
| Seçilen partide dönemlik sipariş sayısı | 4 |
| Seçilen partide ortalama çevrim stoğu | 2 birim |
| Seçilen partinin sipariş gideri | 4,00 TL/dönem |
| Seçilen partinin stok tutma gideri | 2,00 TL/dönem |
| Seçilen partinin ilgili toplam gideri | 6,00 TL/dönem |
| Mevcut partinin ilgili toplam gideri | 5,67 TL/dönem |
| Mevcut − seçilen gider farkı | -0,33 TL/dönem |
| Kesin gider farkı | -1/3 TL/dönem |
| Yeniden sipariş seçeneği | Seçilmedi |
| Yeniden sipariş seviyesi | Seçilmedi |
| Seçilen partinin faaliyet günü çevrimi | Seçilmedi |
| Maliyet kapsamı | Yalnız sipariş verme ve çevrim stoğu tutma gideri |
| Kesin seçim kuralı | Pozitif adım katları; eşit maliyette küçük miktar |
Örnek 2 parti karşılaştırma tablosu
| Parti | Miktar (birim) | Sipariş gideri kesin (TL) | Tutma gideri kesin (TL) | Toplam kesin (TL) | Toplam görünüm (TL) | Mevcut − parti kesin (TL) | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mevcut parti | 6 | 8/3 | 3/1 | 17/3 | 5,67 | 0/1 | Adım dışında |
| İzinli parti · 1×adım | 4 | 4/1 | 2/1 | 6/1 | 6,00 | -1/3 | Seçildi · eşitlikte küçük |
| İzinli parti · 2×adım | 8 | 2/1 | 4/1 | 6/1 | 6,00 | -1/3 | Seçilmedi |
Örnek 2 için gösterilen beş hesap adımı
1. Dönem talebi ile sipariş giderini çarpın; her parti için bu tutarı parti miktarına bölerek dönemlik sipariş giderini bulun. 2. Ortalama çevrim stoğu Q/2 olduğundan bunu birim dönemlik tutma gideriyle çarpın. İki kesin gideri toplayın. 3. Sürekli optimumun karesi 2DK/h değeridir. Karekökü yalnız ayrı gösterim için 12 ondalıkta sınırlayın; izinli parti seçimini bu yuvarlanmış sayıyla yapmayın. 4. Kesin kökün iki yanındaki izinli pozitif adım katlarını karşılaştırın. Kök ilk adımdan küçükse ilk adımı kullanın; tam adım katındaysa yalnız o parti gerekir. Eşit maliyette küçük miktarı seçin. 5. Mevcut partinin maliyetinden seçilen maliyeti çıkarın. Mevcut parti adım dışında olabileceğinden fark negatif olabilir. İsteğe bağlı sipariş seviyesini faaliyet günü talebi × tedarik günü + verilmiş tampon olarak ayrı hesaplayın.
Örnek 2 için gösterilen dört kapsam notu
- Tek ürün, ortak miktar birimi, aynı talep/tutma dönemi ve TL kapsamı dışarıda doğrulanır. Sabit talep, tek seferde teslim, stok açığı olmaması ve miktar indirimi bulunmaması varsayılır. - İlgili toplam gider ürünün satın alma bedeli veya bütün işletme giderleri değildir. Pozitif talep, sipariş ve tutma gideri gerekir; sıfır parametre bu dar modelde desteklenmez. - Para yalnız görünümde iki ondalığa yarım yukarı yuvarlanır; kesin kesirler seçimde kullanılır. Nokta ve virgül yalnız ondalık ayırıcıdır; 1.000 bu araçta 1 demektir. - Yeniden sipariş seviyesi canlı stoktan şimdi sipariş kararı vermez. Verilmiş tamponun uygunluğu, istatistiksel güvenlik stoğu, hizmet düzeyi, nakit sınırı ve tedarikçi koşulları doğrulanmaz.
Örnek 3: Sürekli optimum en küçük partinin altında
Talep bir birim, sipariş gideri 1 TL ve birim dönem tutma gideri 100 TL olsun. Mevcut parti bir birim, sipariş adımı on birimdir. Sürekli optimum √0,02 ile yaklaşık 0,1414 birimdir. Ancak izinli en küçük parti on birimdir. Sıfır katı veya 0,1414 birimlik sipariş bu adım sözleşmesinde seçilemez. En küçük izinli partinin sipariş gideri 0,10 TL, tutma gideri 500 TL ve toplamı 500,10 TL olur.
Mevcut bir birimlik partinin maliyeti 1 TL sipariş gideri ile 50 TL tutma giderinin toplamı olan 51 TL’dir. Seçilen izinli partinin maliyeti daha yüksek olduğundan mevcut eksi seçilen fark −449,10 TL’dir. Sonuç, on birimlik adımın senaryoya getirdiği maliyet etkisini görünür kılar. Bir dönem talebinden büyük sipariş, uzun dönemli ortalama modelde mümkündür; bu örnek dönem içinde mutlaka tam bir sipariş açılması gerektiği iddiası değildir.
Örnek 3 girdilerinin tamamı
| Girdi | Değer |
|---|---|
| Hesap dışında doğrulanan kapsam | Tek stok kalemi · aynı miktar birimi ve dönem · TL |
| Dönemdeki talep D (birim) | 1 |
| Her siparişin sabit gideri K (TL/sipariş) | 1 |
| Bir birimin dönemlik stok tutma gideri h (TL/birim/dönem) | 100 |
| Mevcut parti Q (birim) | 1 |
| İzinli sipariş adımı (tam birim) | 10 |
| Yeniden sipariş seviyesi seçeneği | Yalnız parti ve maliyet karşılaştırması |
Sonuç başlığı: Önerilen izinli sipariş partisi. Sonuç değeri: 10 birim.
Örnek 3 sonuçlarının tamamı
| Sonuç satırı | Değer |
|---|---|
| Sürekli EOQ | ≈ 0,141421356237 birim |
| Sürekli EOQ kesin kök ifadesi | √(1/50) birim |
| İzinli sipariş adımı | 10 birim |
| Karşılaştırılan izinli parti sayısı | 1 |
| Eşit maliyet durumu | Tek en düşük izinli maliyet |
| Mevcut parti | 1 birim (adım dışında) |
| Seçilen izinli parti | 10 birim |
| Seçilen partide dönemlik sipariş sayısı | 1/10 |
| Seçilen partide ortalama çevrim stoğu | 5 birim |
| Seçilen partinin sipariş gideri | 0,10 TL/dönem |
| Seçilen partinin stok tutma gideri | 500,00 TL/dönem |
| Seçilen partinin ilgili toplam gideri | 500,10 TL/dönem |
| Mevcut partinin ilgili toplam gideri | 51,00 TL/dönem |
| Mevcut − seçilen gider farkı | -449,10 TL/dönem |
| Kesin gider farkı | -4491/10 TL/dönem |
| Yeniden sipariş seçeneği | Seçilmedi |
| Yeniden sipariş seviyesi | Seçilmedi |
| Seçilen partinin faaliyet günü çevrimi | Seçilmedi |
| Maliyet kapsamı | Yalnız sipariş verme ve çevrim stoğu tutma gideri |
| Kesin seçim kuralı | Pozitif adım katları; eşit maliyette küçük miktar |
Örnek 3 parti karşılaştırma tablosu
| Parti | Miktar (birim) | Sipariş gideri kesin (TL) | Tutma gideri kesin (TL) | Toplam kesin (TL) | Toplam görünüm (TL) | Mevcut − parti kesin (TL) | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mevcut parti | 1 | 1/1 | 50/1 | 51/1 | 51,00 | 0/1 | Adım dışında |
| İzinli parti · 1×adım | 10 | 1/10 | 500/1 | 5001/10 | 500,10 | -4491/10 | Seçildi |
Örnek 3 için gösterilen beş hesap adımı
1. Dönem talebi ile sipariş giderini çarpın; her parti için bu tutarı parti miktarına bölerek dönemlik sipariş giderini bulun. 2. Ortalama çevrim stoğu Q/2 olduğundan bunu birim dönemlik tutma gideriyle çarpın. İki kesin gideri toplayın. 3. Sürekli optimumun karesi 2DK/h değeridir. Karekökü yalnız ayrı gösterim için 12 ondalıkta sınırlayın; izinli parti seçimini bu yuvarlanmış sayıyla yapmayın. 4. Kesin kökün iki yanındaki izinli pozitif adım katlarını karşılaştırın. Kök ilk adımdan küçükse ilk adımı kullanın; tam adım katındaysa yalnız o parti gerekir. Eşit maliyette küçük miktarı seçin. 5. Mevcut partinin maliyetinden seçilen maliyeti çıkarın. Mevcut parti adım dışında olabileceğinden fark negatif olabilir. İsteğe bağlı sipariş seviyesini faaliyet günü talebi × tedarik günü + verilmiş tampon olarak ayrı hesaplayın.
Örnek 3 için gösterilen dört kapsam notu
- Tek ürün, ortak miktar birimi, aynı talep/tutma dönemi ve TL kapsamı dışarıda doğrulanır. Sabit talep, tek seferde teslim, stok açığı olmaması ve miktar indirimi bulunmaması varsayılır. - İlgili toplam gider ürünün satın alma bedeli veya bütün işletme giderleri değildir. Pozitif talep, sipariş ve tutma gideri gerekir; sıfır parametre bu dar modelde desteklenmez. - Para yalnız görünümde iki ondalığa yarım yukarı yuvarlanır; kesin kesirler seçimde kullanılır. Nokta ve virgül yalnız ondalık ayırıcıdır; 1.000 bu araçta 1 demektir. - Yeniden sipariş seviyesi canlı stoktan şimdi sipariş kararı vermez. Verilmiş tamponun uygunluğu, istatistiksel güvenlik stoğu, hizmet düzeyi, nakit sınırı ve tedarikçi koşulları doğrulanmaz.
Akış 1: Parti maliyetini karşılaştırma
1. Tek stok kalemini ve miktar birimini belirleyin. Talebi ve stok tutma giderini aynı dönem için hazırlayın; sipariş başı giderin gerçekten tek siparişe ait olduğundan emin olun. 2. Pozitif talep, sipariş başı gider ve birim dönem tutma giderini girin. Karşılaştırmak istediğiniz mevcut partiyi ve izinli sipariş adımını ayrı yazın. 3. Sürekli EOQ’yu teorik başvuru olarak okuyun. İzinli komşu partilerin ayrı sipariş, tutma ve toplam maliyetlerine bakın; yalnız karekökün en yakın tam sayısını seçmeyin. 4. Seçilen partinin neden daha ucuz olduğunu veya kesin eşitlikte neden küçük partinin alındığını kontrol edin. Mevcut partinin sipariş adımına uyup uymadığını ayrıca değerlendirin. 5. Mevcut eksi seçilen maliyet farkını işaretiyle birlikte okuyun. Pozitif veya negatif farkı gerçek tasarruf garantisi saymadan varsayımlarınızın hangi kalemleri dışarıda bıraktığını gözden geçirin.
Akış 2: Yeniden sipariş seviyesini ekleme
1. Parti hesabının dönemini koruyarak o dönemdeki çalışma günü sayısını hazırlayın. Günlük talep ile tedarik süresinin aynı çalışma günü esasını kullandığını kontrol edin. 2. Teslim süresini ve hesap dışında belirlediğiniz tampon miktarını girin. Tamponun miktar birimi talep ve partiyle aynı olmalıdır; belirsizliği bu alana yüzde olarak yazmayın. 3. Günlük talebi, teslim süresinde beklenen tüketimi ve tampon eklenmiş eşiği ayrı okuyun. Tamponun neden seçildiğinin bu hesapla doğrulanmadığını koruyun. 4. Sipariş partisiyle eşiği karıştırmayın. Parti bir defada alınacak miktardır; eşik sipariş zamanlamasını anlamaya yarayan ayrı bir seviyedir. Açık siparişleri yöneten gerçek kayıt düzenini bu formun yerine koymayın. 5. Talep, teslim süresi veya maliyet varsayımları değişirse önce aynı dönem ve birim esasını yeniden kurun. Güncellemenin yalnız eşiği mi, parti maliyetini mi etkilediğini ayrı karşılaştırın.
Yöntem kaynakları ve kapsam
Klasik maliyet dengesi için yöntem kaynağı, MIT OpenCourseWare’in [Introduction to Manufacturing Systems: Inventory](https://ocw.mit.edu/courses/2-854-introduction-to-manufacturing-systems-fall-2016/6c8fec8f99bcf7059b73b82e96d43901_MIT2_854F16_Inventory.pdf) ders notlarının 43–50. PDF sayfalarıdır. Ders dönemi 2016 güzüdür; belgenin ayrı kesin yayım ve güncelleme günü kaynak kaydında bulunmaz. [Operations Management, Lecture 18](https://ocw.mit.edu/courses/15-760a-operations-management-spring-2002/3a2597887c580db1a7807bd1731b7280_lecture18_mar18.pdf) notlarının 13. PDF sayfası teslim süresi talebi ve verilmiş tamponla yeniden sipariş eşiği ilişkisi için kullanılır; ders dönemi 2002 baharıdır.
Donmuş kaynak okuma kaydı 18 Ekim 2026 tarihinde 10:43:56–10:47:48 UTC aralığıdır. Kaynakların ticari içerik yeniden kullanım izni varsayılmamıştır. Bu rehberde derslerin metinleri, şekilleri veya örnekleri aktarılmaz; yöntemlerden hareketle özgün açıklamalar ve bağımsız sayısal örnekler kullanılır. Sipariş kararı, hizmet düzeyi, stok açığı riski, istatistiksel güvenlik stoku veya gerçek işletme koşullarına uygunluk onayı üretilmez.